Phóng to

ThS Trần Đình Lý và ThS-BS Trương Tấn Trung (phải) đang tư vấn cho thí sinh - Ảnh: T.T.D.

Định huớng cho bản thân một hướng đi riêng luôn được quý thầy cô, gia đình nhắc nhở ngay từ đầu năm 12, song có nhiều thông tin về tuyển sinh, những điều cần biết, tài liệu tham khảo lại đến gần cuối năm học mới đưa ra. Liệu như vậy có quá trễ hay không?

Con đang học 12 và cũng đang rất băn khoăn về nhiều điều, đó là điều mà bất cứ ai cũng cùng tâm trạng như con: chọn trường, chọn ngành như thế nào? Theo năng lực, sở thích hay xu hướng hiện thời? (Nguyễn Thị Tình, 18 tuổi, tieutinh.1011@...)

- ThS Trần Đình Lý: Nghề “hot”? Có khi "hot" với người này nhưng lại là... không "hot" chút nào với người khác! Trèo cao ngã đau là chuyện bình thường và không khuyến khích. Sau khi chọn ngành, nghề mình thích, nên lựa sức mình để vào những trường top..vừa phải (nhiều tiêu chí để tham khảo: điểm chuẩn, chỉ tiêu tuyển, nhu cầu xã hội, việc làm sau khi ra trường, điều kiện vị trí địa lý...).

Việc tham khảo ý kiến người thân, người đi trước hay tác động của bạn bè... là rất hữu ích, tuy nhiên, em nên cân nhắc thật kỹ rằng chính em chứ không phải người khác sẽ sống chết với nghề đã chọn. Gắn kết với công việc là em, vậy thì người chọn nghề cũng sẽ là em. Do đó, chính em chứ không phải ai khác sẽ là người đưa ra quyết định cuối cùng. Chỉ có em mới hiểu rõ mình thật sự phù hợp với công việc nào.

Tài liệu tham khảo về định hướng nghề nghiệp, chọn ngành nghề, tài liệu học tập thì đã có rất nhiều và rất sớm. Riêng cuốn "Những điều cần biết về tuyển sinh ĐH, CĐ năm 2009" của Bộ GD-ĐT phát hành sớm hơn mọi năm hai tuần, em có thể tìm hiểu những thông tin liên quan cần thiết.

* Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch đào tạo ngành bác sĩ đa khoa có gì khác so với Trường ĐH Y dược TP.HCM? Em muốn sau này học chuyên khoa nhi, vậy em nên đăng ký dự thi vào trường nào (vì em nghe nói Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch chuyên đào tạo bác sĩ cộng đồng). Nếu sau khi tốt nghiệp ngành y thì được sắp xếp chỗ công tác hay phải tự đi tìm? (Như, 19 tuổi, nhu_lee2000@...)

- ThS-BS Trương Tấn Trung: Hai trường ĐH Y dược TP.HCM và ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch cũng có đào tạo bác sĩ đa khoa, tuy nhiên bạn muốn học chuyên khoa nhi sau này thì phải học sau ĐH.

Sau khi tốt nghiệp ĐH Y dược TP.HCM bạn được phân công về Sở Y tế tại địa phương nơi khởi đầu của bạn đi học, tại đây bạn sẽ được phân công công tác tùy theo khả năng chuyên môn hay chuyên khoa của bạn. Nếu bạn là bác sĩ đa khoa thì tùy theo sự phân công của cơ quan trực tiếp quản lý.

* Trong những năm gần đây ngành nào là ngành nóng, ngành nào ít được quan tâm và điểm chuẩn của những ngành đó như thế nào? Em đang là sinh viên Trường CĐ Công nghiệp thực phẩm TP.HCM, em muốn thi lại ĐH năm 2009. Em không biết quy định đối với thí sinh tự do như thế nào? Cách làm hồ sơ ra sao? (Lê Ngô Hoài Bảo, haohoa3010@...)

- TS Lê Thị Thanh Mai: Chào em, cần phân biệt ngành "nóng" do nhiều thí sinh chọn hoặc ngành "nóng" do nhu cầu nhân lực cao.

Ngành "nóng" đang được các doanh nghiệp quan tâm từ cao đến thấp là: kinh tế - quản trị kinh doanh, tài chính - kế toán - ngân hàng, cơ khí, công nghệ thông tin, ngoại thương, điện - điện tử, y dược.

Ngành "nóng" được thí sinh quan tâm nhiều nhất là: kinh tế - quản trị kinh doanh, tài chính - kế toán - ngân hàng, khách sạn - du lịch, khoa học giáo dục và đào tạo.

Ngành thường tuyển không đủ chỉ tiêu (mặc dù đây là những ngành đang rất cần nguồn nhân lực chất lượng cao): hải dương học, trắc địa, địa chất, thủy lợi...

Em đang là sinh viên của một trường CĐ, muốn thi lại, em làm hồ sơ đăng ký dự thi như các thí sinh khác và nộp hồ sơ tại các điểm do Sở GD-ĐT tỉnh/ thành đó quy định. Cụ thể ở TP.HCM, em có thể nộp tại Sở -ĐT hoặc cơ quan đại diện Bộ GD-ĐT tại TP.HCM (33C Lê Thánh Tôn, phường Bến Nghé, quận 1) trong thời hạn quy định. Em lưu ý, theo quy định, nếu đang là sinh viên, muốn dự thi lại em cần được nhà trường đồng ý. Vì vậy theo cô, em nên hoàn tất chương trình CĐ, sau đó học tiếp hoàn chỉnh ĐH hoặc liên thông ĐH.

* Em định sẽ thi khối B ngành dược sĩ đại học của Trường ĐH Y dược TP.HCM. Em muốn biết liệu ngành này đang cần nhân lực như thế nào? Ra trường có thể làm việc tại đâu? Em nghe nói học ngành này cũng phải đi trực như bác sĩ phải không? (Hoài Nam, tltcct@...)

- ThS-BS Trương Tấn Trung: Trường ĐH Y dược TP.HCM có rất nhiều ngành, bạn nên dựa vào khả năng, học lực của mình để chọn cho phù hợp. Hiện nay cán bộ y tế cũng còn thiếu rất nhiều so với phân bố dân cư từng địa phương, nên bạn không phải lo xin việc.

Việc phân công công việc sau này sẽ dựa vào ngành bạn học, phần lớn là làm việc tại các bệnh viện, trung tâm y tế, các trạm y tế xã - phường, các trường ĐH, CĐ và trung cấp chuyên nghiệp; ngoài ra còn có các cơ quan, xí nghiệp khác... cũng có nhu cầu cần cán bộ y tế.

Việc trực thì luôn luôn có và cũng tùy ngành và quan trọng là cơ quan bạn đang làm việc. Trong quá trình học, sinh viên vẫn phải đi trực để làm quen với môi trường làm việc.

* Em học khá môn văn và Anh văn, còn môn toán chỉ ở mức trung bình. Em không tự tin về kiến thức môn toán của mình lắm. Em dự định thi khối D ngành báo chí. Em có khả năng đậu cao không, ngoài trường này còn có trường nào "dễ chịu" hơn không? Ngoài ra em định thi công nghệ thông tin, có trường nào thi khối D ngành này không. Xin tư vấn giúp em chọn trường và ngành cho phù hợp. (Thanh Nhi, newhorizon07@...)

- TS Lê Thị Thanh Mai: Ngành báo chí thường có điểm chuẩn cao và ít có trường đào tạo (hiện nay có Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn (ở ĐH Quốc gia TP.HCM và ĐH Quốc gia Hà Nội), Học viện Báo chí tuyên truyền, Trường CĐ Phát thanh truyền hình 2...). Để xem khả năng đậu cao hay không, em thử giải đề thi tuyển sinh đại học các năm gần đây và nhớ là thử làm với thời gian và quy định y như kỳ thi thật (đúng giờ, không được sử dụng tài liệu, không có người nhắc bài ...).

Năm 2008, một số trường có tuyển ngành công nghệ thông tin khối thi D1: CĐ Công nghệ thông tin (không tổ chức thi chỉ xét tuyển), Trường ĐH Tôn Đức Thắng, Trường ĐH Bà Rịa - Vũng Tàu, Trường ĐH dân lập Cửu Long, Trường ĐH dân lập Kỹ thuật công nghệ... Em cần xem thông tin cụ thể trong quyển "Những điều cần biết về tuyển sinh ĐH, CĐ năm 2009" do Bộ GD-ĐT phát hành, dự kiến vào đầu tháng 3.

Ngoài ra, để chọn trường và ngành phù hợp cũng như tìm hiểu kỹ hơn về ngành, cơ hội việc làm, em có thể tham khảo website hướng nghiệp của ĐH Quốc gia TP.HCM tại địa chỉ: http://aad.vnuhcm.edu.vn/huongnghiep/

* Hiện tại em chưa biết chọn trường nào. Tuy là con gái nhưng lúc nào trong đầu em cũng nghĩ đến các thiết bị, như nghĩ ra cách làm thế nào để chế tạo ra những cột điện không cần dây hoặc làm cách nào để hạn chế rác… Cho đến giờ nó vẫn là ý tưởng chưa thực hiện nhưng em muốn biến nó thành các thiết bị thực sự. Hoặc có khi em lại nghĩ đến việc kinh doanh như mùa mưa mình nên bán áo mưa chẳng hạn… Dường như trong đầu em luôn nghĩ như thế. Tuy nhiên sức học của em đang ở mức trung bình. Vậy em có thể vào được trường gì với khả năng như thế? Xin cho em biết điểm chuẩn của trường đó? (mywoon@easyvn...)

- ThS Trần Đình Lý: Tôi đang hình dung em là một cô gái có bản lĩnh, năng động và mạnh mẽ. Em có thể nghĩ điều gì sẽ xảy ra nếu như em sẽ phải làm một công việc mà em không hề yêu thích và không phù hợp chút nào cả? Em có thể phù hợp với các ngành liên quan đến cơ khí máy móc trang thiết bị và cả về lĩnh vực kinh doanh. Vấn đề "ý tưởng" trong kinh doanh rất quan trọng. Tuy nhiên, với sức học của em ở mức trung bình, em có thể tìm hiểu ngành mà em thích có ở trường "top giữa" hoặc các trường có điểm chuẩn vài năm trở lại đây "gần sàn" để cho "chắc ăn".

Phóng to

ThS-BS Trương Tấn Trung đang tư vấn cho thí sinh - Ảnh: T.T.D.

- ThS-BS Trương Tấn Trung: Chương trình học 6 năm, cũng như các ngành khác, có rất nhiều môn học cho từng năm học. Bạn có thể tham khảo thêm tại phòng đào tạo Trường ĐH Y dược TP.HC.

Sau tốt nghiệp, ĐH Y dược TP.HCM ngành bác sĩ dự phòng, bạn có thể làm việc tại Bộ Y tế, các trung tâm y tế dự phòng, các bệnh viện đầu ngành chuyên khoa sâu...

Và ngành này có triển vọng rất lớn tùy thuộc vào khả năng chuyên môn và kế họach làm việc của bạn.

* Em thích ngành công nghệ thông tin, cụ thể là phần mềm. Nhưng em nghe nói ngành này ra trường rất khó có việc làm mà phải làm trái ngành. Có phải lý do chính là vì các trường đào tạo công nghệ thông tin không đúng với yêu cầu thực tế hay do nhu cầu tuyển dụng không có? Cho em lời khuyên để em chọn ngành phù hợp với kinh tế thị trường? (Văn Sơn, 18 tuổi, nuitaynguyen@...)

- TS Lê Thị Thanh Mai: Xin cung cấp cho em một số thông tin sau về ngành công nghệ thông tin (CNTT): là một trong bốn ngành mũi nhọn của TP.HCM; có nhiều cơ sở đào tạo, nhưng vẫn chưa đủ nguồn cung cấp cho nhu cầu doanh nghiệp.

Theo Quy hoạch phát triển nguồn nhân lực CNTT Việt Nam đến năm 2020 của Bộ Thông tin và Truyền thông, cần phát triển đào tạo nhân lực CNTT từ nay đến năm 2015, cụ thể như sau: nhân lực trình độ cao về CNTT , điện tử, viễn thông: 135.000 - 140.000 người có trình độ CĐ, ĐH trở lên, với 8-10% có trình độ thạc sĩ (1.750) trở lên phục vụ các doanh nghiệp trong lĩnh vực CNTT và truyền thông; nhân lực ứng dụng CNTT: đào tạo và bồi dưỡng 530.000 người có trình độ CĐ hoặc tương đương trở lên về CNTT, có khả năng làm cán bộ chuyên trách ứng dụng CNTT (làm việc trong các doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, cơ sở nghiên cứu, bệnh viện, …); đào tạo nghề về công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông: 105.000-110.000 người.

Ngành học này còn đòi hỏi người học ngoài am hiểu chuyên môn được đào tạo thì khả năng nắm bắt và thích ứng nhanh với sự phát triển của lĩnh vực CNTT, giỏi ngoại ngữ cũng là yêu cầu cao đối với doanh nghiệp, đây thường là điểm yếu của nhiều sinh viên tốt nghiệp ngành học này. Do vậy khi đã chọn ngành được học cho tương lai, em cần lưu ý thêm các thông tin tuyển dụng.

* Em muốn học về một ngành để điều khiển các máy như máy chụp CT, dao gammar, chụp X-quang, siêu âm... Cho em hỏi, ngành này ở Việt Nam tên gọi là gì? Trường nào dạy? Điểm của các năm trước là bao nhiêu? (Trần Mạnh Trí, tranmanhtri57@...)

- ThS-BS Trương Tấn Trung: Ngành học của bạn đang muốn tìm hiểu là ngành chẩn đoán hình ảnh. Hiện tại các trường ĐH Y dược trong cả nước đang đào tạo ngành này. Điềm thi cao nhất năm 2008 là 23 điểm cho đối tượng, khu vực ưu tiên 3 và có điểm thấp nhất là 19.5 điểm cho đối tượng - khu vực ưu tiên 1.

* Em đã tốt nghiệp ĐH ngành công nghệ thực phẩm và đang đi làm. Nay em có nguyện vọng thi vào ngành nha khoa - bác sĩ răng hàm mặt hoặc kỹ thuật phục hình răng. Ngoài Trường ĐH Y dược TP.HCM, em có thể thi vào trường nào tại TP.HCM theo đúng ngành mong muốn? Em quê ở Long An, em có thể học trung cấp rồi từ từ học lên được không? (Huỳnh Phạm Minh Trúc, 25 tuổi, huonglua197@...)

- ThS-BS Trương Tấn Trung: Nếu muốn theo học ngành này, điều trước tiên bạn phải thi đậu vào ĐH Y dược ngành răng - hàm - mặt (RHM) hay kỹ thuật phục hình răng. Ngoài ĐH Y dược TP.HCM còn có các trường ĐH Y dược trong cả nước đào tạo ngành này. Ngành này hiện nay chưa có đào tạo từ trung cấp lên ĐH.

* Em đang học năm nhất ngành cơ khí, nhưng hiện tại em cảm thấy mình không thích hợp với ngành này. Em cảm thấy có khả năng theo học khối ngành kinh tế. Vậy em có nên tiếp tục học cho đến khi tốt nghiệp rồi thi bằng 2 hay nên thi lại ĐH một lần nữa? Mong thầy cho em lời khuyên. (qk_hcmute08, 19 tuổi, quangkhoi_htk@mobifone...)

- ThS Trần Đình Lý: Tôi xin chia sẻ với sự băn khoăn của em. Có lẽ trước đây em đã định hướng nghề chưa chính xác, nếu không nói là đã sai lầm! Tuy nhiên, nếu em chỉ "cảm thấy" không phù hợp thì em nên cân nhắc thật kỹ, tránh việc ngộ nhận, tránh sự bất chợt trong chọn nghề. Trước khi đưa ra quyết định để thay đổi, em có thể tham khảo các thông tin khác, và đặc biệt, em có thể trắc nghiệm bản thân xem thử mình phù hợp với lĩnh vực nghề nghiệp nào. Em có thể tham khảo các trang web về hướng nghiệp để có sự cân nhắc chính xác. http://www2.hcmuaf.edu.vn/tracnghiem/huongnghiep/

Nếu trắc nghiệm thấy mình phù hợp với nghề mình đang học thì quá tuyệt vời. Còn nếu em phù hợp với lĩnh vực khác thì em nên cân nhắc việc học tiếp để sau này thi học bằng 2 hay thi lại đại học một lần nữa. Trường hợp thấy cần phải thay đổi thì em nên mạnh dạn thay đổi vì "không có sự bắt đầu nào là muộn cả"!

* Cho em hỏi muốn học ngành công nghệ sinh học thì thi trường nào lấy khoảng 20 điểm trở lại? Ở TP.HCM những trường nào đào tạo tốt ngành này? Em muốn biết công nghệ sinh học và sinh học có gì giống và khác nhau? (Thu Trang, 19 tuổi, trangteen9xx@...)

- TS Lê Thị Thanh Mai: Sinh học là ngành học nghiên cứu về đời sống, nguồn gốc và sự phát triển của sinh vật ở các mức độ từ cấu trúc, chức năng các phân tử sinh học trong tế bào cho tới tác động qua lại giữa sinh vật với môi trường sống, nghiên cứu tạo ra các sản phẩm mới, nguyên nhân gây bệnh ở vật nuôi, cây trồng...

Ngành côngnghệ sinh học là ngành học mang tính liên ngành, áp dụng những kiến thức về kỹ thuật công nghiệp, về sinh học để nghiên cứu, vận hành sản xuất, chọn lọc và phát triển các sản phẩm phục vụ cho cuộc sống (trong công nghiệp, nông nghiệp, y học...).

Tùy định hướng việc làm sau này mà em quyết định nên chọn trường nào. Hiện trường có thế mạnh và kinh nghiệm lâu năm về đào tạo ngành sinh học phía Nam là trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), ngành công nghệ sinh học có trường ĐH Khoa học tự nhiên, ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM). Nếu muốn học bằng tiếng Anh, điểm chuẩn vừa phải thì có thể chọn trường ĐH Quốc tế (ĐH Quốc gia TP.HCM); ngoài ra còn có trường ĐH Nông lâm TP.HCM, một số trường ĐH dân lập có đào tạo ngành công nghệ sinh học.

Năm 2008, điểm chuẩn ngành công nghệ sinh học ở hầu hết các trường đều từ 20 điểm trở xuống.

Phóng to

TS Lê Thị Thanh Mai - Ảnh: T.T.D.

- TS Lê Thị Thanh Mai: Các bằng này đều thuộc hệ thống văn bằng quốc gia, trên đó không phân biệt công lập hay dân lập. Vì vậy, "giá trị" ở đây chính là "giá trị" của người tốt nghiệp. Nếu bạn giỏi thì các công ty, doanh nghiệp sẵn sàng tuyển dụng với mức lương rất cao chứ không nhìn vào bạn tốt nghiệp trường "công" hay "tư". Vì vậy bạn an tâm để có chọn ngành, trường phù hợp nhất.

Phóng to

ThS Trần Đình Lý - Ảnh: T.T.D.

* Em đang là học sinh lớp 12. Em học đều tất cả các môn, và đang là học sinh giỏi. Nhưng kỳ thi ĐH sắp tới em vẫn lo vì sợ điểm sàn cao nếu em chọn những nhóm ngành “hot”. Em rất thích nhóm ngành kinh tế, vì em có năng khiếu về ngành đó, ước mơ của em là có thể thành lập công ty cho riêng mình. Em dự định thi vào ĐH Kinh tế TP.HCM và Khoa Kinh tế (ĐH Quốc gia TP.HCM), tuy nhiên em không biết chọn nhóm ngành nào cho mình.

Em là một người năng động, hoạt bát, hiện giờ em vẫn rất băn khoăn, vì nếu em chọn trường cao quá như ĐH Ngân hàng TP.HCM thì xác suất đậu của em là không cao. Cho em hỏi thêm là có nhóm ngành kinh tế nào thi khối C không? Vì bạn em nghiêng về khối đó nhiều hơn, bạn em cũng năng động thích những hoạt động xã hội. (conguu2001@...)

- ThS Trần Đình Lý: Nếu em học giỏi thì em đừng nên quá băn khoăn về "điểm sàn". Điểm sàn không dành cho những học sinh giỏi. Việc cân nhắc ngành nghề theo nhiều cách/tiêu chí khác nhau. Tiêu chí nào cũng có cơ sở cả. Khi đã có “cơ sở lý luận và thực tiễn” để lựa chọn rồi thì thường là các em hài lòng về quyết định của mình. Tuy nhiên, sự hài lòng này dài hạn hay ngắn hạn, có bền vững hay không là do chính... bản thân các em.

Theo tôi, chọn theo sở thích, sở trường, nguyện vọng của chính các em mới là bền vững! Nhưng cũng không nên quá bảo thủ, cực đoan mà hãy nghe những lời khuyên vì có khi các em không đủ thông tin. Các em nên trắc nghiệm sở thích sở trường nguyện vọng của mình có bị ngộ nhận hay không? Tôi thấy lý thuyết Holland (sáu nhóm sở thích ứng với nghề nghiệp, kèm theo) về chọn nghề cũng là một nguồn tham khảo để trắc nghiệm khá tốt.

Em cũng hết sức lưu ý là nghề "hot" hôm nay chưa chắc đã "hot" sau một thời gian, đặc biệt là 4-5 năm sau khi em ra trường chắc chắn sẽ có những sự thay đổi, thậm chí thay đổi lớn. Nhóm kinh tế thường thi khối A và D.

* Em năm nay thi lại ĐH. Em muốn hỏi ngành bác sĩ y học dự phòng của Trường ĐH Y dược TP.HCM đào tạo những gì? Sau này có được mở phòng mạch làm bác sĩ hay chỉ làm công việc tuyên truyền thôi? (An, 21 tuổi, an_an2541988@...)

- ThS-BS Trương Tấn Trung: Trường ĐH Y dược TP.HCM vừa bắt đầu tuyển sinh ngành bác sĩ y học dự phòng - năm 2008. Thời gian đào tạo sáu năm gồm nhiều môn học cho từng năm học, bạn có thể tham khảo thêm sau khi trúng tuyển.

Hiện nay theo thông tin từ Sở Y tế TP.HCM chỉ cấp phép cho tất cả bác sĩ tốt nghiệp và có năm năm thâm niên công tác theo chuyên khoa đến 2010. Nếu bạn trúng tuyển và sau tốt nghiệp sẽ có những thông tin cụ thể hơn.

* Em đang là học sinh lớp 12, học lực của em chỉ loại khá thôi. Vậy em có năng lực thi vào ngành kinh tế nông lâm của Trường ĐH Nông lâm TP.HCM không? Làm thế nào để có thể biết điểm chuẩn ngành này và các ngành kinh tế của trường? Năm nay Bộ GD-ĐT có hạn chế số lượng trường đăng ký dự thi không? (Ngọc Lan, 18 tuổi, ngoclan87@...)

- ThS Trần Đình Lý: Nếu học lực khá, em có thể yên tâm để thi vào ngành kinh tế nông lâm (thuộc Khoa Kinh tế - ĐH Nông lâm TP.HCM). Trong số 47 ngành/chuyên ngành đào tạo của trường được chia thành ba nhóm điểm chuẩn (20; 18-20 và từ sàn - 17) thì nhóm ngành của khoa kinh tế (kinh tế nông lâm, kinh tế tài nguyên môi trường, quản trị kinh doanh, quản trị kinh doanh thương mại, kế toán, tài chính, phát triển nông thôn và khuyến nông, kinh doanh nông nghiệp) có mức điểm chuẩn cũng tương đối, mức biến động vài năm gần đây là từ sàn -18 điểm (tùy ngành, khối thi A và D1)

Cử nhân ngành kinh tế nông lâm có thể làm việc trong các loại hình kinh tế, tài chính, ngân hàng... khác nhau, các doanh nghiệp nói chung (đặc biệt có lợi thế trong các doanh nghiệp nông - lâm - ngư), trong các cơ quan quản lý, các viện nghiên cứu, các trường ĐH, CĐ và TCCN, các chương trình phát triển đô thị và nông thôn, cộng đồng, các công ty kinh doanh vật tư, chế biến...

Số lượng trường đăng ký dự thi thì không hạn chế, tuy nhiên, em chỉ có thể chọn thi ba đợt thôi và em có 9 cơ hội để lựa chọn cho ba nguyện vọng.

* Năm nay em thi vào ĐH, em muốn trở thành một dược sĩ nhưng em lo lắng về học lực của mình. Khả năng của em chỉ dao động từ 24-25 điểm, em thấy năm nào ngành dược cũng cao điểm cả (26,5-27,5) nên em không tự tin cho lắm. Em định thi vào ngành xét nghiệm của trường. Thưa ThS-BS Trương Tấn Trung, liệu sau khi học xét nghiệm em có thể học dược được không? Em nghe anh chị bên khoa dược nói nếu học xong có thể học cao học vi sinh (chuyên ngành dược tại trường) liệu điều này có đúng không? Em đang rất băn khoăn xin hãy cho em một lời khuyên. (Nguyễn Hoàng Kỳ Long, 18 tuổi, hoangtuhandoi2008@...)

- ThS-BS Trương Tấn Trung: Bạn đừng lo lắng quá, điều quan trọng hãy tự tin vào khả năng học lực chính mình và mạnh dạn đăng ký dự thi. Nếu bạn muốn học chuyên ngành vi sinh hãy đăng ký thi ngành bác sỹ y đa khoa, sau đó học sau đại học chuyên ngành vi sinh cũng được. Hiện nay ĐH Y dược TP.HCM chưa có đào tạo liên thông từ ngành này sang ngành khác.

* Em học lớp 12. Tháng sau là phải làm hồ sơ đăng ký nguyện vọng rồi. Thế mà bây giờ vẫn còn phân vân chưa biết nên chọn ngành nào phù hợp với bản thân. Các môn học thì em học đều đều thôi, không có môn nào là xuất sắc cả.

Em đang học ban D, bởi không giỏi môn tự nhiên nên chọn ban D, nhưng không biết chọn ngành học nào. Em đã từng thích ngành tâm lý, nhưng rồi lại thích công tác xã hội, cứ thế, không biết có còn thay đổi ngành nào khác nữa không. Mong thầy cô cho em lời khuyên. (Quỳnh, uma_suzuki_san@...)

- TS Lê Thị Thanh Mai: Để có quyết định con đường đi tốt nhất cho mình sau khi tốt nghiệp THPT thì các em học sinh nên quan tâm kể từ khi đang học lớp 11, thậm chí là lớp 10 để có kế hoạch học tập phù hợp. Bây giờ, em có thể vào website sau http://aad.vnuhcm.edu.vn/huongnghiep/ làm trắc nghiệm sở thích và sức học để chọn ra ngành học phù hợp nhất với mình. Sau đó, em tìm hiểu kỹ hơn về các ngành học phù hợp này, cơ hội việc làm - cũng tại địa chỉ website này hoặc tìm đọc cẩm nang ngành đào tạo để có sự lựa chọn "ưng ý" nhất.

* Em đăng ký dự thi vào Trường ĐH Nông lâm TP.HCM ngành quản trị kinh doanh tổng hợp nhưng em không biết rõ công việc mình sẽ làm là gì khi ra trường. Cho em biết thông tin chi tiết được không? (Lê Thị Hồng Kiều, 18 tuổi, tinhemphale628@...)

- ThS Trần Đình Lý: Ngành quản trị kinh doanh (QTKD) tổng hợp của Trường ĐH Nông lâm TP.HCM đào tạo những nhà quản lý, QTKD nắm vững kiến thức cơ bản về kinh tế - xã hội, các kiến thức về chức năng, quá trình kinh doanh và quản trị ở các doanh nghiệp; có kỹ năng cơ bản để vận dụng trong kinh doanh nói chung và thực hành tốt trong một số công việc chuyên môn.

Sinh viên khi tốt nghiệp có thể làm việc trong các doanh nghiệp và các tổ chức kinh doanh: phòng kinh doanh, dịch vụ khách hàng, giao dịch, hành chính nhân sự, makerting, PR hoặc có thể làm giám đốc, quản lý xuất nhập khẩu, quản lý khách sạn, khu giải trí, nhà hàng; hoặc có thể tham gia mọi loại hình công việc như quản lý sản xuất, bán lẻ, tổ chức cung cấp dịch vụ, bảo hiểm, nghiệp vụ khách sạn, tham gia hoạt động nghiên cứu, tư vấn, đào tạo, tự thành lập, tham gia thành lập để làm chủ sở hữu doanh nghiệp, tham gia công tác quản lý nhà nước về các hoạt động kinh tế… Ngoài ra, cử nhân QTKD có thể làm việc tại các doanh nghiệp, khu chế xuất, liên doanh hoặc các tổ chức hợp tác quốc tế về thương mại...

Phóng to

Các khách mời đang trả lời trực tuyến tuyển sinh cho thí sinh và phụ huynh tại tòa soạn Tuổi Trẻ Online - Ảnh: T.T.D.

- ThS-BS Trương Tấn Trung: Nếu bạn thật sự yêu thích ngành y thì nên đăng ký thi khối B tại Trường ĐH Y dược TP.HCM hay Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch, hoặc các ĐH Y dược khác trong nước. Nếu điều kiện kinh tế khó khăn, khi vào trường cũng có chính sách hỗ trợ và rất nhiều học bổng của các nhà tài trợ... Nếu kinh tế bạn quá khó khăn hãy liên hệ phòng đào tạo..., chúng tôi sẽ tạo điều kiện cho bạn được học. Trước tiên bạn hãy trúng tuyển vào ĐH Y dược.

* Tôi học yếu môn ngoại ngữ và có năng khiếu về môn văn, học tốt môn địa và môn toán, các môn còn lại học cũng trung bình. Vậy trường nào và ngành nào sẽ phù hợp với tôi? (Nguyễn Linh Vi, 18 tuổi, lonely_juvi@...)

- TS Lê Thị Thanh Mai: Như vậy em có thể quan tâm đến những ngành thi khối C (Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn, Trường ĐH Sài Gòn, Trường ĐH Tiền Giang, Trường ĐH Mở TP.HCM, một số trường ĐH dân lập...) hoặc tham khảo tại website: http://aad.vnuhcm.edu.vn/huongnghiep/.

* Em đang học lớp 12 Trường THPT chuyên Tiền Giang. Học lực học kỳ I vừa rồi chỉ đạt loại khá thôi! Em đang rất lo lắng không biết chọn ngành và trường gì trong kỳ thi tuyển sinh ĐH, CĐ sắp tới. Em thích các ngành khối D, điểm trung bình ba môn toán, văn, tiếng Anh của em trong học kỳ 1 lần lượt là 6,3 - 7,5 và 9,2. Em có năng khiếu về giao tiếp, khá tự tin, sáng tạo, ngoại hình ổn. Em rất mong được tư vấn để quyết định chính xác hơn. (realgirl_me91@...)

- TS Lê Thị Thanh Mai: Em không nên quá lo lắng vào việc xếp loại học lực học kỳ I vừa qua, điều quan trọng nhất là năng lực học thật sự của em đối với ba môn thi thuộc khối thi mà em dự định chọn là như thế nào.

Hiện nay, việc xét tuyển vào đại học đối với các ngành tuyển khối A, B, C, D đều dựa vào kết quả thi của ba môn thi tuyển sinh. Về những tính chất em mô tả, đó là một trong những thế mạnh giúp em phát triển tốt nghề nghiệp sau này.

Em có thể vào website hướng nghiệp của ĐH Quốc gia TP.HCM (http://aad.vnuhcm.edu.vn/huongnghiep/) để thử làm trắc nghiệm sức học và giới hạn lại các ngành học phù hợp với mình.

* Em có một người bạn học chung, năm rồi thi Trường ĐH KHXH&NV TP.HCM bạn ấy vi phạm quy chế thi là “sử dụng tài liệu trong khi thi”. Sau đó bạn ấy bị thầy giám thị lập biên bản đình chỉ thi và dẫn bạn ấy lên hội đồng coi thi ngồi đợi hết 2/3 thời gian mới cho về.

Khi về, bạn ấy có hỏi một cán bộ coi thi của Bộ GD-ĐT là giám sát hội đồng thi rằng năm nay bạn có được tiếp tục thi lại ĐH không thì thầy trả lời là được và hẹn gặp lại trong kỳ thi sau. Nhưng khi về trường hỏi thầy dạy vật lý về việc được thi lại hay không thì thầy bảo là cấm thi đến ba năm. Vậy bạn ấy còn cơ hội thi tiếp không? (ngoctuyen_611@...)

- TS Lê Thị Thanh Mai: Theo Quy chế tuyển sinh, việc tước quyền vào học ở các trường ngay trong năm đó và tước quyền tham dự kỳ thi tuyển sinh vào các trường trong hai năm tiếp theo hoặc đề nghị các cơ quan có thẩm quyền truy cứu trách nhiệm hình sự đối với những thí sinh vi phạm một trong các lỗi sau đây:

a) Có hành vi giả mạo hồ sơ để hưởng chính sách ưu tiên theo khu vực hoặc theo đối tượng trong tuyển sinh;

b) Sử dụng văn bằng tốt nghiệp không hợp pháp;

c) Nhờ người khác thi hộ, làm bài hộ dưới mọi hình thức;

d) Có hành động phá hoại kỳ thi, hành hung cán bộ hoặc thí sinh khác.

Hình thức kỷ luật này do Chủ tịch HĐTS quyết định;

đ) Đối với các trường hợp vi phạm khác, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, Hiệu trưởng, Chủ tịch HĐTS trường xử lý kỷ luật theo các hình thức đã quy định tại Điều này.

Như vậy bạn em không thuộc diện bị tước quyền tham dự kỳ thi tuyển sinh vào các trường trong hai năm tiếp theo.

* Em thích ngành y nhưng em không đủ can đảm để nhìn thấy máu. Em phải làm gì để giúp mình tự tin? Em muốn học bác sĩ đa khoa. (Hoàng Thanh Tâm, 18 tuổi, tamhoang_07@...)

- ThS-BS Trương Tấn Trung: Ngành bác sĩ đa khoa sau khi tốt nghiệp ra làm việc không phải việc làm nào cũng tiếp xúc với máu, thấy máu, nếu vậy bạn hãy chọn chuyên khoa chẩn đoán hình ảnh hay làm nghiên cứu, hoặc ngành y tế dự phòng, y tế công cộng...

* Cháu rất thích giúp đỡ mọi người vì vậy dự định thi ngành công tác xã hội nhưng cháu không biết học ngành này ra trường có dễ xin việc không? Cha mẹ cháu khuyên cháu nên thi quản trị kinh doanh hoặc ngành luật. Bây giờ cháu rất phân vân mong thầy cô giải đáp giùm cháu. (Trần Thị Thùy Dung, Phú Quốc - Kiên Giang, 17 tuổi, tranthithuydung@...)

- TS Lê Thị Thanh Mai: Ngành công tác xã hội nhằm đào tạo các chuyên gia trong lĩnh vực công tác xã hội, đặc biệt là khả năng tư vấn và xúc tác với cá nhân và cộng đồng; khả năng phát hiện, giải quyết những vấn đề xã hội và nâng cao năng lực con người; khả năng vận dụng kiến thức đã học vào việc nhận thức và giải quyết những vấn đề thực tiễn xã hội đặt ra.

Người tốt nghiệp ngành học này có thể làm việc tại các cơ sở, chương trình xã hội công lập (thuộc Bộ Lao động - thương binh và xã hội, Ủy ban Bảo vệ và chăm sóc trẻ em, tòa án, trường học, bệnh viện, xí nghiệp...), dân lập hay tư nhân, thuộc môi trường nông thôn hay thành thị; các chương trình nghiên cứu xã hội, cải tiến dân sinh, quy hoạch đô thị, bảo vệ môi trường, chương trình tài trợ, hợp tác quốc tế và phát triển xã hội, phát triển cộng đồng.

Để thành công trong nghề nghiệp, ngoài say mê và hiểu về ngành học, người học còn phải có kỹ năng truyền thông tốt để tham gia các hoạt động cộng đồng, kỹ năng tâm lý thực hành vững vàng để có thể thâm nhập công tác xã hội …

Những nơi có đào tạo ngành học này: trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM và ĐH Quốc gia Hà Nội), Trường ĐH Đà Lạt, Trường ĐH Lao động xã hội, Trường ĐH Mở TP.HCM, Trường ĐH Quy Nhơn, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội, Trường CĐ Sư phạm Trung ương...

Việc chọn ngành học nào thì em phải là người quyết định sau cùng, bởi có hiểu, có thích và có đủ năng lực thì việc học sẽ thuận lợi và cơ hội thăng tiên trong nghề nghiệp sẽ cao hơn.

* Em là sinh viên năm ba của một trường ĐH, thật sự ngành em đang học không phù hợp với em, em cảm thấy rất nản vì thế mà học càng ngày càng tệ. Năm nay em muốn dự thi ĐH nhưng còn phân vân (do gia đình khó khăn), không biết là em sẽ học tiếp hai năm nữa cho hoàn thành chưong trình hay thi lại để học bốn năm nữa? (Võ Trung Vinh, 22 tuổi, tharangnhuthevtv@...)

- ThS Trần Đình Lý: Trong bối cảnh này mà em học đến được năm thứ ba rồi quả là một sự cố gắng vượt bậc của em trong thời gian qua. Qua trường hợp của em, có thể khẳng định chắc chắn rằng, chọn ngành nghề theo sở thích nguyện vọng, đúng năng lực, sở trường là vấn đề cốt lõi. Trường hợp như em có lẽ không ít. Có trường hợp yêu thích ngành nghề đó nhưng chưa chắc phù hợp. Thí dụ, có em rất thích làm bác sĩ nhưng hễ thấy máu là ngất xỉu, thấy người khác xỉu rồi xỉu theo, có người thích làm tiếp viên hàng không nhưng lại sợ..độ cao, có người thích làm kế toán, tài chính nhưng lại rất bất cẩn... Như vậy sẽ không phù hợp, mặc dù cảm thấy thích. Em có thể tham khảo trang web trắc nghiệm để biết rõ hơn về bản thân để quyết định hợp lý.

Việc học thêm hay thi lại thì em nên cân nhắc (sau khi tham khảo kết quả trắc nghiệm) các yếu tố liên quan khác. 2 năm hay 4 năm sẽ không quan trọng bằng tương lai của bạn. Tuy nhiên, trong trường hợp thay đổi (thi lại) em có thể cân nhắc ngành mà em yêu thích có ở đâu (gần nhà để giảm bớt chi phí ăn ở học tập...) thì cũng là một trong những tiêu chí quan trọng trong bối cảnh gia đình khó khăn. Cũng cần nói thêm là, nhà nước đã có chính sách cho sinh viên vay vốn để học, em có thể yên tâm một phần về việc này để học đúng ngành nghề, và học tốt.

* Tôi có con năm nay chuẩn bị thi ĐH. Gia đình tôi mở nhà thuốc nên muốn cho cháu học dược để sau này cháu quản lý luôn, nhưng cháu lại nằng nặc thi quản trị kinh doanh. Sức học của cháu tốt nên tôi tin tưởng con tôi sẽ nối nghiệp gia đình. Cháu bảo với tôi nếu bắt ép cháu thi khối B thì cháu sẽ thi nhưng đậu hay không cháu không nói trước được. Còn nếu thi khối A thì cháu chắc chắn đậu. Có phải con tôi muốn chứng minh điều cháu thích? Tôi phải làm sao? (Trần Thị Thanh Hòa, 50 tuổi, tranhoa59@...)

- ThS-BS Trương Tấn Trung: Chọn ngành học thùy theo khả năng học lực của từng cháu. Chúng ta nên hướng dẫn hay tư vấn cho các cháu. Tuy nhiên cũng tùy vào nguyện vọng của từng cháu, nếu gượng ép chọn ngành học có thể sau này sẽ ảnh hưởng đến học lực và tương lai phát triển của cháu. Ngành y là ngành không ít gia đình mong muốn con cái mình vào học, điều quan trọng nhất là bản thân người học phải thật sự đam mê và yêu thích.