Phóng to

Trong khi đó, cũng với hệ thống như vậy nhưng với cách tính hợp lý hơn, giá cước ngang bằng điện thoại cố định, dịch vụ này đang phát triển rất thành công ở thị trường TQ.

Liệu hệ thống dịch vụ được nhà nước đầu tư hàng trăm tỉ đồng này có thể bị khai tử?

Cityphone: hàng loạt thuê bao rời bỏ

Thay đổi cơ cấu và bài toán đầu tư

Không lâu sau khi Bộ BCVT quyết định “nâng ba-ri-e”, cho phép 2 mạng Vinaphone và Mobifone của VNPT được giảm giá cước, thì Tổng công ty có sự thay đổi nhân sự quan trọng.

Hàng loạt những vị trí cốt cán trong HĐQT của VNPT ra đi, những nhân vật mới lên thay. Đây có thể coi là thời điểm vô cùng nhạy cảm cho những quyết định kiểu như “cho phép Bưu điện Hà Nội chỉ định thầu, đầu tư tiếp vào mạng Cityphone”.

Theo một tiết lộ không chính thức, thì “chẳng ai dại gì mà đưa ra quyết định về tiền bạc ở thời điểm này”. Có lẽ chính vì thế, trong bản kế hoạch trình lên của Bưu điện Hà Nội dành cho mạng Cityphone, chỉ có 400 trạm phát sóng (trạm CS) được phê duyệt đầu tư tiếp, thay vì 1.400 trạm như dự kiến ban đầu.

Theo tính toán của Utstarcom (nhà cung cấp thiết bị), để đảm bảo chất lượng phủ sóng ở Hà Nội cần tới 1.500 trạm CS, như vậy bình quân mỗi tháng chi phí trên dưới 1 tỷ đồng cho việc thuê mướn địa điểm.

Ông Hoàng Thanh Chung, Phó giám đốc Bưu điện Hà Nội chia sẻ: “Ngẫm ra cũng phải, với 400 trạm đầu tư tiếp, thì số tiền phải bỏ ra cũng không phải là quá lớn. Chứ với 1.400 trạm thì quả thật đặt bút kí cũng run tay”. Ông Chung cho biết thêm, ngoài lý do trên, cũng có những yếu tố khách quan như thủ tục đầu tư rất phức tạp, đã làm cản trở kế hoạch nâng cấp của bưu điện HN.

Trong kế hoạch nâng cấp mạng Cityphone đến cuối năm 2005, tập đoàn UTStarcom của Trung Quốc vẫn được chỉ định làm nhà thầu cung cấp thiết bị và kỹ thuật. Điều này được giải thích là họ (UTStarcom) đã có sẵn kinh nghiệm và chỉ làm tiếp phần củng cố các khu vực nội thành.

Đại diện của bưu điện HN cho biết, trong thời gian tiếp theo, sẽ có thêm nhiều nhà thầu khác đến từ Nhật Bản, Thụy Điển … tham gia đấu thầu. Tuy nhiên, với việc đầu tư nhỏ giọt như hiện nay, không ít người tỏ ra nghi ngờ: liệu chất lượng của dịch vụ này có thực sự biến chuyển?

Thạc sĩ kinh tế Vũ Cương, Trường ĐH kinh tế quốc dân HN, nhận xét: “Để nhìn một cách sâu xa, thì đây quả là bài toán đầu tư tương đối khó cho cả VNPT và bưu điện HN. Bỏ cả mạng đi, khai tử nó như mạng nhắn tin toàn quốc trước đây, thì không được vì quá lãng phí. Đầu tư ồ ạt tiếp cũng dở vì sẽ gián tiếp làm suy yếu 2 mạng di động còn lại của chính VNPT. Đành phải nhỏ giọt từ từ như thế này. Nhà có đông con cùng ăn một chiếc bánh thì làm sao có thể chia phần cho đều đặn được”.

Bài học từ Trung Quốc

Trong khi đó, hiện nay mạng di động nội thị ở Trung Quốc đang phát triển như vũ bão, vì giá cước cung cấp rẻ (chỉ bằng cước điện thoại cố định) và sóng mạnh. Tính cho đến thời điểm hiện tại, Trung Quốc có tới hơn 70 triệu thuê bao mạng điện thoại di động vô tuyến nội thị. Với tốc độ phát triển đáng kinh ngạc như vậy, không thể nói rằng Cityphone không có thị trường tiềm năng.

Thạc sĩ Cương nói: “Đúng là chúng ta có thể học được bài học từ Trung Quốc. Họ định hướng thị trường và khách hàng rất rõ ràng cho mảng dịch vụ Cityphone. Mặc dù chất lượng phủ sóng cũng không phải là cao, nhưng giá cước thực sự cạnh tranh đã đem lại thị phần vô cùng lớn cho nhà cung cấp. Tôi cho rằng vấn đề giá cước và vùng phủ sóng là khâu cốt tử nhất đối với bưu điện HN hiện nay”.

Như vậy, lời giải cho bài toán rối rắm trên đã rõ. Hanoi Telecom muốn Cityphone tồn tại thì không có cách nào khác là phải tiếp tục đầu tư nâng cấp hạ tầng và giảm giá cước xuống mức thực sự cạnh tranh. Vấn đề nằm ở chỗ, cơ quan chủ quản là VNPT có “muốn” hay không. Giống như một cán bộ của Hanoi Telecom ngậm ngùi: “Sinh ra cùng với Mobifone và Vinaphone, nhưng Cityphone giống như một con chiên ghẻ bị bỏ rơi”.

Trong chiến lược phát triển tổng thể của VNPT, bài toán Cityphone được nhắc đến không khác nhiều so với những gì đang diễn ra. Trong đó, mạng vô tuyến nội thị Cityphone sẽ được nâng cấp và đưa xuống mức giá cạnh tranh hơn vào cuối năm 2005.

Gần đây, Tổng công ty điện lực Việt Nam (EVN) lại vừa cho ra mắt dịch vụ điện thoại cố định không dây, hứa hẹn sẽ cạnh tranh gay gắt với dịch vụ Cityphone đang có chiều hướng đi xuống.

Như vậy, có vẻ câu hẹn “sẽ” của VNPT có lẽ sẽ được thúc đẩy nhanh hơn nhờ những động thái của… đối thủ cạnh tranh. Xem ra, số phận của mạng điện thoại một thời được xem là niềm hy vọng khách hàng bình dân còn phải long đong nhiều.