* Ông Nguyễn Văn Quyền (Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam)

Phải "hạ nhiệt" giá xăng dầu

Chi phí xăng dầu thường chiếm khoảng 30% giá thành vận tải, nên khi giá xăng dầu tăng , giá thành vận tải tăng theo.

Do đó, ngành vận tải mong muốn Chính phủ thực hiện nhiều giải pháp tổng thể để hạ nhiệt giá nhiên liệu nhằm giảm bớt khó khăn cho hoạt động vận tải, bảo đảm lưu thông hàng hóa trong nền kinh tế, giữ ổn định giá cả hàng hóa.

Trong thực tế, các doanh nghiệp vận tải đã ký hợp đồng cung ứng dài hạn với doanh nghiệp phân phối bán lẻ xăng dầu, nhưng do giá bán tăng đột biến mà hai bên chưa đàm phán lại được hợp đồng nên doanh nghiệp vận tải bị gián đoạn nguồn cung xăng dầu, tác động rất lớn đến hoạt động vận tải.

* Ông Nguyễn Bích Lâm (nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê):

Ngành xăng dầu cũng phải chia sẻ với người tiêu dùng

Xăng dầu tăng giá sẽ làm chi phí đi lại của người dân tăng cao, buộc phải giảm chi tiêu cho mặt hàng khác. Ngoài ra, các phương tiện vận tải chủ yếu vẫn sử dụng xăng dầu, chi phí nhiên liệu tăng mạnh kéo giá cước vận tải hàng hóa tăng cao, đẩy giá hàng hóa tăng theo, tác động đến lạm phát.

Chính phủ đã giảm thuế nhập khẩu xăng dầu về 0%, góp phần hạ nhiệt giá xăng dầu trong nước, nhưng theo tôi, cần giảm tần suất điều chỉnh tăng giá xăng dầu trong nước, mức tăng cũng cần vừa phải để giảm sốc cho nền kinh tế, giảm lạm phát kỳ vọng.

Khi giá xăng dầu liên tục tăng, người dân dễ nảy sinh tâm lý lo ngại giá xăng dầu sẽ tăng cao hơn nữa, tạo ra lạm phát kỳ vọng. Điều này không chỉ với mặt hàng xăng dầu mà còn lan rộng ra các mặt hàng khác không liên quan đến xăng dầu, khi nhiều nhà kinh doanh "tát nước theo mưa", đẩy mặt bằng giá hàng hóa lên cao.

Ở chừng mực nào đó, các công ty kinh doanh, phân phối, bán lẻ xăng dầu cũng phải chia sẻ với người tiêu dùng và doanh nghiệp sử dụng xăng dầu.

Với chu kỳ điều chỉnh giá xăng dầu hiện nay, khi giá dầu thô thế giới tăng, giá bán lẻ xăng dầu trong nước tăng rất nhanh, trong khi doanh nghiệp đầu mối nhập khẩu xăng dầu từ cả tháng trước, ở thời điểm giá dầu chưa tăng. Và khi giá dầu thế giới hạ xuống, giá trong nước lại không giảm ngay.

Điều này chưa thực sự công bằng trong kinh doanh xăng dầu và có tác động làm tăng lạm phát kỳ vọng trong nền kinh tế.

* PGS.TS Ngô trí Long:

Đừng để hàng hóa hình thành mặt bằng giá mới

Giá dầu thô thế giới biến động mạnh tạo sức ép trực tiếp lên giá xăng dầu, chi phí sản xuất, vận tải và mặt bằng giá trong nước.

Trong bối cảnh Việt Nam vừa phải kiểm soát lạm phát, vừa phải giữ nhịp tăng trưởng, bài toán điều hành không còn là xử lý một đợt tăng giá đơn lẻ, mà là giảm độ sốc, chặn hiệu ứng lan truyền và giữ ổn định kỳ vọng thị trường.

Điều đáng lo là giá dầu thế giới không chỉ tăng cao, mà tăng giảm rất thất thường và khó đoán. Sự bất thường này khiến doanh nghiệp khó tính chi phí và khó lập kế hoạch sản xuất - kinh doanh, cơ quan điều hành cũng khó giữ ổn định kỳ vọng thị trường.

Xăng dầu là đầu vào quan trọng của vận tải, logistics, khai thác thủy sản, xây dựng, sản xuất công nghiệp... Khi nhiên liệu tăng giá, chi phí vận chuyển tăng, kéo giá thành sản xuất tăng.

Áp lực dồn lên giá hàng hóa và dịch vụ mà người dân phải chi trả. Nói cách khác, cú sốc giá xăng dầu không chỉ tác động tới thị trường năng lượng mà có thể lan rất nhanh sang mặt bằng giá trong nước.

Và đây không còn là chuyện riêng của cây xăng, mà là vấn đề của lạm phát, của chi phí doanh nghiệp và tăng trưởng.

Khi giá dầu biến động mạnh, doanh nghiệp không chỉ gánh thêm chi phí đầu vào mà còn đối mặt với tâm lý phòng thủ. Nhiều đơn vị buộc phải tăng giá trước để giữ biên lợi nhuận hoặc không dám mở rộng sản xuất vì khó chốt chi phí trong trung và dài hạn.

Khi đó, cú sốc năng lượng không chỉ gây áp lực lạm phát mà còn trực tiếp bào mòn động lực tăng trưởng.

Để kiểm soát lạm phát mà không ghì tăng trưởng, theo tôi, việc điều hành giá xăng dầu phải linh hoạt hơn, bám sát diễn biến thế giới nhưng cũng phải minh bạch hơn trong tính toán và truyền thông chính sách.

Điều thị trường cần không phải là ghìm giá bằng mọi giá, mà là một cơ chế đủ rõ để doanh nghiệp và người dân có thể dự báo, chủ động thích ứng và tránh tâm lý đầu cơ, hoang mang. Chính sách tài khóa cần đóng vai trò "bộ giảm xóc" hợp lý.

Có thể rà soát thuế, phí trong cơ cấu giá xăng dầu hoặc hỗ trợ có mục tiêu cho những lĩnh vực chịu tác động trực tiếp như vận tải, logistics, sản xuất thiết yếu. Nhưng hỗ trợ phải đúng đối tượng, có thời hạn rõ ràng, tránh dàn trải và làm méo tín hiệu thị trường.

Đặc biệt phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính sách giá, tài khóa và tiền tệ. Phải điều hành làm sao vừa giữ mặt bằng giá, vừa bảo đảm thanh khoản hợp lý, vừa tránh để nhiều đợt tăng giá cộng hưởng trong cùng một thời điểm.

Về dài hạn, giải pháp căn cơ vẫn là nâng sức chống chịu của nền kinh tế, tiết kiệm năng lượng hơn, giảm chi phí logistics, đa dạng hóa nguồn cung nhiên liệu và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng theo lộ trình phù hợp.

Khi giá xăng dầu tăng, tâm lý lo ngại về một mặt bằng giá mới rất dễ hình thành. Một khi kỳ vọng lạm phát lan rộng, áp lực tăng giá sẽ không chỉ dừng ở nhiên liệu hay giao thông mà có thể lan sang nhiều nhóm hàng thiết yếu khác.

Do đó kiểm soát lạm phát lúc này không chỉ là giữ giá xăng dầu, mà là giữ cho nền kinh tế không bị cuốn vào một mặt bằng giá mới bất lợi cho tăng trưởng, giữ niềm tin thị trường và giữ nhịp tăng trưởng.