Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 66/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Giáo dục, trong đó quy định rõ đối tượng, điều kiện được phong tặng danh hiệu tiến sĩ danh dự, giáo sư danh dự, hiệu lực từ 15-3.

Điều kiện phong danh hiệu tiến sĩ danh dự

Theo đó với danh hiệu tiến sĩ danh dự, nghị định nêu rõ dành cho nhà giáo, nhà khoa học; nhà hoạt động chính trị xã hội.

Điều kiện phong tặng, nhà giáo, nhà khoa học là người Việt Nam định cư ở nước ngoài hoặc người nước ngoài có nhiều thành tích đóng góp cho sự nghiệp giáo dục và khoa học của Việt Nam, được một cơ sở giáo dục đại học đào tạo trình độ tiến sĩ của Việt Nam căn cứ vào mức độ đóng góp với lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu thế mạnh hoặc định hướng phát triển của cơ sở giáo dục đại học và tiêu chí của cơ sở giáo dục đại học để phong tặng.

Với nhà hoạt động chính trị, xã hội, điều kiện là người Việt Nam định cư ở nước ngoài hoặc người nước ngoài có nhiều thành tích đóng góp cho sự nghiệp giáo dục và khoa học của Việt Nam, có uy tín quốc tế, có nhiều thành tích, công lao đóng góp cho tình hữu nghị, cho sự phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam và được một cơ sở giáo dục đại học đào tạo trình độ tiến sĩ của Việt Nam căn cứ vào mức độ đóng góp với lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu thế mạnh hoặc định hướng phát triển của cơ sở giáo dục đại học và theo tiêu chí của cơ sở giáo dục đại học để phong tặng.

Về quy trình phong tặng, cơ sở giáo dục đại học tổ chức họp hội đồng khoa học và đào tạo để xem xét việc phong tặng bảo đảm đúng đối tượng, điều kiện theo quy định trên.

Theo nghị định, cơ sở giáo dục đại học đào tạo trình độ tiến sĩ thiết kế, in phôi, cấp phát và quản lý bằng tiến sĩ danh dự. Bằng tiến sĩ danh dự phải ghi rõ danh hiệu “tiến sĩ danh dự”, không ghi “học vị tiến sĩ” và không ghi ngành đào tạo.

Đồng thời phải công khai thông tin của người được phong tặng trên trang thông tin điện tử của cơ sở giáo dục đại học và gửi quyết định phong tặng về Bộ Giáo dục và Đào tạo (bản giấy hoặc bản điện tử) sau mỗi lần phong tặng để Bộ Giáo dục và Đào tạo thống kê, theo dõi việc phong tặng của các cơ sở giáo dục đại học.

Danh hiệu tiến sĩ danh dự không được sử dụng thay thế học vị, học hàm trong giao dịch hành chính, học thuật, pháp lý. Không phong tặng đối với người đang bị truy cứu trách nhiệm pháp lý, đang có tranh chấp, khiếu nại nghiêm trọng liên quan đến đạo đức, uy tín khoa học.

Điều kiện phong tặng danh hiệu giáo sư danh dự

Theo quy định, người được phong tặng danh hiệu giáo sư danh dự là nhà giáo, nhà khoa học; nhà hoạt động chính trị, xã hội.

Để được phong tặng danh hiệu giáo sư danh dự, cá nhân phải đáp ứng hai điều kiện nêu trên, đồng thời phải có bằng tiến sĩ.

Quy trình phong tặng danh hiệu giáo sư danh dự được thực hiện theo quy trình phong tặng danh hiệu tiến sĩ danh dự.

Nghị định nêu rõ quyết định phong tặng danh hiệu giáo sư danh dự phải ghi rõ danh hiệu “giáo sư danh dự”. Cơ sở giáo dục đại học công khai thông tin của người được phong tặng trên trang thông tin điện tử của mình và gửi quyết định phong tặng về Bộ Giáo dục và Đào tạo (bản giấy hoặc bản điện tử) sau mỗi lần phong tặng để Bộ Giáo dục và Đào tạo thống kê, theo dõi.

Danh hiệu giáo sư danh dự không được dùng thay thế học vị, học hàm trong giao dịch hành chính, học thuật, pháp lý. Không phong tặng đối với người đang bị truy cứu trách nhiệm pháp lý, đang có tranh chấp, khiếu nại nghiêm trọng liên quan đến đạo đức, uy tín khoa học.

Bùi Công Duy được phong giáo sư danh dự Đại học Nghệ thuật quốc gia Kazakhstan

‘Từ khi NSND Đặng Thái Sơn được phong giáo sư tại các nhạc viện nổi tiếng trên thế giới cho đến nay, có lẽ trường hợp Bùi Công Duy cũng có thể được coi là trường hợp đặc biệt, hiếm gặp’.