Phóng to

Đây là sân chơi của Trường Nguyễn Minh Hoàng, Q.11, TP.HCM: chỉ rộng hơn 100m2. Ngôi trường được ví như cái hộp vì chỉ có phòng học với các tầng lầu. Năm học 2004 - 2005, trường này chuyển sang công lập vì tuyển sinh lớp 6 quá khó khăn trong nhiều năm liền - Ảnh: H.HG.

TT - Trong bối cảnh phải đối mặt với vô vàn khó khăn như thế, đã đến lúc không thể không đặt câu hỏi đối với loại hình trường bán công: tồn tại hay không tồn tại?

Các nhà giáo, nhà quản lý giáo dục đều cho rằng loại hình này cần phải thay đổi. Nhưng thay đổi theo hướng nào?

* Ông Lê Văn Cuộc(trưởng Phòng GD-ĐT Q.11, TP.HCM):

Hoạt động không hiệu quả

Trước kia Q.11 có năm trường THCS bán công (BC). Đến năm 2001 thì chuyển bớt Trường THCS BC Nguyễn Văn Phú về lại loại hình công lập (CL) và năm học 2004 - 2005 này chuyển tiếp hai trường Nguyễn Minh Hoàng và Lê Anh Xuân.

Ông Nguyễn Thanh Hải (trưởng Phòng GD-ĐT Q.Tân Bình, TP.HCM):

Khó thu hút giáo viên giỏi

Lương giáo viên của loại hình này bị giảm xuống, nhất là những giáo viên có thâm niên cao càng bị thiệt thòi nhiều. Ngay cả những trường BC thuộc loại “khấm khá” cũng không thể bảo đảm thu nhập giáo viên bằng được với giáo viên CL.

Bên cạnh đó, đầu vào HS trường BC lại thấp hơn trường CL, giáo viên phải đầu tư nhiều công sức, chất xám trong quá trình giảng dạy. Nhiều giáo viên tâm tư và muốn quay về dạy ở trường CL cũng bởi lý do này.

Một thực tế hiển nhiên là muốn nâng cao chất lượng giáo dục phải có giáo viên giỏi, nhiều kinh nghiệm, nhưng các trường BC hiện nay lại không thu hút được giáo viên giỏi.

Các trường THCS BC hiện đang gặp phải những khó khăn nhất định vì không phải trường nào cũng có trang thiết bị dạy học đầy đủ, cơ sở vật chất tốt.

Năm học 2004-2005, quận Tân Bình đã có quyết định chuyển trường BC Âu Lạc về lại loại hình CL vì hoạt động không hiệu quả.

Lý do vì hoạt động không hiệu quả: tuyển sinh không đủ chỉ tiêu (chưa kể chuyện thất thu học phí vì HS nghèo quá không có tiền đóng), thu không đủ chi, ngân sách cứ phải cấp bù mỗi năm vài trăm triệu đồng cho các trường này.

Năm nay Q.11 chỉ giữ lại hai trường BC Nguyễn Huệ và Phú Thọ vì nằm trên địa bàn trung tâm, phụ huynh tương đối khá giả, cơ sở vật chất cũng khá khang trang và bắt mắt.

* Ông Đỗ Ngọc Thọ (giám đốc Sở GD-ĐT Kontum):

Đi không đúng đường!

Tôi thấy rằng các trường BC hiện nay đã đi không đúng đường. Quan điểm của xã hội về trường BC cũng không rõ ràng. Việc tuyển sinh vào lớp 6 căn cứ theo điểm thi tốt nghiệp tiểu học là không hợp lý. Thực tế hầu hết HS đạt tốt nghiệp cao được vào trường THCS CL thuộc diện gia đình khá giả. Còn những HS yếu, kém, cha mẹ bận bịu việc làm ăn, ít có thời gian quan tâm đến việc học hành của con cái thì bị điểm tốt nghiệp tiểu học thấp phải vào trường THCS BC.

Sự bất công thể hiện ở chỗ trường BC thu học phí cao, đáng lẽ phải dành cho HS con nhà khá giả thì những HS nghèo lại bị dồn vào học ở đó. Đáng lẽ xã hội hóa giáo dục là huy động của cải, vật chất từ người giàu có thì nay ta lại huy động từ người dân nghèo khó.

* TS Nguyễn Văn Đản (Trung tâm Giáo dục học, ĐH Sư phạm Hà Nội):

Không thể tồn tại lâu dài

Loại hình trường BC ra đời ngoài mục đích xã hội hóa giáo dục còn nhằm đáp ứng nhu cầu bố trí chỗ học cho đối tượng HS không đủ điểm vào CL, nhưng cũng không có khả năng kinh tế để học dân lập. Tuy nhiên, nó chỉ nhằm giải quyết vấn đề trước mắt khi trường lớp vẫn còn thiếu, giáo dục vẫn còn nhiều khó khăn.

Tôi cho rằng trường BC chỉ là loại hình trường tồn tại trong giai đoạn giao thời chứ không thể tồn tại lâu được. Về lâu về dài Nhà nước cần tập trung đầu tư cho các trường CL để tất cả con em người lao động nghèo được học hành. Còn lại chỉ là loại hình tư thục cho tư nhân đầu tư với cơ sở vật chất, phòng ốc, trang thiết bị, giáo viên giỏi, chất lượng giáo dục cao để thu hút con em gia đình có thu nhập cao.

Cần rạch ròi công - tư! Tôi thấy rằng nhiều địa phương đã mắc phải sai lầm ngay từ đầu khi tiến hành chuyển các trường THCS CL sang BC. Từ một trường CL thu học phí thấp, nay chuyển sang BC thu học phí cao hơn gấp năm lần, đổi lại cơ sở vật chất, thiết bị phục vụ học tập, sinh hoạt đến chất lượng giáo dục phải cao hơn trường thu học phí thấp (tức trường CL). Có thế mới thu hút được phụ huynh tự nguyện đăng ký cho con em mình vào học. Trong khi đó, rất nhiều quận huyện không hiểu sao lại chọn những trường đang rất khó khăn về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên chưa được kiện toàn... để chuyển sang BC. Vì thế mới xảy ra tình trạng “ép” HS vào học trường BC với qui định điểm chuẩn vào CL chứ không phải các em tự nguyện đăng ký. Điều kiện giảng dạy khó khăn, đầu vào HS quá thấp, các trường BC khó nâng cao chất lượng giáo dục nên cứ mất dần HS. Một điều đáng chú ý nữa là các trường BC ít được quan tâm đầu tư sửa chữa, mua sắm trang thiết bị dạy và học (nhiều vị lãnh đạo cho rằng khi chuyển sang cơ chế tự thu tự chi thì các trường phải tự lo tất cả, trong khi nguồn thu từ học phí, nhà trường chi cho việc trả lương giáo viên đã gần hết). Khó khăn ngày càng chất chồng, cơ sở vật chất ngày càng xuống cấp. Phát triển giáo dục cần rạch ròi công ra công, tư ra tư, đừng nhập nhằng như hiện tại.

Tin bài liên quan:

* Trường phổ thông bán công: đi đâu, về đâu? * Nên có mấy bộ sách giáo khoa? * Tại sao “chuột chạy cùng sào mới vào ban C”? - (26/08)