Nhân sự kiện này, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Nguyễn Văn Út đã dành riêng cho Tuổi Trẻ cuộc trò chuyện cởi mở về thời cơ, thách thức và định hướng phát triển khi Đồng Nai trở thành TP trực thuộc trung ương.

Ông Út nói:

- Phải nói chưa có nơi nào thuận lợi như Đồng Nai hôm nay khi chúng tôi có kết nối giữa đường thủy, đường bộ và đường hàng không, kể cả các cảng hàng hải. Tỉnh đã sẵn sàng các phương án thu hút đầu tư hạ tầng, thu hút doanh nghiệp, đào tạo nguồn nhân lực.

Gắn kết chặt chẽ với TP.HCM

* Thưa ông, hiện Đồng Nai có rất nhiều đại công trình quốc gia và công trình kết nối với siêu đô thị TP.HCM, trong đó đáng chú ý là trục hạ tầng giao thông khu vực sân bay Long Thành và sông Đồng Nai. Tỉnh sẽ thực hiện ngay những công việc cụ thể nào để tạo diện mạo cho TP Đồng Nai?

- Đồng Nai có quy mô dân số gần 4,5 triệu người, GRDP năm 2025 đạt gần 678.000 tỉ đồng, thu ngân sách khoảng 103.000 tỉ đồng và thuộc nhóm dẫn đầu cả nước... Tỉnh đã từng bước hình thành không gian kinh tế - đô thị đa trung tâm, gắn kết chặt chẽ với các vùng động lực của cả nước, đặc biệt là TP.HCM.

Bên cạnh đó Đồng Nai có đầy đủ hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ (đường sắt, đường bộ, đường thủy, đường hàng không...) nên rất thuận lợi trong việc kết nối, phát triển.

Để sớm hình thành diện mạo đô thị Đồng Nai, chúng tôi tập trung phát triển hạ tầng chiến lược đồng bộ, bởi hơn bao giờ hết hạ tầng chiến lược rất quan trọng, đặc biệt là các tuyến cao tốc, vành đai, tuyến metro kết nối từ TP.HCM đến sân bay quốc tế Long Thành và hệ thống logistics liên vùng.

Chúng tôi sẽ cùng TP.HCM tập trung làm những việc này rất quyết liệt, vừa qua cũng đã khởi công được hai cây cầu Cát Lái, Long Hưng (cầu Đồng Nai 2). Ngoài ra chuẩn bị khởi công cho đường hương lộ 2, đặc biệt là trục đường kết nối khu vực Bình Phước cũ về trung tâm Đồng Nai qua cầu Mã Đà và đang tập trung làm dự án vành đai 4...

* Có thể ví sân bay Long Thành là trái tim của Đồng Nai và cả khu vực Đông Nam Bộ. Vậy động lực từ sân bay Long Thành ra sao?

- Đúng vậy. Để phát triển, chúng tôi lấy "đô thị sân bay Long Thành" làm động lực phát triển chính và định hướng phát triển khu đô thị sân bay theo mô hình hiện đại, thông minh, trở thành cực tăng trưởng mới về dịch vụ, logistics, hàng không.

Song song đó lấy sông Đồng Nai làm trục phát triển, hình thành các đô thị ven sông xanh, hiện đại; đồng thời đầu tư đại lộ ven sông và các cầu kết nối để tăng cường liên kết vùng.

Trong cuộc họp mới nhất, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đồng Nai đã cho chủ trương định hướng phát triển lại toàn bộ các đô thị ven sông Đồng Nai. Bởi chúng tôi nhìn thấy sự phát triển hai bên bờ sông Đồng Nai có những bất cập, chưa đáp ứng được sự phát triển chung của Đồng Nai tới đây. Vì vậy việc định hướng phát triển đô thị ven sông như trên sẽ đáp ứng rất tốt cho sự phát triển của Đồng Nai trong thời gian tới.

Phải là điểm đến hấp dẫn cho nhà đầu tư

* Đồng Nai có rất nhiều khu công nghiệp và nhiều doanh nghiệp FDI đã đầu tư các dự án lớn. Khi Đồng Nai trở thành TP trực thuộc trung ương sẽ tiếp tục kêu gọi đầu tư vào lĩnh vực nào và có những thông điệp, chính sách cụ thể ra sao để mời gọi đầu tư?

- Phải nói Đồng Nai là thủ phủ công nghiệp. Chúng tôi quy hoạch 89 khu công nghiệp, 1 khu kinh tế và 1 khu công nghệ cao. Hiện đã có 58 khu công nghiệp được thành lập, thu hút gần 2.800 dự án từ 45 quốc gia với tổng số vốn FDI trên 37 tỉ USD.

Tuy vậy chúng tôi đang có định hướng để phát triển lại công nghiệp của Đồng Nai. Bởi trước đây Đồng Nai phát triển rất nhiều lĩnh vực, công nghệ đa ngành nhiều, thậm chí có những ngành nghề gây ô nhiễm môi trường và thâm dụng lao động.

Do đó chúng tôi tính toán phân vùng, phát triển công nghiệp theo hướng mô hình công nghiệp công nghệ cao. Song song đó sẽ tăng cường công tác đào tạo nguồn nhân lực làm sao công nghiệp tại Đồng Nai phát triển diện tích nhỏ, giá trị cao và phải đóng góp cho ngân sách cao hơn.

* Đồng Nai cần xây dựng các mục tiêu, lộ trình như thế nào để tiếp tục là điểm đến hấp dẫn, ổn định cho các nhà đầu tư quốc tế, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao và giá trị gia tăng lớn, thưa ông?

- Quan điểm phát triển của Đồng Nai trong giai đoạn tới rất rõ. Đó là ưu tiên các dự án có hàm lượng công nghệ cao, phát thải thấp, bảo đảm yêu cầu về môi trường, xã hội và quản trị minh bạch. Đồng thời khuyến khích doanh nghiệp đi đầu trong kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi số.

Chúng tôi đặc biệt ưu tiên lựa chọn các dự án công nghiệp công nghệ cao, kể cả trong nông nghiệp cũng phải là nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao để tạo ra những sản phẩm giá trị cao. Đồng thời xây dựng môi trường đầu tư tốt hơn, tức phải tạo ra môi trường để nhà đầu tư an tâm, tin tưởng đầu tư vào Đồng Nai nhiều hơn.

Nếu sau này Quốc hội áp dụng cho Đồng Nai chính sách đặc thù, chúng tôi sẽ vận dụng các chính sách để thu hút doanh nghiệp vào các khu, cụm công nghiệp.

Thu hút, đào tạo lại nguồn nhân lực

* Bối cảnh phát triển mới, vai trò và vị thế mới đòi hỏi nguồn nhân lực phải tương xứng. Đồng Nai tiếp tục xây dựng, củng cố bộ máy chính quyền hai cấp ra sao để thủ tục hành chính nhanh, gọn, giảm phiền hà cho người dân và tạo lòng tin cho doanh nghiệp?

- Chúng tôi đang triển khai đào tạo 50.000 kỹ sư và chuyên gia công nghệ đến năm 2030. Việc đào tạo nằm trong Chương trình phát triển nhân lực chất lượng cao gắn với nhu cầu doanh nghiệp và các ngành kinh tế trọng điểm. Cụ thể mới đây chúng tôi đã ban hành chính sách thu hút giáo sư, tiến sĩ về Trường đại học Đồng Nai.

Tới đây Đồng Nai phát triển công nghiệp công nghệ cao nên đòi hỏi trình độ, năng lực của người lao động cũng phải đáp ứng. Do đó tùy theo lĩnh vực, chuyên môn và đòi hỏi của doanh nghiệp, chúng tôi cũng tổ chức đào tạo cho tương xứng, mục tiêu làm sao các doanh nghiệp FDI vào Đồng Nai thì có ngay nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu. Có như vậy nhà đầu tư sẽ tìm đến Đồng Nai.

Mặt khác chúng tôi đang xây dựng các dự án nhà ở xã hội để đáp ứng chỗ ở cho công nhân. Bởi khi đến Đồng Nai làm việc thì họ xem đây như là nhà, là quê của mình để mưu sinh. Do đó họ phải có nhà ở thì mới yên tâm lao động sản xuất.

* TS PHẠM VIẾT THUẬN (Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TP.HCM):

Đồng Nai đang sở hữu những mảnh ghép quan trọng

Nhìn vào các định hướng phát triển từ đô thị sân bay Long Thành đến các hành lang ven sông..., có thể thấy Đồng Nai đang sở hữu những mảnh ghép quan trọng. Tuy nhiên vấn đề cốt lõi vẫn là kết nối. Một nền kinh tế đa trung tâm không thể vận hành hiệu quả nếu các trung tâm bị chia cắt bởi hạ tầng giao thông thiếu đồng bộ, ách tắc kéo dài và chi phí logistics cao.

Thực tế nhiều năm qua cho thấy khoảng cách địa lý giữa Đồng Nai và TP.HCM không lớn, nhưng khoảng cách thời gian lại là điểm nghẽn. Quan điểm hạ tầng đi trước là đúng, nhưng chưa đủ. Điều cần thiết hơn là một cơ chế phối hợp liên vùng mang tính ràng buộc, trong đó Đồng Nai và TP.HCM không phát triển theo tư duy mỗi địa phương một chiến lược, mà cùng chia sẻ quy hoạch, dữ liệu và lợi ích.

Khi đó sân bay Long Thành không chỉ phục vụ Đồng Nai mà trở thành cửa ngõ quốc tế của toàn vùng; các khu công nghiệp không chỉ là nơi đặt nhà máy, mà là mắt xích trong chuỗi cung ứng đô thị mở rộng.

Đồng Nai có thể là điểm đến hấp dẫn, nhưng để giữ chân nhà đầu tư, điều họ cần là sự chắc chắn về kết nối. Kết nối nhanh, thực chất, rẻ và đáng tin cậy hơn với TP.HCM. Hay nói cách khác, Đồng Nai chỉ có thể cất cánh khi trở thành một phần vận hành trơn tru trong hệ sinh thái đại đô thị vùng.

* Đại biểu TẠ VĂN HẠ (Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội):

Động lực mới cho sự tăng trưởng phát triển

Có thể thấy rõ Đồng Nai giữ vị trí đặc biệt quan trọng trong vùng Đông Nam Bộ và cả nước, là địa bàn có tính chiến lược cả về kinh tế lẫn quốc phòng - an ninh.

Cùng với đó hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông, công nghiệp, dịch vụ, logistics tiếp tục được đầu tư đồng bộ.

Đặc biệt sân bay quốc tế Long Thành được xác định là động lực mới để Đồng Nai vươn lên thành cực tăng trưởng quan trọng, trung tâm kết nối kinh tế và cửa ngõ hội nhập quốc tế của khu vực phía Nam.

Vì vậy việc thành lập TP Đồng Nai - TP trực thuộc trung ương thứ 7 của cả nước - là bước cụ thể hóa chủ trương lớn của Trung ương. Đồng thời đây là một bước chuyển lịch sử không chỉ của Đồng Nai mà còn là cả khu vực, nhằm tạo điều kiện thuận lợi để xây dựng cơ chế phát triển, thu hút đầu tư và đẩy mạnh hạ tầng. Từ đó cũng tạo động lực mới cho phát triển vùng và tăng cường quản lý lãnh thổ, quốc phòng - an ninh ở địa bàn có vị trí chiến lược.

Tôi cho rằng việc đưa tỉnh lên TP không phải là đích đến mà quan trọng hơn, yêu cầu cao hơn, trách nhiệm lớn hơn là xây dựng Đồng Nai trở thành một trung tâm phát triển hiện đại, thông minh, có sức cạnh tranh trong khu vực, cả nước, vươn ra quốc tế.

Người dân kỳ vọng đây không chỉ là thay đổi về danh xưng mà phải là sự thay đổi thực chất, tạo không gian và động lực mới cho sự tăng trưởng phát triển, đặc biệt là môi trường, đời sống của người dân ngày càng được cải thiện tốt hơn.

Thống nhất trình Quốc hội quyết định thành lập thành phố Đồng Nai

Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét, thành lập thành phố Đồng Nai tại kỳ họp thứ nhất và thông qua nguyên tắc nghị quyết thành lập 10 phường của tỉnh Đồng Nai.