Tranh hang động 37.000 năm tuổi được bảo vệ bằng lớp phủ vô hình

Phát hiện mới giúp các nhà khoa học giải thích khả năng chống chịu thời gian đáng kinh ngạc của một trong những bộ sưu tập nghệ thuật cổ xưa nhất thế giới, theo trang IFLScience ngày 30-10.

Hang Chauvet chứa hàng trăm hình vẽ động vật thời kỳ Băng hà, trong đó có voi ma mút, sư tử hang động và tê giác thảo nguyên. Các tác phẩm được xem là nguồn tư liệu quý giá giúp tìm hiểu những bước đầu của nghệ thuật.

Hang động không có người lui tới trong hơn 30.000 năm, cho đến khi được phát hiện vào năm 1994.

Hiện nay, việc tiếp cận các bức tranh bị hạn chế nghiêm ngặt nhằm bảo vệ những dấu chân người tiền sử còn lưu lại trên nền đất, trong đó có dấu chân của một đứa trẻ sống vào thời kỳ Gravettian, khoảng 10.000 năm sau khi tranh được vẽ.

Do không thể tiếp xúc trực tiếp với bề mặt tranh, các nhà nghiên cứu sử dụng tia cực tím chiếu lên vách hang từ khoảng cách vài mét, sau đó đo ánh sáng huỳnh quang phát ra từ các khoáng chất trong màu vẽ và đá.

Khi khảo sát bức tranh nổi tiếng mang tên "Vách đá những con ngựa" (Panel of the Horses), nhóm nghiên cứu nhận thấy bề mặt đá phát sáng màu xanh dưới tia cực tím. Đây là dấu hiệu cho thấy có sự hiện diện của một lớp canxit.

Các nhà khoa học cho rằng lớp khoáng chất này hình thành dần qua nhiều năm khi nước chảy trên vách đá, để lại những lượng nhỏ calcium carbonate. Theo thời gian, lớp canxit tích tụ tạo thành một màng phủ tự nhiên giống vecni, giúp hạn chế xói mòn và các loại hư hại khác đối với tranh.

Tại một số vị trí, nhóm nghiên cứu còn ghi nhận ánh sáng màu cam. Hiện tượng này có thể cho thấy lớp canxit từng chịu tác động của nhiệt.

Từ đó, các nhà khoa học đặt giả thuyết người tiền sử có thể đã dùng than củi còn nóng, thậm chí đang cháy, để tạo một số nét vẽ.

Nghiên cứu, đăng trên tạp chí ACS Omega, nhấn mạnh vai trò của việc hiểu rõ cơ chế bảo tồn tự nhiên để bảo vệ di sản nghệ thuật cổ đại.

Trước đây, các hang động có tranh tiền sử như Altamira ở Tây Ban Nha và Lascaux ở Pháp từng bị nấm mốc tấn công do lượng khách tham quan quá đông, gây hư hại không thể phục hồi.

Với Chauvet, giới chức duy trì kiểm soát nghiêm ngặt việc ra vào. Hang được bảo vệ bằng cửa thép nặng bên cạnh lớp phủ khoáng chất tự nhiên vừa được phát hiện.

Bất ngờ phát hiện ADN người 2.000 năm tuổi trên vách hang động

Nhóm nghiên cứu quốc tế phát hiện ADN người cổ đại trong các lớp khoáng trên vách hang, mở hướng nghiên cứu mới về thời tiền sử.