Sinh hoạt nghị trường ở nước ta đã thay đổi rất nhiều. Sức ép từ cuộc sống làm nóng dần tranh luận chính sách, nhiều phiên chất vấn đã trở thành cuộc truy tìm trách nhiệm thẳng thắn và quyết liệt. Một nhiệm kỳ không thật dài, song nhiều đại biểu đã sống trong lòng dân bởi họ dám nói lên những trăn trở của nhân dân.

Bền bỉ qua tháng ngày, lối mòn thành đường đi. Những thay đổi âm thầm song liên tục ấy trong sinh hoạt của Quốc hội và HĐND đã để lại một di sản lớn cho những người mới trúng cử trong nhiệm kỳ tới. Nhận lấy sự ủy nhiệm của cử tri, sứ mạng lớn nhất của người trúng cử là đại diện cho nhân dân. Để thực hiện sứ mạng ấy, người đại biểu có quyền biết, có quyền tham luận, có quyền thương thảo và cuối cùng dồn sức mạnh của mình vào lá phiếu trong mỗi quyết định của cơ quan dân cử.

Trúng cử ở đâu thì đại biểu phải thường xuyên gặp lại cử tri ở đó để lắng nghe nỗi niềm của họ. Muốn gặp nông dân thì phải chọn thời gian rảnh rỗi ngoài mùa vụ, muốn gặp công nhân thì phải tranh thủ phút giải lao giữa ca kíp, muốn gặp tiểu thương và người tiêu dùng thì đại biểu không thể ngại xông pha vào chốn thị trường. Muốn có lập luận sắc bén cho từng lựa chọn chính sách, người trúng cử phải lắng nghe sự phản biện của giới chuyên môn. Các hình thức tiếp xúc cử tri, vì lẽ ấy phải đa dạng và liên tục hơn nữa, không chỉ đóng khung gò bó trong những phiên tiếp xúc định kỳ trước và sau các cuộc họp của cơ quan dân cử.

Không phải là khách đến thăm, không phải là cán bộ cấp trên tới truyền đạt tình hình kinh tế - chính trị cho cử tri cấp dưới, mỗi phiên tiếp xúc phải là một dịp để người trúng cử giải trình với cử tri về những việc họ đã nói và đã làm cho cử tri. Đứng trước các lựa chọn chính sách lớn, người trúng cử phải công khai giải thích đã dùng lá phiếu mà cử tri ủy nhiệm cho mình như thế nào. Những quy trình và thủ tục nghị viện ấy phải trở thành luật, bắt buộc các đại biểu phải tuân thủ. Chỉ khi ấy, trách nhiệm giải trình của người trúng cử trước cử tri mới trở thành một nghĩa vụ bắt buộc.

Người trúng cử có tâm chắc hẳn là người không chỉ biết hứa mà còn phải biết lắng nghe cử tri của mình nói gì. Biết lắng nghe cũng chưa đủ, để trở thành đại diện thật sự của nhân dân, người đại biểu còn đứng trước những thách thức to lớn nhằm sử dụng một cách uyển chuyển, có cân nhắc và khi cần với tất cả lòng can đảm để biến lá phiếu cá nhân của mình tại nghị trường thành lá phiếu đại diện cho sức mạnh của nhân dân.