Trước thông tin TP.HCM sẽ mở rộng khu vực xét tuyển vào lớp 10 trong năm 2027, tiến tới bỏ thi lớp 10, nhiều người tỏ ra vui mừng nhưng cũng có nhiều người băn khoăn.

"Con tôi mới bước vào lớp 6 đã được cô chủ nhiệm nhắc nhở phải học thêm ba môn toán, văn, tiếng Anh để nắm vững kiến thức, chuẩn bị cho kỳ thi vào lớp 10. Từ đó đến nay cháu học lớp 8, ngày ngày vẫn đi học thêm. 

Nghe tin TP.HCM sẽ bỏ kỳ thi tuyển sinh lớp 10, tôi vui lắm! Nếu Sở GD-ĐT công bố sớm khu vực nào sẽ xét tuyển học bạ để vào lớp 10 trong năm 2027 thì sẽ giảm bớt áp lực rất nhiều cho học sinh, phụ huynh và cả giáo viên ở khu vực đó" - bà Vũ Thu Hương, phụ huynh ở phường Thông Tây Hội, TP.HCM, cho biết.

Vất vả cho cả gia đình

Bà Hương kể: "Học sinh đi học thêm để giành một suất vào lớp 10 không chỉ tốn kém thời gian, công sức của các cháu mà còn gây vất vả cho cả gia đình. Hằng ngày cứ 15h là bà ngoại của cháu đã nấu cơm rồi múc sẵn vào cà mèn. 

16h30 tôi ra khỏi cơ quan, vội vàng chạy về nhà lấy cà mèn cơm rồi đi đón con. Khi đón được cháu ở trường là chở thẳng đến chỗ học thêm, kiếm một quán cà phê gần đó cho cháu ngồi ăn cơm để kịp giờ vào học thêm".

Theo bà Hương, con bà đi học thêm các buổi tối từ thứ Hai đến thứ Bảy thì bản thân bà cũng vạ vật ở quán cà phê những ngày đó để chờ đón con.

"Đường sá thường xuyên kẹt xe, đi lại khó khăn nên tôi ở quán đợi con học xong thì chở về luôn. Ba năm nay từ khi con vào học THCS, từ thứ Hai đến thứ Bảy không có buổi tối nào tôi được ở nhà mà rong ruổi theo con đến các trung tâm dạy thêm, rất mệt mỏi. Bây giờ khu vực chỗ nhà tôi mà thực hiện xét tuyển vào lớp 10 là tôi cho con gái nghỉ học thêm ngay" - bà Hương khẳng định.

Trong khi đó, ông Huỳnh Văn Thăng, một phụ huynh, cũng bày tỏ: "Tôi cho rằng việc bỏ thi lớp 10 là việc cần làm ngay và làm sớm để giảm bớt áp lực thi cử cho người dân. Học sinh lớp 9 mới 15 tuổi, học hành căng thẳng rất tội nghiệp. 

Con lớn của tôi năm trước thi lớp 10 thường xuyên thức đến 1h khuya để học bài. Vợ chồng tôi lo lắng đến mức không ngủ được, sợ con ngã bệnh. Tôi hy vọng đến lượt đứa con út nhà tôi vào lớp 10, cháu không phải luyện thi như anh cháu nữa. Việc xét tuyển vào lớp 10 sẽ tiết kiệm được rất nhiều tiền bạc, nguồn lực của xã hội".

Lo ngại chất lượng đi xuống

Trái với sự vui mừng của các phụ huynh, nhiều giáo viên lại tỏ ra băn khoăn khi nghe tin sẽ bỏ thi lớp 10.

Ông T., giáo viên môn văn ở phường Gia Định, phân tích: "Việc thi tuyển vào lớp 10 đúng là có gây căng thẳng cho học sinh nhưng cũng có cái hay là tạo động lực cho các em cố gắng học tập. 

Nhiều em hồi học lớp 6, lớp 7 chỉ ở mức khá nhưng khi lên lớp 9 các em nỗ lực vượt bậc để thực hiện ước mơ thi vào lớp 10 trường chuyên hoặc trường THPT top đầu. Bây giờ nếu bỏ thi lớp 10 thì học sinh sẽ không có mục tiêu phấn đấu dẫn đến xao nhãng học tập".

Tương tự, ông N.H.H., giáo viên môn toán một trường THPT ở ngoại thành TP.HCM, cũng phản ảnh: Nếu bỏ thi lớp 10 thì hậu quả rất nặng nề mà người gánh chịu không ai khác là chính học sinh và giáo viên THPT. Trước đây TP.HCM đã từng có nhiều năm xét tuyển vào lớp 10.

"Những năm đó chúng tôi rất vất vả vì tỉ lệ học sinh mất căn bản tăng cao. Có năm chúng tôi phải dành nguyên một tháng đầu năm học để dạy lại kiến thức lớp 8, lớp 9 cho học sinh lớp 10. Thời gian sau đó thì giáo viên phải vừa dạy kiến thức mới vừa phụ đạo kiến thức cũ. 

Mà lẽ thường khi học sinh đã mất căn bản thì các em dễ chán nản khi không theo kịp các bạn. Nhiều em tự ti, sau một thời gian gắng gượng nhưng không đạt được kết quả như ý là bỏ học. Khi trao đổi với giáo viên bậc THCS thì các thầy cô cũng than thở rằng học sinh lơ là, không nghiêm túc học tập vì các em biết trước có dở đến đâu cũng được vào học lớp 10 công lập" - ông H. chia sẻ.

Đã nhiều năm xét vào lớp 10 công lập

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Văn Ngai - cựu Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM phụ trách bộ phận khảo thí - thừa nhận: "Trước đây đã có nhiều năm TP.HCM thực hiện xét tuyển vào lớp 10 công lập. Đó là năm học 2007-2008, song song với hình thức thi tuyển vào lớp 10 ở các quận nội thành và vùng ven, TP.HCM quyết định thực hiện xét tuyển tại ba huyện Bình Chánh, Cần Giờ, Củ Chi".

Sau đó việc xét tuyển mở rộng dần dần, đến năm học 2011-2012, TP.HCM có chín quận, huyện thực hiện xét tuyển vào lớp 10 là huyện Bình Chánh, Củ Chi, Cần Giờ, Hóc Môn, Thủ Đức, Bình Tân, quận 9, 2, 6. Tuy nhiên giai đoạn trên cũng là giai đoạn TP.HCM có nhiều học sinh lớp 10, 11 nghỉ, bỏ học do không theo kịp chương trình THPT.

"Trong một cuộc họp đánh giá về việc thí điểm thực hiện xét tuyển lớp 10, lãnh đạo các trường THPT cho rằng việc xét tuyển vào lớp 10 đã làm giảm động lực học tập của học sinh, các em không cần cố gắng vẫn được vào học lớp 10 công lập khiến chất lượng đầu vào ngày càng giảm sút.

Lúc đó Sở GD-ĐT dự kiến mở rộng hình thức xét tuyển lớp 10 ở quận 10 nhưng sau khi nghe lãnh đạo các trường có ý kiến thì thôi không làm nữa. Nếu tôi nhớ không lầm thì đến năm học 2014-2015, TP.HCM chấm dứt xét tuyển và quay lại thi tuyển lớp 10 trên toàn TP" - ông Ngai thông tin.

Cần nghiên cứu kỹ

Ông Nguyễn Văn Ngai cho rằng Sở GD-ĐT TP.HCM cần có nghiên cứu kỹ càng và đánh giá tổng thể tình hình trước khi có quyết định chính thức về việc bỏ thi lớp 10.

Việc phổ cập trung học hiện nay cần phải giải thích cho người dân hiểu tường tận. Tức học sinh học trung học ở trường phổ thông công lập, trường phổ thông tư thục, trung tâm giáo dục thường xuyên - giáo dục nghề nghiệp... thì bằng tốt nghiệp THPT, cơ hội để các em xét tuyển vào đại học là như nhau chứ không phân biệt như trước.

Đó là chưa kể thời gian gần đây TP.HCM thực hiện miễn học phí cho học sinh THPT thì các em học ngoài công lập cũng được hỗ trợ bằng với khoản học phí của học sinh công lập.

"Tôi cho rằng kiến thức bậc phổ thông là nền tảng quan trọng để TP đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Nếu bỏ thi lớp 10 cần phải có lộ trình cụ thể để tránh không lâm vào tình trạng như trước đây, ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng giáo dục" - ông Ngai nói.

TP.HCM công bố 242 điểm thi lớp 10 ở ba khu vực

Chiều 14-5, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM công bố danh sách 242 điểm thi lớp 10 năm 2026 ở ba khu vực.