Phóng to

Tổng thống Dmitry Medvedev

TT - Trong lịch sử của LB Nga, chưa bao giờ các lãnh đạo nước này trả lời phỏng vấn và tiếp xúc với các kênh thông tin đạt kỷ lục như hiện nay.

Nghe đọc nội dung toàn bài:

Trong vòng ba tuần sau chiến tranh Nam Ossetia, Thủ tướng Vladimir Putin đã trả lời phỏng vấn cho CNN (Mỹ), ARD (Đức), Le Figaro (Pháp)... Gần đây nhất là cuộc làm việc của Tổng thống Dmitry Medvedev với các doanh nhân ảnh hưởng nhất Nga tại Matxcơva (15-9), cuộc gặp học giả, doanh nhân, báo giới trong và ngoài nước thuộc Câu lạc bộ quốc tế Valdai ngày 12-9.

Tại cuộc gặp 55 doanh nghiệp Nga ngày 15-9 ở điện Kremlin, ông Medvedev đã đưa ra những lời lẽ trấn an mạnh mẽ nhất: “Gây sức ép lên nước Nga bằng cách trừng phạt là vô nghĩa. Ở nước cộng hòa bình thường nào đó, người ta chỉ cần đóng lại vài kênh (giao thương) thì lập tức tình hình sẽ trở nên bi đát. Nhưng chúng ta thì không thể vậy”, và nhấn mạnh: “Chúng tôi sẽ không để ai làm mình kiệt quệ, như đã từng làm với Liên Xô cũ”.

Trong các cuộc tiếp xúc, các lãnh đạo Nga còn giải đáp về cuộc chiến với Gruzia và giải thích sự thay đổi trong chính sách an ninh của Nga hiện nay.

Vì sao là “11-9 của nước Nga”?

Chúng tôi không cần một đất nước quân sự hóa sau “bức màn sắt”. Sống trong một đất nước như thế tôi không muốn vì rất buồn chán, vô vị. Tôi đã sống trong một đất nước như thế. Nhưng nước Nga phải là một thành viên xứng đáng của cộng đồng thế giới

Trong cuộc gặp CLB Valdai, tổng thống Nga nhận định chính sự kiện Gruzia tấn công Nam Ossetia đã khiến người Nga mất đi những ảo tưởng cuối cùng về hệ thống an ninh hiện nay, khi - theo lời ông Medvedev - một quốc gia “nhỏ bé và kiêu hãnh” được “sự trợ giúp cơ bắp quân sự của một nước lớn, đột ngột đòi phục hồi công bằng hiến pháp với một nhân dân từ lâu đã nói không thể sống cùng họ trong một quốc gia”.

Theo ông Medvedev, khi cuộc phiêu lưu thất bại, người chết và máu đổ, người Nga và bản thân ông hiểu ra rằng họ phải có một hệ thống an ninh mới. “Nếu không người ta không thể bảo đảm được rằng một lúc nào đó, một Saakashvili nào đó sẽ nóng đầu và làm những gì từng làm vào tháng 8-2008. Khi đó người ta phải trả giá đắt lần nữa”.

Ông thẳng thừng tuyên bố: “Nước Nga có chỗ của mình trong thế giới này, có sứ mệnh của mình như một quốc gia to lớn. Tôi đã nói và xin lặp lại: Nước Nga có những vùng lợi ích của mình. Phủ nhận điều đó sẽ vô nghĩa và trong một số tình huống sẽ có hại... Tôi cho rằng đối với nước Nga, ngày 8-8-2008 cũng gần như là ngày 11-9-2001 của nước Mỹ”. Ông kết luận: “Nếu thế giới và người Mỹ rút ra nhiều bài học sau sự kiện 11-9 thì Nga cũng rút ra những bài học sau sự kiện này. Đó là thế giới cần một hệ thống an ninh mới, và không thể áp dụng biện pháp đơn phương”.

Quyết định vào ngày thứ 95

Ông Medvedev thừa nhận quyết định đưa quân Nga sang Nam Ossetia và Gruzia là một quyết định khó khăn cho một tổng thống trẻ như ông, lại mới chỉ vào ngày thứ 95 của nhiệm kỳ. Ông nói đến trước ngày 7-8, trong đầu ông chỉ toàn chuyện hoàn thiện hệ thống luật pháp của Nga, chuyện đấu tranh chống tham nhũng, phát triển các thị trường tài chính và chứng khoán, sự phát triển kinh tế đơn thuần. Thế rồi chiến tranh bùng nổ và mọi chuyện đã hoàn toàn khác.

Ông cho biết 17 năm qua, người Nga đã nỗ lực vãn hồi trật tự ở Nam Ossetia và Abkhazia. Nhưng những nỗ lực của Nga không được đáp ứng.

Ông kể lại mọi chi tiết của ngày quan trọng đó: “Vào 1g sáng, bộ trưởng quốc phòng gọi, lúc đó tôi đang trong kỳ nghỉ, du thuyền của tôi đang lênh đênh trên sông Volga. Bộ trưởng báo: Người Gruzia đã phản bội người Nam Ossetia, họ đang chuẩn bị chiến tranh. Dĩ nhiên, đối với tôi đó không phải là tin mới. Nhưng tôi cho rằng chắc đó lại là một hành động khiêu khích nữa, một cú chọc ngoáy, như từ lóng thường nói. Và trong suốt thời gian đó, khi quân Gruzia tiến vào lãnh thổ Nam Ossetia, chúng tôi chỉ quan sát, kiên nhẫn chịu đựng, nhưng không đưa ra bất cứ hành động nào vì hi vọng những kẻ ngu ngốc đó còn đủ lý trí để lúc nào đó sẽ dừng lại. Thế nhưng họ không có đủ (lý trí)... Sau đó tôi phải ra lệnh đáp trả”.

Ông nói đó là quyết định rất khó khăn: “Tôi có thể nói thật rằng tôi sẽ không bao giờ quên đêm đó. Đưa ra quyết định dùng vũ lực đáp trả - đó không phải là chuyện đơn giản. Hơn nữa, lại mới là ngày thứ 95 thực thi nghĩa vụ (tổng thống)”.

Vì sao công nhận Nam Ossetia và Abkhazia?

Theo ông Medvedev, ngay từ thời ông Boris Yeltsin rồi đến thời ông Putin làm tổng thống, câu hỏi về quy chế tương lai của hai lãnh thổ này vẫn treo lơ lửng và thật tình là ban lãnh đạo Nga không muốn tiến tới việc công nhận này. Không chỉ thế, Nga từng thuyết phục hai ban lãnh đạo cũng như nhân dân hai lãnh thổ ly khai hãy cứ tiếp tục ở trong thành phần Gruzia nếu không xuất hiện vấn đề.

Ông nói: “Chúng tôi thành khẩn tin rằng nếu thông qua những quyết định có tính cơ bản như thế, sẽ phải theo tinh thần xây dựng. Vì thế tôi xin nói thật, lần đầu gặp Saakashvili trong tư cách tổng thống hồi ở Saint Petersburg, điều đầu tiên tôi nói với ông ấy là chúng tôi vẫn giữ quan điểm trước đây về vấn đề toàn vẹn lãnh thổ. Đó là câu đầu tiên ông ấy nghe được từ tôi, và ông ấy tiếp nhận với vẻ hài lòng”.

Thế rồi, theo lời ông Medvedev, sau đó ông Saakashvili đã “xoay tít như cái ống chỉ”. Lúc nào miệng cũng nói: “Hãy gặp nhau, tôi sẽ tới Sochi”, nhưng cứ hẹn lần hẹn lữa sau nhiều cuộc điện đàm. Cho đến sau khi Ngoại trưởng Mỹ

C. Rice tới Gruzia thì “cậu trai đã thay đổi hẳn”. Ông ấy không điện thoại nữa, chỉ nói: “Sochi không cần nữa, có lẽ tới cuối năm”. Và sau đó, chiến tranh nổ ra!

Ông Medvedev nói quan điểm của Nga về việc công nhận hai cộng hòa thật sự đã diễn tiến theo tình hình. Quan điểm cá nhân ông cũng vậy. Ông khẳng định: “Quyết định công nhận chỉ xuất hiện sau khi cuộc tấn công của Gruzia xảy ra, khi chúng tôi hiểu không thể bảo vệ người Ossetia và Abkhazia theo cách khác. Khi máu đã đổ, người ta sẽ không dừng lại. Quyết định chín muồi từ khi đó. Thật tầm phào, nhưng đó là sự thật”.

Không thay đổi ưu tiên kinh tế

Dù thay đổi cái nhìn về hệ thống an ninh, nhưng ông Medvedev khẳng định trong cuộc gặp với các doanh nhân có vốn đầu tư nước ngoài lớn rằng Nga không thay đổi ưu tiên kinh tế. Ông kêu gọi họ đừng lo ngại chuyện cắt đứt quan hệ Nga - EU hay Nga - Mỹ và khẳng định: “Trong bối cảnh hiện nay, sẽ không có chuyện cô lập kinh tế Nga. Chúng ta có tiềm năng to lớn và dự trữ vững chắc. Kinh tế Nga ổn định và không có tình hình tiền khủng hoảng ở đây”.

Trên cơ sở những thông tin rõ ràng này, người ta có thể hiểu vì sao ngân sách quốc phòng của Nga tới 2009 sẽ tăng lên mức kỷ lục 1.200 tỉ rúp (46,5 tỉ USD), cao hơn 70 tỉ rúp so với kế hoạch đã đề ra trước đó và tăng khoảng 25% so với 1.020 tỉ rúp năm 2008. Ông Medvedev không giấu giếm trong cuộc họp CLB Valdai: “Hôm qua (11-9) tôi đã họp với bộ trưởng quốc phòng và tài chính. Chúng tôi không thảo luận về việc xuất xưởng ôtô hoặc máy cày mới, mà là tái vũ trang quân đội Nga. Điều đó cho thấy một số ưu tiên của chúng tôi sau cuộc xung đột này đành phải thay đổi”.