Suốt hai năm qua, chính quyền thành phố Tân Thái, tỉnh Sơn Đông đã áp dụng cách thức rất kỳ lạ: bắt cóc người khiếu kiện! Các nạn nhân bị tống vào bệnh viện tâm thần địa phương và chỉ được trả tự do sau khi ký vào giấy cam kết sẽ không kiện tụng gì nữa.

Phóng to

Cảnh sát và những người biểu tình tại tỉnh Cam Túc hồi tháng mười một trong vụ biểu tình xuất phát từ tranh chấp đất đai - Ảnh: AFP/Getty Images

Bệnh viện sợ chính quyền

Trên cổng thông tin lớn nhất Trung Quốc Sina.com, vô số người đã vào đọc bài báo về vụ "biến người đi khiếu kiện thành người tâm thần" và chỉ trong một buổi tối đã có 20.000 ý kiến đóng góp được đưa lên Sina.com. Phần lớn đều phản đối dữ dội hành động của chính quyền thành phố Tân Thái. Đến tối 8-12, trên Đài truyền hình Sơn Đông, một quan chức thành phố Tân Thái đã bác bỏ bài báo của tờ Tin Tức Bắc Kinh và tuyên bố: "Có nhiều người do khiếu kiện nhiều năm đã mắc bệnh thần kinh".

Tin Tức Bắc Kinh dẫn lời ông Tôn Pháp Võ, 57 tuổi, kể việc bị cảnh sát địa phương chặn lại và bắt giữ hồi năm ngoái khi đang trên đường đến Bắc Kinh khiếu kiện đòi bồi thường thiệt hại do khu mỏ trong vùng gây ra với khoảnh đất nông nghiệp của ông. Bị giam trong Trung tâm sức khỏe tâm thần Tân Thái suốt hơn ba tháng, ông bị trói vào giường, buộc phải uống nhiều loại thuốc và bị tiêm hằng ngày.

“Đầu óc tôi lúc nào cũng choáng váng, thậm chí tôi không đứng nổi" - ông Tôn kể lại. Khi ông gắng nói với một bác sĩ rằng mình không bị điên mà là một người đi khiếu kiện, vị bác sĩ trả lời lạnh lùng: “Tôi không quan tâm việc ông có bệnh hay không. Chính quyền thành phố đưa ông vào đây, tôi phải điều trị cho ông”. Sau khi ký giấy cam kết không tiếp tục khiếu kiện, ông Tôn được trả tự do vào ngày 17-10-2007.

Trong một trường hợp khác, tờ báo cho biết một cụ già 84 tuổi họ Thư bị đưa vào bệnh viện từ năm 2006 sau khi đến Bắc Kinh khiếu nại về kết quả vụ tranh chấp đất đai với hàng xóm. Cụ Thư bị giam giữ suốt 17 tháng. Trong cuộc phỏng vấn với Tin Tức Bắc Kinh, giám đốc Trung tâm sức khỏe tâm thần Tân Thái, ông Ngô Ngọc Trụ, thừa nhận trong hai năm qua có 18 người hoàn toàn khỏe mạnh đã bị giam giữ tại đây. Ông Ngô cho biết bệnh viện bị buộc phải tiếp nhận những người này do áp lực của chính quyền và các nạn nhân đều bị cảnh sát đưa đến. “Bệnh viện cũng có nỗi lo sợ riêng" - ông Ngô trần tình.

Ông An Thi Chí, một quan chức của thành phố, thừa nhận phải chịu áp lực giữ số người đi khiếu nại ở mức thấp. "Nếu người đi khiếu kiện vượt cấp chính quyền địa phương, lãnh đạo của cả thành ủy và chính quyền sẽ bị phạt" - Tin Tức Bắc Kinh dẫn lời ông An cho biết.

Chính quyền công khai đối phó

Ngày 9-11, trên trang web của Văn phòng khiếu nại Tân Thái xuất hiện một thông cáo tư vấn cho các quan chức cách đối phó với người khiếu kiện. “Hãy quan tâm đến những người khiếu kiện mắc bệnh tâm thần và đưa những người đầu óc không tỉnh táo đến bệnh viện để chữa trị" - thông cáo này viết. Một quan chức có tên Trần Kiến Pháp thản nhiên cho biết thà đưa người khiếu kiện vào bệnh viện tâm thần còn đỡ tốn kém hơn là cử người truy đuổi họ tại Bắc Kinh hoặc những nơi khác. "Mỗi khi chúng tôi phải cử ba hoặc năm người đến Bắc Kinh, trả tiền ăn ở cho họ thì đó không chỉ là vấn đề vài đồng tiền".

Sau khi bài báo trên Tin Tức Bắc Kinh xuất hiện ngày 7-12, Tân Hoa xã và Nhân Dân Nhật Báo đều cho đăng lại bản tin này. Ngày 8-12, Trung Quốc Nhật Báo đưa tin Cục Khiếu nại nhà nước đã bắt đầu thực hiện một cuộc điều tra đối với chính quyền Tân Thái.

Một quan chức cục cho biết sẽ nhanh chóng công bố kết quả điều tra. Trung Quốc Nhật Báo dẫn lời một luật sư có tiếng ở Bắc Kinh khẳng định nếu người khiếu kiện không bị tâm thần thì việc bắt giữ của chính quyền là hoàn toàn sai trái. “Chính quyền cần xây dựng chính sách hướng về người dân để thỏa mãn các yêu cầu của dân chúng địa phương, chứ không phải cố tình buộc họ phải câm miệng”.