Phóng to

Đi xe buýt lúc đông người như thế này phải coi chừng móc túi. Một bạn SV Trường ĐH Bách khoa TP.HCM cùng đi trên chuyến xe buýt số 8 (bến xe Q.8 - Thủ Đức) nói: “Trên chuyến xe buýt này em đã bắt được một đứa móc túi lấy điện thoại di động, nhưng sau đó mấy ngày chính em lại bị móc mất điện thoại” -Ảnh: N.C.T.

TT - Trên xe buýt, cả hành khách, tài xế, tiếp viên đều còn nhiều nỗi lo toan, căng thẳng. Khách sợ trễ giờ, bị bỏ trạm. Tài xế, tiếp viên đối mặt với tình trạng kẹt xe, với quy định xe chạy đúng giờ, đúng tuyến; phải thức khuya, dậy sớm, ăn nghỉ trên xe.

Bài 1: Đã thân thiện hơn

Tình trạng kẹt xe diễn ra với cường độ ngày càng căng thẳng đã khiến không ít hành khách bực dọc. Khoảng 18g20, trên đường Nơ Trang Long, chúng tôi đón xe buýt tuyến 36 Sài Gòn - Thới An đi về trung tâm TP. Chiếc xe đến giao lộ Đinh Tiên Hoàng - Võ Huy Tấn bị kẹt phải dừng lại. Phía trước, nhiều xe buýt phải tắt máy để đỡ hao xăng. Một xe buýt tuyến 31 khu dân cư Tân Quy - khu dân cư Bình Hòa phải quay trở lại tìm đường khác đi. Bác tài chiếc xe buýt của chúng tôi, sau khi nhích lên hết khoảng trống phía trước, cũng phải dừng lại tắt máy chờ...

Cùng một số hành khách khác, chúng tôi xuống đi bộ. Đường Đinh Tiên Hoàng đã bị “lô cốt” đào đường án ngữ giữa đường khiến hàng chục xe buýt, ôtô nghẽn lại kéo dài đến chân cầu Bông. Bên kia cầu Bùi Hữu Nghĩa, hàng đoàn xe máy, ôtô xếp hàng vì đường đã tắc. Đến hơn 19g, chiếc xe buýt của chúng tôi mới nhích khỏi “ma trận” đào đường trên đường Đinh Tiên Hoàng phóng về trạm điều hành Sài Gòn và đến nơi đã gần 19g30.

Ngày 8-9, từ Khu chế xuất Linh Trung, chúng tôi lên xe buýt mã số 93 khởi hành lúc 6g34, nhưng đến 7g44 mới về đến bến, trễ 10 phút vì kẹt xe tại ngã tư Bình Triệu và đường Đinh Bộ Lĩnh. Chị tiếp viên nói: “Tụi tôi chạy trên đường bị bệnh “ám ảnh kẹt xe”, sợ nhất là kẹt xe buổi chiều. Nếu bị trễ vài phút phải chịu mất đi chuyến kế tiếp”. Chuyến này còn may mắn chỉ bị “giam xe” mất 10 phút trên đường, nhiều xe chạy giờ cao điểm bị kẹt hơn 30 phút là chuyện thường.

Hành khách bị “lơ”!

Tiến đến “ra ngõ gặp xe buýt” Theo Phòng quản lý vận tải công nghiệp - Sở GTVT, toàn TP.HCM hiện có khoảng 3.200 xe buýt, mỗi ngày vận chuyển trên 1 triệu lượt hành khách của 150 luồng tuyến. Nếu số lượng hành khách tăng gấp ba lần, xe buýt thành phố vẫn đáp ứng được. Hiện trung tâm liên tục cập nhật và điều chỉnh biểu đồ giờ, thời gian gián cách của trên 60 tuyến xe buýt (các tuyến còn lại sẽ hoàn chỉnh cuối năm nay). Bình quân thời gian chờ mỗi chuyến xe cao điểm chỉ còn 5-8 phút, thấp điểm là 10-15 phút. Nhằm đáp ứng nhu cầu của hành khách là ra ngõ gặp xe buýt, Sở GTVT cũng tăng hệ thống trụ dừng, nhà chờ, bảng treo và ô sơn chờ xe buýt. Hiện đã có gần 1.840 trụ dừng, 329 nhà chờ, 525 bảng treo và trên 13.800 ô sơn chờ xe buýt.

Sáng 8-9, trên tuyến xe số 3 Sài Gòn - An Nhơn - Thạnh Lộc, chúng tôi đã chứng kiến chiếc xe này bỏ khách ở các trạm trên đường Hồ Văn Huê, Phan Đình Phùng. Một hành khách giải thích: “Những người ở trên xe buýt dễ dàng thông cảm với tài xế vì chuyến xe đã đầy người. Còn người dưới đường khá bức xúc vì xe buýt không dừng lại rước mình. Họ phải đợi khoảng 10 phút sau mới có chuyến xe khác”.

Cũng vậy, sáng 10-9 khoảng 6g40, nhiều hành khách chờ xe trên đường Quang Trung hết sức bất bình vì một xe buýt tuyến 24 không ghé bất kỳ trạm nào từ giao lộ Quang Trung - Phạm Văn Chiêu đến Quang Trung - Thống Nhất. Thật sự theo quan sát của chúng tôi, trên chuyến xe buýt này hành khách chen chúc đứng không còn khoảng trống.

Bạn Nguyễn Văn Đạt - sinh viên hệ cao đẳng, Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM - cho biết: “Đứng chờ chuyến sau chưa chắc được rước vì chắc xe cũng đông khách như thế này. Người đứng dưới trạm chỉ mong lên xe dù phải đứng chen chúc trong suốt hành trình cũng không ta thán vì quan trọng là không bị trễ giờ”.

Nụ cười xe buýt

Khách hàng thường than phiền tiếp viên, tài xế ít cười. Tuy nhiên, về phía hành khách cũng không ít người có các ứng xử kém văn minh, lịch sự như liên tục chửi thề hoặc không nhường ghế cho người già, phụ nữ có thai, phụ nữ bế con nhỏ. Lên xe họ ồn ào, phá phách, không cho người xung quanh được nghỉ ngơi.

Thậm chí có người lên xe buýt cứ làm như nhà mình, ra sức gào thét trong điện thoại. Không chỉ các tiếp viên cho rằng đôi lúc nhiều hành khách có hành vi bất lịch sự, coi thường tiếp viên, nhiều hành khách cũng có ý kiến tương tự. Theo họ, hành khách nên vui vẻ và tự giác nhường ghế cho người già, người tàn tật, phụ nữ có thai, trẻ em.

Trên chuyến xe nhanh từ Củ Chi về Bến Thành trưa 8-9, bác Khiên, 77 tuổi, nhà ở đường Nguyễn Văn Thành, quận 8, cho rằng hành khách đi xe buýt ngày một lịch sự hơn, do đó không nên mang chó mèo, gà vịt lên xe rất mất vệ sinh.

Linh hoạt hơn

Phóng to

Tài xế xe buýt số 8 (bến xe Q.8 - Thủ Đức) căng thẳng đối phó với tình trạng kẹt xe trong giờ cao điểm (ảnh chụp trên đường Hoàng Văn Thụ, Q.Phú Nhuận, TP.HCM sáng 12-9) - Ảnh: N.C.T.

Rất nhiều ý kiến đóng góp xung quanh các chuyến xe. Cô giảng viên đại học thường xuyên đi xe buýt số 8 từ bến xe quận 8 lên Thủ Đức mong mỏi các chuyến xe buýt buổi tối đừng bắt hành khách chờ lâu quá, trễ 5-10 phút thì được nhưng có khi cô phải chờ 30 phút, nhất là chuyến 18g xe hay đứng ở bến lâu xuất hành. Người đi xe buýt mong TP có nhiều điểm dừng xe buýt hơn, các bác tài lái xe cẩn thận hơn.

Nhiều hành khách ở các tuyến đường xa như Hóc Môn, Củ Chi, Tân Phú cho rằng Sở GTVT cần bố trí các điểm đưa đón khách cự ly gần hơn, linh hoạt hơn. Các xe dừng trạm chuyên nghiệp hơn, có khách chờ phải đón, ngoại trừ xe quá đông khách, đặc biệt ở các tuyến xa (Củ Chi).

Vấn đề xe buýt bỏ trạm không rước khách vì quá đông, ông Lê Trung Tính, trưởng phòng quản lý vận tải công nghiệp Sở GTVT, cho biết các đơn vị vận tải phải yêu cầu Trung tâm Quản lý điều hành hành khách công cộng TP hoặc Sở GTVT để tăng thêm chuyến. Dù quy định thời gian gián cách giữa các chuyến xe trung bình 10-15 phút, tuy nhiên với số lượng hành khách đông, giờ cao điểm, thời gian gián cách chuyến một số tuyến xe đã rút xuống 5 phút như tuyến bến xe Chợ Lớn - ĐH Nông lâm, bến xe quận 8 - Thủ Đức, ký túc xá ĐH Quốc gia - bến xe miền Tây...

Với tình trạng kẹt xe, nếu quả thật có ùn tắc giao thông dẫn đến trễ chuyến, tiếp viên, tài xế xe buýt phải điện thoại báo Trung tâm điều hành xe buýt để được kiểm tra, công nhận chuyến. Việc trễ chuyến do yếu tố khách quan như kẹt xe thì đơn vị xe buýt sẽ không bị phạt theo như quy định.

Ông Tính cho rằng nhiều người quan niệm xe buýt là “xe vua”, thực tế hiện nay ngoài ưu tiên được chạy ngược chiều trên đường một chiều Trần Hưng Đạo, xe buýt chỉ được cho phép lưu thông vào đường xe gắn máy khi dòng ôtô chờ đèn đỏ ở ngã tư dài hơn 100m. Ông Tính cũng nói việc tài xế, tiếp viên ăn uống trên đường vận chuyển là bình thường, tuy nhiên không được làm trễ chuyến và trễ giờ của hành khách. Mục tiêu cuối cùng là tài xế, tiếp viên phải đảm bảo phục vụ hành khách đi lại an toàn và đúng giờ.

Đói ngủ hơn đói ăn Một ngày theo chân anh chị tiếp viên xe số 13 (biển số 53N-3578), phục vụ tuyến xe nhanh Củ Chi - Sài Gòn, chúng tôi nghiệm ra phải quen mới làm được. 2g45 sáng là khởi đầu ngày làm việc của chị tiếp viên xe buýt Hồ Thị Gái. Từ nhà ra bến xe Củ Chi, chị và anh tài xế Nguyễn Trọng Minh chạy tài nhất xuất bến lúc 3g30 về Sài Gòn (tài nhất phía Sài Gòn đi Củ Chi là 4g30 sáng). Chiều về, chuyến cuối hướng bến xe Bến Thành về Củ Chi là 20g30, về đến bến xe Củ Chi là 22g đêm, hoàn tất thủ tục giấy tờ vé, tiền vé và đưa xe vào bãi, trả tờ lệnh về đến nhà nghỉ ngơi phải 23g. 11-18 phút là có một chuyến đi về Củ Chi, cứ thế cả ngày ngược xuôi theo từng chuyến xe đi về, các anh chị hầu như không có giờ nghỉ, phải dùng cơm hộp trên xe. Phần lớn tiếp viên phục vụ trên các tuyến đường xa đều nói “đói ngủ hơn đói ăn”. Không chỉ mang nỗi khổ thiếu ngủ, hầu hết lái xe, tiếp viên đều lo trễ giờ, sợ bị phạt, sợ bị trừ thi đua, sợ bị mất chuyến. Nếu canh giờ chạy xe, cân đối không tốt, không có kinh nghiệm xử lý lưu thông tốt rất dễ bị trễ giờ của khách hàng. Mà theo các hành khách, điểm quan trọng hàng đầu của xe khách công cộng là đảm bảo giờ đi, giờ đến. Ngoài ra các anh em làm công tác phục vụ đều được hướng dẫn về quy trình phục vụ, phương pháp thu tiền xé vé, đón khách chu đáo, tươi cười, thân thiện. Theo nhiều tiếp viên, họ rất mong sự thông cảm từ phía người đi xe. Không phải họ muốn nhăn nhó nhưng nhiều lúc cuối ngày mệt quá đâm ra thiếu niềm nở khi đón khách và việc này rất dễ bị hành khách... ghi nhớ.