Phóng to

Tuyết Mai và chiếc balô to đùng ở Bình Phước - Ảnh: Vi Thảo

TT - Cô gái trẻ Nguyễn Thị Tuyết Mai đi mê mải trong chuyến độc hành dọc đất nước của mình cho trọn cuộc hành trình qua ba miền tây gian khó của đất nước: Tây Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam bộ. Một chuyến đi mà Mai gọi là “đi để thấy, để hiểu đất nước mình hơn”...

Bắt đầu từ Hà Nội ngày 3-9, 4-9 đến Sơn La, 8-9 Điện Biên, 12-9 Lai Châu, 16-9 Lào Cai..., 6-10 Kon Tum, 10-10 Gia Lai, 20-10 Bình Phước...

Những thông điệp trăn trở qua mỗi chặng đường

Bất ngờ là từ bé đến khi tốt nghiệp ĐH, hiếm khi nào Mai chịu đi chơi, chịu đi đây đó. Đùng một cái, nghe tin Mai “mốc” (Mai có biệt danh này là vì khuỷu tay của Mai thường xuyên bị... mốc trắng háu) sẽ thực hiện một chuyến đi dài 80 ngày, qua ba miền Tây gian khó của đất nước, nhiều người bạn của Mai tròn mắt, hai đứa em của Mai khoái chí: “Cho bà ấy biết đó biết đây...”. “Ừ, thì đi”, cô sinh viên vừa tốt nghiệp ĐH Luật lên đường với cái balô to gấp rưỡi lưng mình.

Chúng tôi “chộp” được Mai ở Bình Phước. Trời se lạnh. Chưa đầy 3g sáng Mai đã dậy, lục tục chuẩn bị để đi về xã Hưng Phước của huyện Bù Đốp, dù đêm trước đã thức đến gần 1g sáng. Đến xã Hưng Phước, chưa kịp nghỉ ngơi cô đã “bắt” ngay anh cán bộ Huyện đoàn Bù Đốp, chú bí thư xã Hưng Phước, anh tình nguyện viên nói về đời sống người dân ở đây...

Hai ngày ở Hưng Phước là hai ngày Mai rảo chân khắp các ấp, thôn; tiếc hùi hụi khi thấy những vườn tiêu không được chăm sóc, xuýt xoa khi thấy cơ man những khoảng đất khô cằn, mọc đầy cỏ dại...

Nhật ký những ngày đường của Mai ăm ắp những trăn trở: (Sơn La ngày 4-9) “Nhiều trẻ em dân tộc Mông bỏ học giữa chừng, không phải gia đình không có điều kiện mà vì cho là học không để làm gì, nhiều em nghỉ học để lấy chồng...”. (Điện Biên ngày 8-9) “Ý thức bảo vệ tài sản cộng đồng của dân bản nhiều người chưa cao, năm ngoái đầu tư xây dựng tám bể nước và đường ống dẫn nước về bản, thế nhưng hiện chỉ còn một bể sử dụng được...”.

(10-9, Lai Châu) “Hầu hết nương, ruộng trong bản chỉ làm được một vụ. Nhà anh Lìn và anh Ngạn hầu như năm nào cũng thiếu ít thì một tháng, không thì phải hai, ba tháng... (Ngày 16-9, Lào Cai) “Trường cấp II Thả Giàng Phố (xã Thả Giàng Phố) vừa được xây dựng xong, có chín lớp song chỉ bốn lớp có bàn ghế. Các thầy cô ở Thả Giàng Phố đã phải gom góp số tiền để dựng tạm hai phòng cho các em học sinh ở xa có chỗ ăn ngủ”...

Nhật ký của Mai đang tiếp tục dày thêm, nặng thêm qua mỗi chặng đường, nỗi lòng Mai trĩu thêm một chút.

Biết nhiều như tuổi đời 23

Nguyễn Thị Tuyết Mai sinh 1981, tốt nghiệp ĐH Luật chuyên ngành Luật quốc tế. Cuộc hành trình là kết quả giải thưởng “Sáng kiến của thanh niên khuyến khích hoạt động tình nguyện cho các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ (MDGs)” (do Văn phòng Liên Hiệp Quốc tại VN phát động). Sắp tới Mai sẽ tiếp tục đến TP Cần Thơ, Trà Vinh, Sóc Trăng, Bạc Liêu. Dự kiến hành trình của Mai sẽ kết thúc vào ngày 22-11-2004 và Ngày quốc tế tình nguyện (5-12) cô bạn trẻ này sẽ có một buổi chia sẻ với các bạn trẻ tại Hà Nội về những gì mình thu thập qua chuyến đi.

Đến đâu Mai cũng cố gắng tìm đến những vùng khó khăn nhất, cố gắng làm một việc gì đó để thấy mình không vô ích: giúp người dân làm ruộng, cuốc đất, tham gia khám bệnh cho đồng bào ở Lai Châu, ngồi với lớp học cho trẻ ở trường chuyên biệt tương lai ở Huế, quét dọn lớp học của trẻ ở nhà mồ côi (Kon Tum)... Gặp gì làm nấy, hối hả. “Sợ nhất khi mình là người thừa”.

Ba ngày đi chung với Mai, chúng tôi nghe không biết bao nhiêu lần câu nói đó. Có lẽ vì vậy mà trong suốt hơn 2/3 hành trình vừa qua, vừa xong việc tỉnh này Mai lại đón xe đến tỉnh kế tiếp, lên kế hoạch làm việc. Đi bộ rã cả chân để đến với bản làng. Nhìn dáng người thoăn thoắt bước đi với cái balô to đùng mà chúng tôi cảm thấy ái ngại. Bàn chân Mai cháy đen vì gió, vì nắng, đôi tay cũng gân guốc hơn, Mai vẫn tiếp tục...

Nhiều cán bộ Đoàn ở địa phương thấy Mai tròn mắt: “Con gái hả? Bé thế cơ à?”. Nhiều người còn cho biết họ nghĩ là sẽ tiếp một chị độ 30-35 tuổi cơ, thậm chí là cả một đoàn chứ không phải một “oắt con” như thế đâu.

Thậm chí, một cán bộ trẻ nói thẳng với Mai: “Cô đi truyền đạo Vàng Chứ! (một đạo nhảm nhí mà những người theo đạo này không làm gì cả, phải đốt nhà, đốt nương; mỗi chiều ra vách núi tập bay, khi nào bay được thì sẽ được gặp thần Vàng Chứ)”.

Tuy vậy, khi biết chuyện nhiều bà con, bạn trẻ hăng hái, nhiệt tình dắt cô bạn trẻ này đi rã cả đôi chân con gái đến những danh lam thắng cảnh địa phương - mà đôi lúc Mai phải cảm ơn và nói rõ là mình không phải đi du lịch.

... Gần hai tháng, cô SV vừa tốt nghiệp ĐH này đã đi được hơn 2/3 chặng đường mà theo Tuyết Mai, “mình cảm thấy đã biết, hiểu được nhiều điều gần bằng tuổi đời mình…”. Và cuối tháng mười đầu tháng mười một sắp tới, cô bạn gái miền trung du Vĩnh Phúc này sẽ “quá cảnh” qua TP.HCM cho trọn cuộc hành trình: đi tới miền Tây Nam bộ giữa mùa nước lũ…