23/08/2009 06:05 GMT+7

"Tia chớp" Bolt vươn tới huyền thoại

THANH TUẤN
THANH TUẤN

TT - Khắp thành phố Berlin (Đức) - nơi diễn ra Giải điền kinh thế giới 2009 - tràn ngập poster của Usain Bolt với khuôn mặt rạng rỡ và đôi tay vươn cao khi chạm đích. Dưới hình ảnh này thường có dòng chữ đơn giản: “Còn ai nhanh hơn?”

TT - Khắp thành phố Berlin (Đức) - nơi diễn ra Giải điền kinh thế giới 2009 - tràn ngập poster của Usain Bolt với khuôn mặt rạng rỡ và đôi tay vươn cao khi chạm đích. Dưới hình ảnh này thường có dòng chữ đơn giản: “Còn ai nhanh hơn?”

Vài nét về Usain Bolt

* Sinh ngày 21-8-1986* Cao 1,96m* Cân nặng 86kg.

* Thành tích: giành 3 HCV chạy 100, 200m và 4x100m tiếp sức tại Olympic Bắc Kinh 2008, 2 HCV 100 và 200m tại giải thế giới 2009 ở Berlin. Trước đó đoạt rất nhiều huy chương ở các giải trẻ thế giới, giải điền kinh thế giới tại Stuttgart (Đức) 2006, Osaka (Nhật) 2007...

Trong hai năm liền vận động viên người Jamaica đã liên tiếp phá kỷ lục thế giới (KLTG) ở hai nội dung thuộc vào hàng khó nhất trên đường chạy: 100m và 200m. Ở đường đua 200m tại Berlin hôm 20-8, kỷ lục mới của anh là 19,19 giây, hơn kỷ lục cũ 0,11 giây - khoảng cách tương tự khi anh phá kỷ lục 100m hôm 16-8 với thành tích 9,58 giây.

Ở đường đua 200m, từ làn số 5 anh vượt qua mọi đối thủ ở cuối khúc cua rồi sau đó sải những bước chân mạnh mẽ lao về đích. “Không thể tin được - nhà cựu vô địch Michael Johnson nói khi bình luận trên BBC - Không ai từng chạy được khúc cua như vậy và có lẽ sau này cũng sẽ chẳng có ai”. Steve Mullings - đồng đội của Bolt - cho rằng sớm muộn gì Bolt sẽ chạm đến ngưỡng 18 giây ở đường đua 200m.

Trước vòng đua 200m, Bolt chỉ ở trong phòng chơi video game. Các đối thủ của anh cảm giác như mình đang trong trận video game khi chạy đua với anh. Bolt luôn pha trò trước khi thi đấu. Anh ra dấu với các máy quay nói mình sẽ cất cánh như chiếc máy bay phản lực rời đường băng. Và anh đã “bay” rất điệu nghệ qua khúc cua, kết thúc vòng đấu, chạm đích và đi vào sách kỷ lục thêm một lần nữa. Điều đáng ngạc nhiên là chàng trai cao 1,96m này chỉ vừa kỷ niệm sinh nhật thứ 23 của mình vào ngày 21-8.

Đỉnh cao khó chinh phục

Để hiểu thêm ý nghĩa kỷ lục của Bolt hãy thử nhìn lại quá khứ đôi chút. Việc phá kỷ lục ở đường đua 100m luôn là điều rất khó khăn và rất ít khi các kỷ lục này bị xô đổ.

Năm 1968, Jim Hines là VĐV đầu tiên phá được ngưỡng 10 giây trên đường đua 100m với thành tích 9,95 giây. Hơn hai thập kỷ sau, năm 1991, một huyền thoại khác là Carl Lewis mới đưa được KLTG tới mốc 9,86 giây. Mãi đến tám năm sau (1999), Maurice Green là VĐV đầu tiên vượt ngưỡng 9,8 giây với thành tích 9,79 giây. Gần 10 năm sau (2008), Asafa Powell mới đạt được kỷ lục 9,72 giây. Như vậy là từ năm 1968 đến nay, KLTG mới cải thiện được 3,7%, tương đương với mức chưa đầy 0,1% mỗi năm.

Dù thực tế đã có rất nhiều những tiến bộ kỹ thuật về mặt sân và giày chạy cũng như kiến thức cho con người về tập luyện thể lực, dinh dưỡng, nhưng việc cải thiện thành tích chạy cự li ngắn là vô cùng khó. Một số nhà thống kê từng tính rằng nếu dựa vào thành tích chạy 100m trong 100 năm qua thì thành tích của Bolt chỉ có thể đạt được vào năm 2030. Thậm chí nhà cựu vô địch 100m Maurice Greene (giải nghệ năm 2008) từng dự đoán kỷ lục 100m sẽ không bao giờ phá được ngưỡng 9,6 giây. Giờ thì Bolt chứng tỏ mình làm được điều này.

Với kỷ lục 200m, KLTG mới chỉ bị phá năm lần kể từ khi bảng điện tử có từ năm 1977, và cả hai lần cuối cùng này đều được thực hiện bởi Bolt. Trước đêm chung kết 200m tối 20-8, mọi nhà chuyên môn đều đoán kỷ lục sẽ không thể phá nhưng Bolt đã chứng minh được điều ngược lại. Thành tích của Bolt chỉ đơn giản là quá phi thường và hiện anh là VĐV điền kinh duy nhất giữ cả KLTG 100m và 200m cùng lúc.

“Khác biệt lớn nhất ở Berlin so với Olympic Bắc Kinh 2008 là anh đã tiến bộ rất nhiều ở bước xuất phát” - tờ Telegraph (Anh) viết. Báo này bình luận: “Anh đã có phản xạ nhanh nhất, và ngay lập tức tạo lợi thế chỉ sau vài sải chân”. “Cuộc đua gần như được định đoạt sau tiếng súng xuất phát”. Kết quả này còn đáng kinh ngạc hơn khi Bolt phải nghỉ tập luyện gần một tháng vì tai nạn ôtô trước đó và anh nói mình mới chỉ đạt được “85% phong độ”.

Đây quả là kỳ tích với VĐV từng bị coi là quá cao để trở thành VĐV chạy cự li ngắn. Ở nội dung này, những người có dáng người đậm được coi là có lợi thế hơn những người cao lêu nghêu như Bolt. Thế nhưng Bolt đã làm đảo lộn tất cả những phỏng đoán cùng kinh nghiệm của nhiều HLV lão làng trước đó...

Các VĐV cao thường bị coi là không hợp với môn chạy cự li ngắn do ít các tổ hợp cơ “kéo nhanh” được coi là mấu chốt tạo ra tốc độ bùng nổ và thường không thể xuất phát nhanh được. Usain Bolt đã chứng tỏ các suy nghĩ này không còn chuẩn xác.

Với chiều cao 1,96m và sải chân dài đã tạo lợi thế nhất định cho Bolt. Anh chạy quãng đường 100m trong 41 nhịp chạy, ít hơn 3-5 nhịp so với các VĐV khác. Michael Johnson khi chứng kiến Bolt phá kỷ lục đã tồn tại suốt 12 năm của mình ở sân vận động Tổ chim năm ngoái đã thốt lên: “Anh ta có cú xuất phát kinh hoàng, một anh chàng cao 1,96m thì không thể nào xuất phát được như vậy”.

Huyền thoại Usain Bolt

Khi chàng trai cao lêu nghêu 14 tuổi này giành chức vô địch ở giải trẻ vùng Caribe, đánh bại các VĐV hơn mình 4-5 tuổi, Don Quarry - nhà cựu vô địch Olympic 1976 người Jamaica - nói ông chưa từng thấy một VĐV nào tiềm năng như vậy. Nhưng kể cả khi đó, Don Quarry cũng không thể nào mường tượng cảnh một ngày cậu bé đó có thể làm thay đổi cả thế giới điền kinh. Khi Bolt tới Olympic Bắc Kinh năm ngoái, anh là bí mật lớn nhất của giải đấu, một quả bom hẹn giờ chỉ còn chờ đúng thời điểm để bùng nổ.

Và khi anh bước lên bục vinh quang ở sân Tổ Chim tại Bắc Kinh tháng 8 năm ngoái, trong báo giới đã có không ít nghi ngờ về thành tích này. Thậm chí một số người - đặc biệt là từ Mỹ - xì xào về việc Jamaica không tham gia một số quy định về thử doping nghiêm ngặt. Thực tế đã bác bỏ hết những ngụy biện này: Bolt luôn âm tính trong mọi cuộc kiểm tra doping cho đến nay.

Tốc độ 45 km/giờ của Bolt thực tế ngang ngửa với loài báo - loài động vật chạy nhanh nhất trên thế giới. Bolt luôn nói thành tích của anh hoàn toàn là nhờ di truyền của gia đình, kết quả của quá trình đấu tranh sinh tồn mà chỉ những người khỏe nhất mới tồn tại trong thời kỳ buôn bán nô lệ của quá khứ. Các cuộc đua tử thần mà chỉ bằng sức mạnh mới sống sót đã đưa tổ tiên anh tới Jamaica hơn 400 năm trước. Họ chỉ sinh tồn được bằng công việc nặng nhọc ở các cánh đồng mía bao la ở đây.

Liên đoàn điền kinh thế giới (IAAF) đang hi vọng Bolt sẽ là viên kim cương mới để có thể thu hút khán giả tới các sân điền kinh khi họ tổ chức Giải kim cương (Diamond League) vào năm tới. Tờ Telegraph mới đây đã có cuộc tranh luận về các VĐV vĩ đại nhất của mọi thời đại.

Những tên tuổi lớn như Muhammad Ali, Michael Schumacher, Roger Federer, Tiger Woods, Diego Maradona. Kết cục là Usain Bolt và Muhammad Ali được đánh giá có mức độ vĩ đại cao nhất với thang điểm 9/10. Roger Federer và Tiger Woods đều được 8/10 trong khi Maradona, Schumacher chỉ được đánh giá 7/10.

Thông tin ngày thi đấu thứ 7 của Giải điền kinh Berlin

* Nữ VĐV người Mỹ Allyson Felix vượt qua “đại kình địch” người Jamaica Veronica Campbell - Brown để giành HCV 200m nữ với thành tích 22”02. Điều đáng chú ý là tại hai kỳ Olympic 2004 và 2008, Felix chỉ được nhận HCB sau Campbell - Brown.

* Nữ VĐV 19 tuổi chạy 400m vượt rào người Nigeria Amaka Ogoegbunam bị phát hiện dùng doping và bị loại khỏi giải. Đây là trường hợp phát hiện doping thứ hai tại giải.(AFP)

* IAAF thông báo ở ngày thi đấu thứ 6 (20-8) đã có con số kỷ lục 1.313.159 lượt người vào xem website của giải.(IAAF)

* VĐV người Nga Sergey Kirdyapkin đã thắng ở cự ly đi bộ 50km nam với thành tích 3g38’35”. Với HCV cho Kirdyapkin, đây là lần đầu tiên trong lịch sử một giải Olympic hay VĐTG, cả 3 HCV đi bộ đều thuộc về một quốc gia.Trước đó, nước Nga cũng có 2 HCV ở nội dung đi bộ nam 20km (Valeriy Borchin) và nữ 20km (Olga Kaniskina).(IAAF)

* Kết thúc ngày thi đấu thứ 7, Mỹ vẫn dẫn đầu bảng tổng sắp huy chương của giải với 6HCV. Xếp các vị trí tiếp theo là Jamaica (5HCV) và Nga (4HCV). (IAAF)

THANH TUẤN

*Tin bài liên quan:

THANH TUẤN
Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất