Ông LÊ HOÀI TRUNG nói:

Phóng to

Ông Lê Hoài Trung - Ảnh: VIỄN SỰ

- TP.HCM rất quan tâm đến dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992, vì trong các chương trình đột phá của TP có chương trình đột phá cải cách hành chính, gắn với mô hình chính quyền đô thị (CQĐT). Đột phá được tới mức nào có sự phụ thuộc vào bản hiến pháp sửa đổi lần này. Có thể nói sửa đổi hiến pháp chính là cơ hội lớn để TP thúc đẩy mô hình CQĐT đã ấp ủ bấy lâu.

- Không chỉ mô hình CQĐT mới mẻ (đang trong giai đoạn lấy ý kiến) mà ngay cả việc tổ chức bộ máy nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa nói chung hiện vẫn còn là mục tiêu. Khi chúng ta thay đổi một tổ chức bộ máy chính quyền địa phương là có liên quan đến hiến pháp. Vì từ hiến pháp mà xác định rõ mô hình CQĐT ở các TP lớn nói chung, là tiền đề để sửa luật tổ chức HĐND, UBND. Cái gốc đó trong hiến pháp sửa đổi lần này phải được xác định đối với nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đối với mô hình CQĐT.

Trong dự thảo có một số điểm tiến bộ nhưng cũng chưa rõ, cần phải cụ thể hơn. Ví dụ mô hình nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đây là mô hình chưa có trong tiền lệ, thực tiễn của thế giới. Pháp quyền của các thể chế trước thì có nhưng pháp quyền của xã hội chủ nghĩa thì chưa có tiền lệ, trong dự thảo mới này cũng chưa rõ. Cụ thể là phân công, phân cấp giữa các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp trong dự thảo là chưa rõ. Vai trò nhà nước nói chung (đang được hiểu gồm cả Chính phủ, Quốc hội, Chủ tịch nước...) chưa có sự rạch ròi, mặc dù trong dự thảo có nói thẩm quyền của từng cá nhân lãnh đạo của các cơ quan của nhà nước. Vừa rồi có ý tăng thẩm quyền của Chủ tịch nước, nhưng hệ thống tổ chức bộ máy thế nào, chức năng nhiệm vụ thế nào cũng chưa rõ.

Những vấn đề đó cần phải được xác định để khi hình thành các luật sẽ rõ về thẩm quyền, trách nhiệm, giữa các cơ quan chức năng theo hành pháp, lập pháp, tư pháp. Trung ương rõ thì cấp địa phương mới rõ, mới cụ thể được CQĐT, chính quyền nông thôn. Điều này có ảnh hưởng rất lớn đến TP.HCM trong việc thúc đẩy CQĐT.

- Có những điều theo tôi cần phải bổ sung: Khoản 2 điều 115 dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 quy định TP thuộc trung ương được chia thành quận, huyện, thị xã. Trong khi tỉnh lại có TP trực thuộc, vậy tại sao TP thuộc trung ương lại không có TP trực thuộc? Tôi đề nghị bổ sung cấp TP trực thuộc TP trực thuộc trung ương. Đây chính là TP trong TP, điều mà mô hình CQĐT đang hướng tới, là cơ sở để quyết định mô hình hành chính tương lai của TP.HCM.

Một điểm nữa là khoản 2 điều 116 quy định UBND là cơ quan hành chính ở địa phương. Hiện nay xung quanh việc gọi cấp hành chính của TP.HCM trong mô hình CQĐT là UBND hay UB hành chính, rồi chức danh người đứng đầu TP là chủ tịch UBND hay là thị trưởng cũng còn những ý kiến khác nhau. Tuy nhiên, để mở đường cho CQĐT cần tính toán quy định UBND là cơ quan hành chính cấp địa phương, nhằm tránh những vướng mắc sau này.