Giữa không khí náo nhiệt của Liên hoan phim quốc tế Thượng Hải lần thứ 28 (SIFF 2026), bên cạnh những sải bước thảm đỏ của dàn sao hạng A, một làn sóng ngầm mang tính bước ngoặt đang chiếm trọn tâm điểm thảo luận của giới làm phim độc lập.

Đó chính là cú bắt tay xuyên biên giới giữa các đạo diễn trẻ thế hệ mới và nền tảng phát thanh số, trong đó phải kể đến nền tảng hàng đầu của Trung Quốc có tên Tiểu Vũ Trụ (Xiaoyuzhou).

Podcast và bước chuyển mình từ màn ảnh đến chiếc microphone

Ban tổ chức Liên hoan phim quốc tế Thượng Hải 2026 đã thực hiện hẳn một chiến dịch truyền thông đặc biệt mang tên "Khoảnh khắc màn ảnh thắp sáng", với một chuỗi rất nhiều hội thảo chuyên đề thú vị, tạo ra một tiền lệ chưa từng có khi chủ động kết nối các nhà làm phim trẻ với các podcaster hàng đầu. 

Điển hình là sự xuất hiện của đạo diễn Trác Diệc Khiêm, người vừa càn quét các giải đạo diễn trẻ xuất sắc tại Kim Tượng và Kim Mã qua tác phẩm Niên thiếu nhật ký. Thay vì thảo luận về doanh thu phòng vé hay kỹ thuật quay phim, buổi đối thoại lại xoáy sâu vào một tư duy rất mới: Làm thế nào để điện ảnh "chạm" đến khán giả thông qua âm thanh của podcast.

Ở đó, Trác Diệc Khiêm đã đánh giá cao không gian của podcast vì nó cho phép đạo diễn bộc bạch những "vết thương lòng" trong quá trình nhào nặn kịch bản - điều mà các buổi họp báo chớp nhoáng dài 5 phút tại rạp phim hoàn toàn bất khả thi.

Trong khi đó hai đạo diễn gen Z Lưu Hiểu Dương và Chung Khải Phong lại chọn nền tảng phát thanh số Tiểu Vũ Trụ để chia sẻ về các bài toán sinh tồn: Áp lực kinh phí, cách giao tiếp với các nhà đầu tư lớn, và việc ứng dụng công nghệ số/AI vào các góc máy để tiết kiệm chi phí mà vẫn giữ được tính nghệ thuật.

Theo báo cáo xu hướng từ trang tin điện tử The Paper và dữ liệu tổng hợp của Sina, số lượng đạo diễn, biên kịch và nhà sản xuất phim thế hệ mới chủ động lập kênh hoặc tham gia làm khách mời chuyên sâu trên ứng dụng podcast Tiểu Vũ Trụ đã tăng trưởng vượt bậc trong nửa đầu năm 2026.

Lý giải cho sự dịch chuyển này, giới chuyên môn nhận định đây là phản ứng tự nhiên của thế hệ gen Z và Millennials trước sự bão hòa của các phương thức truyền thông cũ. 

Các buổi họp báo ra mắt phim giờ đây thường bị thương mại hóa, dàn dựng theo kịch bản và bị cắt xén thành các video ngắn (Shorts/TikTok) vài chục giây để câu tương tác. Ngược lại, podcast, với thời lượng dài từ 45 phút đến 2 tiếng, lại là không gian lý tưởng để người làm nghệ thuật được thực sự "trải lòng".

Vì sao podcast trở thành thánh địa mới?

Đối với các dự án phim độc lập hoặc phim ngắn có kinh phí thấp, việc tiếp cận khán giả đại chúng là một bài toán vô cùng nan giải. Trong bối cảnh đó, mạng xã hội âm thanh như Tiểu Vũ Trụ sở hữu ba "vũ khí" giúp các đạo diễn trẻ xoay chuyển cục diện.

Một là tệp khán giả có chiều sâu và độ trung thành cao. Theo nhận định của các diễn giả tại workshop, người nghe podcast đa phần là giới tri thức trẻ, cư dân đô thị có gu thẩm mỹ và sẵn sàng dành thời gian cho các nội dung chuyên sâu. Đây chính là tệp khán giả mục tiêu (target audience) mà dòng phim nghệ thuật, phim độc lập luôn tìm kiếm.

Thứ hai, đây sẽ là nơi mổ xẻ những "tai nạn nghề nghiệp" chân thực nhất. Trên các số podcast gây bão gần đây, khán giả được nghe những câu chuyện chưa từng bật mí. 

Từ việc làm thế nào để xử lý tiếng động hiện trường (foley) bằng những dụng cụ thô sơ nhất, những cuộc tranh cãi nảy lửa giữa đạo diễn và nhà đầu tư, cho đến những góc khuất tâm lý, sự cô độc và hành trình "vượt khó" để giữ lại linh hồn cho tác phẩm. Sự chân thực không qua bộ lọc này tạo nên một sợi dây liên kết cảm xúc cực kỳ mạnh mẽ giữa người làm phim và người xem.

Điểm thứ ba, cũng là điểm "ăn tiền" nhất, đó là chi phí truyền thông bằng 0 nhưng hiệu quả dài lâu. Thay vì phải chi hàng trăm ngàn nhân dân tệ cho các bài viết PR hay thuê bảng quảng cáo ngoài trời, các đạo diễn trẻ chỉ cần một chiếc microphone và tư duy sắc sảo để tự định vị thương hiệu cá nhân, biến người nghe podcast trở thành những khán giả đầu tiên mua vé ra rạp ủng hộ phim của mình.

Sự bùng nổ của xu hướng này cho thấy một sự thay đổi lớn trong hành vi của công chúng yêu điện ảnh hiện đại tại Trung Quốc. 

Khán giả, đặc biệt là người trẻ, không còn thỏa mãn với việc chỉ mua một tấm vé và ngồi im lặng trong rạp 2 tiếng đồng hồ. Họ muốn hiểu được tư duy sáng tạo phía sau, muốn biết tại sao đạo diễn lại chọn góc máy đó, màu sắc đó, và thông điệp ẩn giấu là gì.

Việc các đạo diễn trẻ bước ra khỏi phòng hậu kỳ đầy bóng tối để ngồi trước chiếc microphone của podcast không chỉ giúp họ giải quyết bài toán quảng bá cho tác phẩm mà xa hơn, nó đang định hình lại cách chúng ta thưởng thức và thấu cảm nghệ thuật thứ bảy trong kỷ nguyên số.

12 phim truyện ra mắt toàn cầu tại Liên hoan phim quốc tế Thượng Hải 2026

Giới mộ điệu điện ảnh toàn cầu đang đổ dồn sự chú ý về Thượng Hải, nơi chuẩn bị diễn ra Liên hoan phim quốc tế Thượng Hải (SIFF) lần thứ 28.