Thanh Kim Huệ có đến hai dịp hóa thân thành nàng Sa Rết. Một hóa thân trong vở cải lương Nàng Sa Rết và một lần đầy cảm xúc trong bài ca cổ Chiếc áo nàng Sa Rết.

Nàng Sa Rết Thanh Kim Huệ chinh phục khán giả

Nữ liệt sĩ Neáng Nghés sinh năm 1942 tại Tri Tôn, An Giang. Bà là người dân tộc Khmer, năm 1960 bà tham gia cách mạng và hy sinh năm 1962 khi chỉ vừa 20 tuổi, một lứa tuổi quá đẹp của người con gái.

Khi tham gia cách mạng, bà Neáng Nghés làm giao liên, rồi tham gia Hội Phụ nữ giải phóng của xã. Trong những cuộc đấu tranh, bà là người nòng cốt và đi đầu đấu tranh trực diện với kẻ thù.

Năm 2005, bà là nữ dân tộc Khmer duy nhất của tỉnh An Giang được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Cuộc đời và tinh thần bất khuất của bà đã là nguồn cảm hứng rất lớn để các tác giả sáng tạo ra những kịch bản, vở diễn hay.

Ở cải lương, khán giả vẫn nhớ nhiều đến vở cải lương Nàng Sa Rết (kịch bản: Lê Duy Hạnh). NSND Thanh Điền nhớ lại cách đây mấy chục năm, ông đã dựng tuồng này cho Đoàn cải lương Sài Gòn 3, Thanh Kim Huệ vào vai nàng Sa Rết (lấy nguyên mẫu từ liệt sĩ Neáng Nghés). Vở còn có sự tham gia của Thanh Điền, Đức Minh… 

Vở nhanh chóng tạo nên cơn sốt khủng khi diễn ở đâu cũng đông nghẹt khán giả.

Khán giả mê vở diễn vì câu chuyện ý nghĩa và cực kỳ xúc động. Thanh Kim Huệ thể hiện được sự quên mình của cô gái trẻ khi đất nước bị quân thù tàn phá. Không chỉ về nội tâm, diễn xuất mà với nhân vật này, Thanh Kim Huệ còn thử nghiệm cách ca vọng cổ hơi dài rất hay, độc đáo khiến khán giả mê mẩn.

Nghệ sĩ Phi Yến xúc động viếng nàng Sa Rết - Neáng Nghés

Không chỉ tạo dấu ấn với vở cải lương Nàng Sa Rết mà Thanh Kim Huệ còn được nhà đài tin tưởng mời thâu bài ca cổ Chiếc áo nàng Sa Rết, một bản thâu với Minh Vương, một bản thâu với Dương Thanh.

Khi tâm sự về vở Nàng Sa Rết có vợ mình đóng chánh, Thanh Điền đã đưa lên trang cá nhân bài ca cổ Chiếc áo nàng Sa Rết (nhạc: Hoàng Yến, lời vọng cổ: Trình Minh) do Đài phát thanh Đồng Tháp giới thiệu, để bà con sống lại ký ức về nữ anh hùng qua sự thể hiện của hai danh ca Thanh Kim Huệ và Minh Vương.

Trong buổi đến thăm mộ bà Neáng Nghés từ chuyến về nguồn do Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM tổ chức mang tên Ký ức vùng biên, nhiều văn nghệ sĩ đã xúc động khi nghe kể về cuộc đời bi thương nhưng kiên trung của bà.

Mộ bà nằm lặng lẽ giữa mây trời thong dong ở ngọn núi Phụng Hoàng Sơn (nằm trong thất sơn ở An Giang) tại Ô Lâm. Mỗi năm chính quyền địa phương đều tổ chức lễ giỗ tưởng nhớ bà tại mộ. Bà Neáng Nghés chỉ còn người cháu hiện đang sống ở Tri Tôn.

Bất ngờ trong đoàn có nghệ sĩ múa Phi Yến, người vinh dự được thể hiện nhân vật nàng Sa Rết - Neáng Nghés trong vở múa Chiếc áo nàng Sa Rết do biên đạo Thái Ly, Vũ Việt Cường, Lã Tiến Thêm sáng tác khoảng năm 1967, 1968.

"Bà Neáng Nghés là người dân tộc Khmer nên khi dàn dựng âm nhạc, động tác đều bám sát múa dân gian Khmer. Trên những điều cơ bản đó, chúng tôi phải cố gắng làm sao để sáng lên cốt cách của một người anh hùng.

Vở dài khoảng 30 phút đã chinh phục rất nhiều khán giả bởi tình yêu mến với liệt sĩ Neáng Nghés, với những chiến sĩ cách mạng" - bà Phi Yến xúc động kể.

Bà cũng cho biết cùng với Đoàn văn công Giải phóng, bà đã hóa thân nàng Sa Rết biểu diễn suốt thời gian dài trước năm 1975. Sau 1975, vở chưa từng được dựng lại, nên coi như Phi Yến là nàng Sa Rết "độc nhất" của lĩnh vực múa.

Nghệ sĩ cải lương Thanh Hằng về nguồn, nhớ vai diễn trong Người không cô đơn

Trong hành trình về nguồn mang tên Ký ức vùng biên do Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM tổ chức, người ta bất ngờ khi thấy có sự góp mặt của nghệ sĩ cải lương Thanh Hằng.