Phóng to

Trong bối cảnh đó, hiểu như thế nào đây những vụ khủng bố đó...? Và cả những nỗ lực chống khủng bố? Hiểu như thế nào cuộc chiến không khoan nhượng này mà mẫu số chung của cả hai hành động, éo le thay lại là vũ lực?

Câu chuyện quay trở về đầu thập niên 1990, khi mà Bắc Ireland còn mỗi ngày vang danh trên bản tin thời sự quốc tế với bom nổ, ám sát, quân đội Cộng hòa Ireland (IRA), phái Sinn Fein...

Sau một vụ khủng bố kinh hoàng, Frankie McGuire - một thủ lĩnh trẻ của IRA - phải bỏ xứ mà đi vì bị truy nã tội khủng bố từng sát hại 13 binh sĩ và 11 cảnh sát người Anh. Một “thành tích” dễ nể hay một bản cáo trạng quá dài?

Sang đến New York, Frankie được “tổ chức” thu xếp cho một chỗ trú thân cực kỳ an toàn là nhà của một viên cảnh sát già chính trực người gốc Ireland Tom O’Meara. Viên cảnh sát già này ngày càng quí đồng hương trẻ cỡ con trai mình đã khốn khó sang đây kiếm sống, khi còn bé đã khổ vì xuất thân từ một gia đình Ireland, mà không hề biết Frankie nay dưới cái tên giả Rory chính là một kẻ khủng bố có tiền án.

Viên cảnh sát già Tom, cả đời chưa phải bắn ai, cảm kích trước những hành vi nghĩa hiệp của Rory: “Ít nhất ở khu này cũng có một kẻ đích thị là đàn ông, đứng... chứ không ngồi...”. Rồi Tom càng cảm kích khi biết Frankie tôn trọng lễ nghĩa. Một lần con gái của Tom quá mê Rory, Rory trả lời cô gái: “Anh phải nói chuyện với ba em trước đã”.

Chính trong khi tình cảm giữa hai người ngày càng thắm thiết gần như là tình cha con, thì Rory lại lén lút mưu đồ “công việc” của mình: đi tìm mua hỏa tiễn phòng không cầm tay Stinger, một vũ khí mà an ninh Mỹ từ hơn chục năm qua bỏ biết bao công sức và tiền bạc để tìm cách “thu mua” hầu chống khủng bố. Đây chính là đỉnh cao của sự lợi dụng, lừa dối. Ấy vậy mà đến khi biết được Rory chính là tay trùm khủng bố Frankie khét tiếng lẫn kế hoạch mua hỏa tiễn Stinger của chàng trai này, Tom vẫn còn quí mến Rory.

Phóng to

Một Tom O’Meara - con người, nhất là người Ireland xa xứ - thông cảm với đồng hương Rory: “Tôi hiểu tại sao anh ta làm cái điều anh ta đang làm. Nếu tôi cũng đã phải trải qua những gì anh ta phải từng trải, mới lên 8 tuổi mà đã chứng kiến cảnh cha mình bị thiên hạ thẳng tay nhắm bắn ngay trước mặt cả gia đình, thì tôi cũng sẽ cầm súng mà thôi”.

Sự thương cảm và đồng cảm rất “người” này không chỉ trong khuôn khổ đồng hương giữa hai kẻ cùng mang tên họ của người Ireland - họ Mc (Guire) và họ O’ (Meara) - mà còn là sự thông cảm của bất cứ ai trước hoàn cảnh, động cơ xuất phát những cuộc nổi dậy của những kẻ bị áp bức.

Việc Tom thương cảm hoàn cảnh Rory giải thích cho những cảm xúc mà người xem sẽ cảm nhận trong phim trước những hành động hào hùng của Rory, trong đó có cả những suy nghĩ: điều gì đã khiến một gã lang thang lại có thể thản nhiên không tơ hào số tiền bạc triệu đôla trong tay mình, nếu như không phải vì một lý tưởng nào đó? Cảnh Rory đứng thẳng người trước sự đe dọa của tay trùm mafia hải ngoại muốn “thịt” Rory để cướp tiền: “Ông thật ngu đần. Ông chỉ thấy giữa ông và tôi có tiền mà thôi, chứ ông không thấy được rằng đằng sau lưng tôi có cả ngàn người khác. Ông lầm to rồi đấy”.

Thế nhưng, một Tom - cảnh sát viên mẫu mực - sẽ không cho phép mủi lòng trước trùm khủng bố Frankie cùng âm mưu mua vũ khí hủy diệt của y. Cảnh sát viên Tom nhất quyết ngăn trở: “Nếu các trẻ em 8 tuổi khác cũng phải chứng kiến cảnh cha mình bị bắn hạ ngay trước mắt chúng thì sao? Nếu số tiền này rời khỏi đây, máu sẽ lại đổ thêm”.

Ngược lại, Rory - Frankie cũng quí mến Tom thật sự. Bi kịch ở màn cuối, khi Tom và Rory - Frankie ở trong hoàn cảnh một mất một còn, phải nổ súng bắn hạ nhau, một người vì nhiệm vụ bảo vệ trị an, một người vì mục tiêu đấu tranh và mạng sống của mình. Cuối cùng một trong hai cũng phải trúng đạn. Ai sẽ phải bấm cò bắn ai? Câu trả lời lúc 12g50 trưa thứ bảy 2-7-2005 hay vào lúc 1g35 sáng chủ nhật 3-7-2005 trên HBO. Thêm một chút hiểu biết về thế nào là khủng bố, là quân đội Cộng hòa Ireland, là cuộc nội chiến ở Bắc Ireland...

Harrison Ford và Brad Pitt đủ để chứng thực cho tính hấp dẫn của bộ phim đầy ý nghĩa này.