Theo Hãng tin Bloomberg ngày 9-4, hai tàu chở dầu của Trung Quốc đang di chuyển trong vịnh Ba Tư, tiến về phía eo biển Hormuz. Đây có thể là một trong những tàu đầu tiên vượt qua tuyến đường huyết mạch này kể từ khi lệnh ngừng bắn Mỹ - Iran có hiệu lực ngày 8-4 (giờ Việt Nam).

Theo dữ liệu theo dõi tàu biển, tàu Cospearl Lake - có liên hệ với tập đoàn nhà nước Cosco Shipping của Trung Quốc - và tàu He Rong Hai đang chạy gần hết tốc lực về hướng đông trong vịnh Ba Tư vào sáng 9-4.

Cả hai tàu đều phát tín hiệu thuộc sở hữu Trung Quốc trên hệ thống định vị - thông lệ thường được áp dụng nhằm đảm bảo an toàn cho các chuyến đi được Iran chấp thuận.

Tuy nhiên, khả năng vượt eo biển thành công vẫn chưa chắc chắn. Nhiều tàu trước đó đã quay đầu vào phút chót, còn lưu lượng qua lại hầu như không thay đổi trong 24 giờ qua.

Nếu hoàn thành hành trình - nhiều khả năng vào cuối ngày 9-4 - đây sẽ là một trong những tàu chở dầu cỡ lớn không thuộc Iran đầu tiên vượt eo biển Hormuz kể từ khi lệnh ngừng bắn được tuyên bố.

Sự mơ hồ xung quanh các điều khoản thỏa thuận khiến tính bền vững của lệnh ngừng bắn vẫn còn là dấu hỏi.

Ngày 7-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố eo Hormuz sẽ được mở cửa. Tuy nhiên, Iran khẳng định lực lượng vũ trang nước này kiểm soát giao thông qua eo biển, đồng thời thông báo với các tàu thuyền rằng eo biển Hormuz vẫn đóng cửa và công bố các tuyến đường an toàn thay thế được chỉ định.

Hàng hóa trên hai tàu Trung Quốc cũng đáng chú ý: một tàu chở dầu thô từ Iraq, một tàu chở dầu từ Saudi Arabia - trong khi phần lớn các chuyến vượt eo được cấp phép trước đây đều dành cho các quốc gia thân thiện với Tehran.

Hành trình của Cospearl Lake đánh dấu lần đầu tiên một tàu Cosco thử vượt eo biển Hormuz kể từ khi cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran nổ ra sáu tuần trước.

Các tàu dầu thô của hãng đã bị mắc kẹt từ khi Mỹ và Israel không kích Iran, buộc Tehran gần như đóng cửa eo biển Hormuz để đáp trả. Cả hai tàu neo đậu giữa vịnh suốt phần lớn tháng 3 trước khi bắt đầu di chuyển về phía đông vào sáng 9-4.

Cuối tháng 3, hai tàu container của Cosco đi theo lộ trình tương tự rồi rẽ lên phía bắc dọc theo bờ biển Iran - con đường nhiều tàu khác đã chọn để thực hiện các chuyến thoát cảng được Tehran cho phép.

Bắc Kinh sau đó xác nhận đã phối hợp với các bên liên quan để đưa tàu Trung Quốc ra khỏi vịnh.

Tàu He Rong Hai vào vịnh ngay trước khi chiến tranh bùng nổ cuối tháng 2, và đã nhận hơn 2 triệu thùng dầu thô tại cảng Juaymah của Saudi Arabia vào đầu tháng 3.

Hé lộ mức phí Iran dự tính thu với mỗi thùng dầu đi qua Hormuz

Iran tuyên bố sẽ triển khai cơ chế thu phí mới đối với các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz, yêu cầu thanh toán bằng tiền điện tử và chịu sự giám sát chặt chẽ từ Tehran.