Phóng to

Du khách Nhật đến Việt Nam tại sân bay Tân Sơn Nhất (TP.HCM) - Ảnh: Tuổi Trẻ

Nhà tôi nằm ngay trung tâm thành phố Đà Nẵng, là nơi gần như tất cả các đoàn du lịch đều ghé qua để tham quan và mua sắm. Mặc dù rất muốn bán các hàng lưu niệm cho khách nhưng gần như tất cả các cửa hàng (có nhà tôi) đều không muốn tiếp khách, lý do là hiện tượng xe thồ, xích lô quá phức tạp và thô bạo.

Tôi xin đơn cử chuyện gần đây (trong tháng 7) với đoàn làm công tác từ thiện, chữa bệnh cho các gia đình nghèo ở Hòa Hải, Ngũ Hành Sơn. Khi các thủy thủ đoàn lên bờ thăm thú và mua sắm, từng đoàn xe thồ, xích lô mặt mũi bặm trợn bu tới để "ăn theo".

Một khách hàng Tây mua một món hàng khoảng 300.000 đ vừa bước ra khỏi cửa là 4-5 anh xe thồ nhào vô lấy tiền hoa hồng, dù những người khách này đi bộ không liên quan gì đến họ. Chủ cửa hàng lúc đầu không cho, nhưng những người này đã dùng lời lẽ thô tục để chửi bới, gây huyên náo. Cuối cùng chủ cửa hàng cũng phải vừa lắc đầu vừa đưa tiền cho họ trong cái nhìn ngao ngán của khách nước ngoài.

Đáng nói hơn là tình trạng này kéo dài từ bấy lâu nay, người dân cũng đã nhiều lần kiến nghị nhưng cơ quan quản lý vẫn im lặng. Do đó các cửa hàng như chúng tôi thấy khách Tây lại... không mặn mà, có khi tiếp qua loa cho họ đi vì bán cho người Việt Nam còn "sướng hơn". (Ví dụ: Bán được 300.000đ cho người Việt thì lời khoảng 30.000-35.000đ, nếu bán cho khách Tây thì coi như... lỗ).

Nhưng điều quan trọng nhất là thái độ và cảm nhận của du khách về Việt Nam rồi sẽ thế nào?

* Đọc bài báo Hơn 70% khách quốc tế "một đi không trở lại", tôi không hề ngạc nhiên, vì chính tôi đã đi nghỉ mát ở hai resort khác nhau ở Phan Thiết, điều tôi kết luận là không bao giờ trở lại hoặc giới thiệu người thân tới các nơi đó. Hiện nay ở Việt Nam, các khu resort mọc lên như nấm, làm theo kiểu tự phát nên chất lượng thì "miễn bàn".

Theo tôi, để giữ chân du khách trong nước - chứ chưa nói tới du khách ngoài nước - thì ngành du lịch cần quan tâm hơn đến vấn đề dịch vụ.

* Ngành du lịch Việt Nam toàn nói suông và nhìn chung có vẻ chưa biết làm du lịch, hình như chỉ muốn "ăn xổi ở thì" như ông nông dân làm du lịch. Tôi thấy bài viết Hơn 70% khách quốc tế "một đi không trở lại" mới chỉ nêu được phần nổi của cái chưa được của ngành du lịch Việt Nam (nhưng cũng đã rất xác đáng).

Tất nhiên có nhiều lý do để họ không muốn trở lại Việt Nam, việc này hãy để các nhà làm chiến lược phân tích và mổ xẻ. Riêng tôi cho rằng có 3 lý do xác đáng nhất khiến du khách "một đi không trở lại" là:

+ Cơ sở hạ tầng của ngành du lịch Việt Nam quá kém: khách sạn 4,5 sao thiếu về số lượng, yếu về chất lượng, giá quá cao ở các địa phương chính như Hà Nội và TP.HCM, điểm tham quan đúng nghĩa có đầu tư của con người thiếu (nếu không muốn nói là không có).

+ Không chú trọng đào tạo đội ngũ hướng dẫn viên chuyên nghiệp (đặc biệt là cho các ngôn ngữ như tiếng Nhật Bản). Hiện tại hướng dẫn viên cũng chỉ mới hoàn thành nhiệm vụ của người dẫn đường, còn kiến thức của họ nói chung về quê hương đất nước (lịch sử, văn hóa, kinh tế, địa lý... ) thì còn quá non nớt.

+ Quản lý về mặt nhà nước đối với ngành du lịch xem chừng chưa tốt, các cơ quan chức năng cứ mặc các doanh nghiệp muốn làm gì thì làm, thậm chí còn để nhiều doanh nghiệp nước ngoài mặc sức thao túng điều hành tour từ A đến Z.

Tôi có quen biết một vị Tổng Giám đốc công ty du lịch lớn của Nhật Bản, ông "rất" than phiền về ngành du lịch Việt Nam và có lần đã nói rằng: "Khách của chúng tôi vào Việt Nam bị "bao vây" từ khi đặt chân đến sân bay cho đến khi trở về"... và thực sự khách đã... hoảng.

Mong các nhà chức trách hãy nghiên cứu và hãy nghĩ đến tương lai xa cho ngành du lịch Việt Nam.