Phóng to

Cây su su được trồng cả…trên sân thượng nhà cao tầng ở thị trấn Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc - Ảnh: Đ.H.Lực

Không riêng ông mà nông dân cả phố núi này đều khá lên nhờ “su su an toàn Tam Đảo”.

Khách từ dưới xuôi lên thăm thú, nghỉ mát ở khu du lịch Tam Đảo ai cũng được thưởng thức món ăn là ngọn và quả su su nếu có nhu cầu. “ Đây là đặc sản của phố núi Tam Đảo, cây su su ở đây được trồng quanh năm. Nét đặc biệt là ngọn rau và quả su su Tam Đảo đem luộc hay xào đều xanh và giòn hơn nơi khác!” - nông dân Nguyễn Xuân Hiền “tiếp thị”.

Ông Hiền cho hay trước đây người dân phố núi Tam Đảo chỉ biết trồng hai loại cây: chè và thuốc nam cho những người làm đông y dưới chân núi. Cây su su làm rau ăn của các gia đình và giống cây này được người Pháp đưa lên Tam Đảo từ hồi đầu thế kỷ 20. Từ năm 2000 đến nay, khách du lịch lên Tam Đảo nghỉ mát tỏ ra thích thú khi được thưởng thức món rau chỉ được trồng nơi xứ lạnh. Và nông dân Tam Đảo đã lập tức chớp thời cơ!

Thế là phong trào “nhà nhà trồng su su, người người trồng su su” được triển khai rầm rộ tại thôn 2 của thị trấn. Đi thăm khắp thị trấn Tam Đảo, du khách hiếm gặp những khoảng đất trống, trên khắp các sườn núi, tường rào... đều phủ kín xanh rờn lá cây su su. Thậm chí su su còn được trồng trên cả sân thượng của những khách sạn, nhà cao tầng.

Thương hiệu su su đi xa

Ông Nguyễn Xuân Ngọc được mệnh danh là “vua su su” Tam Đảo bởi gia đình ông có 6.000m2 trồng su su mỗi năm, thu nhập gần 400 triệu đồng. Ông nói từ năm 2004, cây su su được bà con coi là cây chủ lực xóa đói giảm nghèo, bà con nông dân phố núi đã đề nghị lãnh đạo thị trấn làm “thương hiệu su su Tam Đảo”.

Chi cục Bảo vệ thực vật Vĩnh Phúc đã cử cán bộ lên núi hướng dẫn bà con trồng su su theo qui trình làm rau sạch và toàn bộ các hộ gia đình đều cử người theo học các lớp tập huấn. UBND thị trấn Tam Đảo đã phối hợp với Chi cục Bảo vệ thực vật Vĩnh Phúc làm hồ sơ đề nghị Cục Sở hữu trí tuệ cấp giấy chứng nhận nhãn hiệu “su su an toàn Tam Đảo”. Từng gia đình trồng su su ở Tam Đảo được cấp mã số, mã vạch riêng.

Chủ tịch UBND thị trấn Tam Đảo Nguyễn Duy Hoạt cho hay từ khi cây su su của Tam Đảo có thương hiệu, sản lượng ngọn và quả su su liên tục tăng do cung không đủ cầu. Khách lên du lịch Tam Đảo thưởng thức cây đặc sản đã không ngớt lời khen ngợi và ngọn cây su su Tam Đảo đã “bò” xuống các siêu thị lớn ở Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh. Theo UBND thị trấn, mỗi ngày nông dân phố núi cung cấp cho hai thành phố lớn Hà Nội và Hải Phòng 5 tấn ngọn và quả su su.

Cho con về Hà Nội học

Chủ tịch Hội nông dân thị trấn Tam Đảo Lưu Bằng Hội cho hay năm vừa qua bà con nông dân phố núi bán được 850 tấn ngọn su su và trên 50 tấn quả, doanh thu trên 7 tỉ đồng. Từ trồng cây su su, 220 hộ dân phố núi không có hộ nào thuộc diện đói nghèo, mức thu nhập bình quân của 745 nhân khẩu nơi đây đạt 1.050.000 đồng/người/tháng. Trước kia, bà con phố núi chỉ “mài dao” trông chờ cả năm để đến vụ hè đón khách du lịch lên Tam Đảo, nay trồng cây su su bà con đã có tiền tiêu quanh năm.

“Bà con ngày nào cũng có đồng ra đồng vào vì ngày nào cũng có sản phẩm đem bán mà loại rau sạch này luôn là đặc sản với các nhà hàng dưới xuôi!” - ông Hội nói. Giá hiện tại 8.000 đồng/kg ngọn su su và 3.000 đồng/kg quả, mà ngọn su su hôm nay hái thì chỉ qua một đêm lại chòi ra một ngọn khác dài 10-20cm để bà con phố núi “sáng hôm sau lại hái nữa, lại có tiền!”.

Ở Tam Đảo, bà con đi nương thu hoạch su su toàn cưỡi những loại xe máy đắt tiền, đường bêtông đã đến các chân ruộng bậc thang. Ông Nguyễn Văn Ngọc, nông dân thôn 2 thị trấn Tam Đảo, cười mỉm cho hay bà con phố núi nhiều nhà đã sắm được ôtô tải nhỏ để vận chuyển sản phẩm về Hà Nội và các thành phố lớn. Con cái của họ được gửi về tận Vĩnh Yên và Hà Nội theo học các trường chất lượng cao. Trước kia, khi hết mùa du lịch, bà con nông dân phố núi phải xuống núi làm thuê thì nay ngược lại, người ở dưới xuôi lại lên phố núi làm công cho những chủ vườn với mức lương 800.000 đồng/tháng và cơm nuôi ba bữa để chăm sóc rau sạch su su.

Phóng to Rau su su an toàn Tam Đảo được dán mã vạch, mã số trước khi đưa ra thị trường - Ảnh: Đ.H.Lực Bảo vệ thương hiệu Ông Hội cho hay thời gian gần đây, một số hộ dân của phố núi đã nhập rau su su vùng khác về dán nhãn hiệu “su su an toàn Tam Đảo”, một số hộ còn dùng phân bón hóa học để bón cây, xâm phạm qui trình sinh học của cây su su. Hội nông dân đã rà soát và phát hiện 20 hộ dân vi phạm. Một chế tài nghiêm khắc đã áp dụng: thu hồi khẩn cấp mã số, mã vạch của các gia đình này, đồng thời loan báo trên các hệ thống truyền thanh địa phương. “Đã gầy dựng được thương hiệu thì phải biết bảo vệ chứ không thể vì hám lợi mà làm ảnh hưởng đến thương hiệu” - ông Hội nói. Theo ông Hội, qua sáu tháng theo dõi nếu hộ nào không tái phạm, hội sẽ xem xét cấp lại mã số, mã vạch.