Sau đợt lũ lụt vừa qua, người dân Quảng Bình và Hà Tĩnh đã được Công ty TNHH Vico (có trụ sở ở Hải Phòng) cứu trợ lô hàng bột giặt được sản xuất từ năm... 2007.

Sau khi vụ việc bị phát giác, đại diện của công ty tại Quảng Bình đã giải trình những gói bột giặt này đều thuộc một lô hàng “mới sản xuất” nhưng công ty đã dùng bao bì cũ từ năm 2007 nhằm “tiết kiệm chi phí”!?

Lý do “tiết kiệm chi phí” này không mới bởi trước đó đã được Công ty TNHH Nam Hải dùng để giải thích cho lô hàng nước mắm hết hạn bán cho Công ty XNK Nam Dương để cứu trợ người dân thị xã Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) vào ngày 15-5-2010. Số hàng hết hạn sử dụng này sau đó đã được bên mua phù phép bằng cách dán đè miếng giấy ghi chữ “hàng tài trợ không được bán” lên trên chỗ ghi hạn sử dụng.

Cùng với lô hàng nói trên, Công ty XNK Nam Dương còn “cứu trợ” thêm số hộp sữa bột đã được bật nắp trước đó và hạn sử dụng chỉ còn một tháng!

Đau lòng hơn, tháng 11-2010, Công ty cổ phần Dược liệu trung ương 2 (Phytopharma) đã làm từ thiện bằng cách tặng hơn 300 thùng thuốc kém chất lượng đã nằm trong kế hoạch tiêu hủy cho bệnh nhân nghèo! Là thầy thuốc, không lẽ họ không biết rằng số thuốc hết hạn ấy có thể gây ra những biến chứng khôn lường?

“Của cho không bằng cách cho” - không ít người đã vận dụng triệt để câu tục ngữ này khi “trống dong cờ mở” ầm ĩ để “cứu trợ” những người đang trong cơn bĩ cực những mặt hàng phế thải. Nên nhớ đây là những chuyến hàng cứu trợ được đưa đến cấp phát tận nơi cho những người dân nghèo chứ không phải là của bố thí cho những người ngửa nón “lạy ông đi qua, lạy bà đi lại”. Mà có là của bố thí đi nữa cũng phải là những thứ khả dĩ sử dụng được.

Có ai không cảm thấy đau xót khi biết sau các cuộc đấu giá từ thiện rầm rộ và hoành tráng, các cá nhân thắng đấu giá đều... “bỏ của chạy lấy người”. Dẫu cho các cuộc đấu giá đã được truyền hình trực tiếp trên nhiều kênh truyền hình, hình ảnh “hân hoan” của các vị ấy lúc thắng đấu giá vẫn còn lưu lại.

Bỡn cợt, chà đạp lên sự kỳ vọng của những người khốn khó, tạt nước lạnh vào niềm tin của cả xã hội để nổi danh, để mua vui hẳn là một việc ít ai ngờ tới.

Bột giặt, thuốc chữa bệnh hết hạn sử dụng chắc chắn là biến chất. Thực phẩm hết hạn sử dụng đương nhiên là hư hỏng. Lương tri của những kẻ mượn danh nghĩa “từ thiện” trên ắt hẳn cũng biến dạng ít nhiều.