Phóng to

Ngoài các đại biểu là phụ huynh, cán bộ thuộc Ủy ban Dân số - gia đình & trẻ em 24 quận, huyện ở TP.HCM, còn có các HS THPT - đối tượng chính của hội thảo. Trong ảnh: HS đang đặt câu hỏi thắc mắc với bác sĩ Lê Thúy Tươi tại hội thảo - Ảnh: Hoàng Hương

TT - “Em học lớp 7, thương một anh lớp 9, chúng em yêu nhau tha thiết, mong bác sĩ chỉ giùm làm sao em giữ được ảnh suốt đời?”; “Tại sao người lớn lại không thích người nhỏ yêu đương, chẳng lẽ nhỏ không có tình yêu?”...

Câu trả lời cho những vấn đề trên đã được đem ra mổ xẻ tại hội thảo “Vai trò của gia đình trong việc giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên” do Báo Yêu Trẻ phối hợp với Quỹ Cứu trợ trẻ em Mỹ và Anh tổ chức sáng 28-7.

“Đói” kiến thức

BS Lê Thúy Tươi đã gây sự chú ý của người dự khán bằng cách kể một câu chuyện: “Một em trai đã gọi điện đến phòng tư vấn của tôi: “Nghe các anh lớn kể và chỉ vẽ, em cũng muốn thử xem nó hay, nó lâm ly, lãng mạn ra sao, nhưng em không có tiền nên rủ thêm hai thằng bạn nữa, mỗi đứa 60.000 đồng góp vào và thuê một cô gái mại dâm - ba thằng chơi chung. Sau đó, em cứ thấy ngứa và có mủ ở bộ phận sinh dục”.

Em trai này không hề biết rằng mình đã mắc phải căn bệnh lậu từ cô gái mại dâm ấy”. Học sinh hiện nay có quá ít thông tin về giới tính, về tình dục. Tiếc thay, chương trình giáo dục giới tính trong trường phổ thông còn rất sơ sài (được xếp vào môn giáo dục công dân). Từ chuyện bị “đói” kiến thức về giới tính và thiếu những lời khuyên chân tình, học sinh làm theo những gì nghe thấy, xem thấy, nhìn thấy từ vô số sách báo, phim ảnh, Internet… ướt át, đồi trụy.

Tại hội thảo, đa số đại biểu đều có chung ý kiến: trẻ dậy thì sớm và yêu sớm đang được coi là một thực trạng và thực trạng này đang tiến triển không ngừng. Chế độ dinh dưỡng đầy đủ làm cho cơ thể trẻ phát triển nhanh, tạo cơ hội cho bộ máy sinh dục hoạt động sớm hơn.

Tác động của phim ảnh, sách báo, quan hệ của người lớn hằng ngày kích thích trí tò mò của trẻ. Sự tác động qua lại của hệ thần kinh - nội tiết khiến hệ thống nội tiết sinh dục chịu ảnh hưởng và khởi động sớm.

Khi trẻ dậy thì, sự tăng trưởng nhanh chóng về vóc dáng, bộ máy sinh dục, có kinh, mộng tinh, mọc râu… khiến các chàng trai, cô gái tưởng chừng như mình đã trở thành người lớn. Và các cô cậu quyết khẳng định rằng mình “đã lớn” bằng cách “đi tìm một nửa của mình”.

Nhiều nhà tư vấn đưa ra lời cảnh báo: “Quý vị phụ huynh đừng tưởng rằng cứ đưa con đến trường rồi lại đến đón về, thời gian ở trường đã có nhà trường quản là an tâm!”. Và câu chuyện của BS Tươi như một sự minh chứng: “Một cô bé mới 15 tuổi gọi điện đến phòng tư vấn của tôi : “Con đã đi điều hòa nhưng bị sót. Đến nay cái thai đã được sáu tháng rồi mà không dám nói với gia đình”. Tôi hẹn tối mai sẽ gọi điện đến nhà để nói chuyện trước với mẹ của em, sau đó em sẽ bày tỏ sau.

Đúng hẹn, tôi gọi điện và gặp mẹ của em (một phụ nữ chưa đến 40 tuổi). Sau khi thông báo con gái của chị có thai, tôi đã bị mắng xối xả vì: “Con gái tôi ngoan nhất hẻm, những gia đình ở đây thường lấy gương cháu để răn dạy con em mình”. BS Tươi nói với giọng bức xúc: “Thật tình tôi cũng không hiểu nổi tại sao người mẹ rất thương con, làm nghề may tại nhà mà con gái mình có thai sáu tháng rồi vẫn không biết. Hoàn cảnh xảy ra sự việc là “ba đưa con đến trường, khi ba vừa quay xe thì con vô căngtin gọi điện cho bạn trai đến chở đi chơi”. Điều buồn hơn, sau khi được tư vấn và giải quyết cái thai xong xuôi, cô bé ấy đã gọi điện cho BS Tươi: “Tại con xui thôi chứ bạn con đi Từ Dũ ba lần rồi đâu có sao!”(?).

BS Huỳnh Thị Trong (nguyên giám đốc Trung tâm Tư vấn sức khỏe và gia đình) còn cho biết nhiều nghiên cứu đã rút ra con số khoảng 5-10% học sinh THPT có quan hệ tình dục, nếu các em gái quan hệ với bạn trai cùng học thì các em nam còn có quan hệ với gái mại dâm và rất ít dùng bao cao su.

Tại ai?

Bà Lương Thị Thuận - Chủ nhiệm Ủy ban Dân số - gia đình và trẻ em TP.HCM - cho biết: “Sự hiểu biết của trẻ vị thành niên về sức khỏe sinh sản rất hạn chế, các em thường lo âu khi thấy xuất hiện hiện tượng giới tính điển hình như xuất tinh, hành kinh… Thường những hiểu biết về vấn đề này là do tự biết hoặc qua bạn bè nói lại. Để đưa kiến thức về sức khỏe sinh sản đến với trẻ thì vai trò của cha mẹ rất quan trọng.

Nhưng gia đình hiện nay đang đứng trước những thách thức lớn: cha mẹ phải lo toan cuộc sống, cường độ làm việc căng thẳng, không đủ thời gian chăm sóc con cái và càng hiếm khi nói chuyện với con về giới tính. Mà kiến thức về chuyện này của một số phụ huynh cũng rất hạn chế, còn nhiều lệch lạc.

Thêm vào đó, các vị phụ huynh lại thường hay xét đoán và can thiệp thô bạo vào các mối quan hệ khác giới của con. Khảo sát từ 462 vị phụ huynh có con ở độ tuổi vị thành niên cho thấy: 72% không chấp nhận quan hệ tình dục sớm và 79,1% ngăn cấm con em mình sử dụng biện pháp tránh thai”.

BS Lê Thúy Tươi đặt câu hỏi ngay: “Các vị phụ huynh ngăn cấm con không được sử dụng biện pháp tránh thai nhưng có cấm được các em không quan hệ tình dục? Điều nguy hại nhất hiện nay là con cái không giãi bày được với cha mẹ về những chuyện ấy”.

Bà kể: “Trong sáu năm làm tư vấn, tôi đã gặp 364 cô gái 11-18 tuổi gọi tới nhờ chỉ dẫn chuyện phá thai. Hoàn cảnh xảy ra sự việc các phụ huynh sẽ không thể ngờ: đến trường rồi gọi cho bạn trai tới chở ra ngoại thành, nói dối cha mẹ đi học thêm rồi cùng bạn trai đến nhà trọ, bạn trai rủ đi chơi rồi đưa vào chỗ tối…Tất cả đều nói vì “lỡ thương”, “trót yêu”, “nể bạn quá”, “sợ mất bạn trai”…

Điều đáng ngại là các bậc cha mẹ luôn cho rằng con “còn bé”, không chú ý đến sự thay đổi tâm lý của trẻ. Trong khi đó ở độ tuổi này các em hay lơ đãng, cười nói không đúng chỗ, vụng về, thấy thế các bậc phụ huynh thường la mắng, vô tình đẩy trẻ rút vào thế giới riêng, xa lánh cha mẹ và chỉ biết tâm sự với bạn.

Bạn cùng trang lứa thì kiến thức hạn hẹp như nhau. Từ đó, trẻ lúng túng, suy nghĩ sai, nếu gặp người khác giới tỏ ra thông cảm thì cho là “hiểu mình, thương mình…” và vội vã đặt niềm tin rồi yêu.

Học làm cha, làm me

BS Lê Thúy Tươi đã đề nghị mở những lớp học làm cha, làm mẹ để các vị phụ huynh có kiến thức sơ đẳng và kỹ năng tối thiểu dẫn dắt con em mình đi đúng hướng. Bà khuyến cáo: “Nếu phụ huynh có thái độ áp đặt, cấm đoán, buộc con phải tuân theo sẽ rất khó thành công. Phụ huynh cần tỏ ra gần gũi, lắng nghe và thông cảm, chia sẻ với con, giải thích cho con hiểu một cách cặn kẽ về cơ thể học, về quan hệ bạn bè... Gia đình phải là thành trì số 1, là tổ ấm thật sự để trẻ có thể cởi mở những vấn đề thầm kín nhất của mình. Cha mẹ nên thường xuyên trò chuyện như một người bạn của con”.

Quan hệ tình dục sớm sẽ mang lại nhiều hậu quả đáng tiếc như: ảnh hưởng đến sự tăng trưởng của cơ thể; nguy cơ vô sinh sau khi nạo phá thai; chấn thương tâm lý suốt cuộc đời; trẻ trai quan hệ với gái mại dâm dễ bị nhiễm những bệnh lây qua đường tình dục và gây vô sinh; việc học hành có thể bị dang dở ảnh hưởng đến sự nghiệp sau này; có trẻ thất tình sa vào ma túy, mại dâm…

Thế nhưng, xã hội hiện nay vẫn còn mang nặng tư tưởng phong kiến, coi việc “nói đến tình dục, bộ phận sinh dục là điều cấm kỵ”. Từ thực trạng này nhiều đại biểu góp ý: “Phải coi việc cung cấp giới tính là nhu cầu thiết yếu. Nhà trường nên đưa chương trình này vào dạy chính khóa để trẻ có đủ kiến thức cơ bản, hiểu được ham muốn bản năng và khả năng kiềm chế, làm chủ được hành vi của mình”.