Nhất là với các đề tài chính trị khô khan, thường bị người ta quay lưng hoặc rùng mình (trừ những tin dính dáng đến tham nhũng, quan liêu...).

Có người nói nước ta đang “trăm hoa đua nở” như trong chợ xuân ngày tết. Đến ngày người bán kẻ mua tấp nập. Hết ngày khi chợ đóng, hoa cũng tàn. Lời đó như muốn cảnh báo: có sự kiện thì ý kiến đưa ra không kể siết. Nào khen, nào chê, nào tố cáo, nào phê bình của mọi thành phần, đủ tầng lớp. Việc qua rồi xả hội trở về như trạng thái tĩnh ban đầu, tức “đèn nhà ai nhà nấy sáng”. Tại sao như vậy?

Thưa rằng, trước hết chúng ta muốn hướng đến xã hội hoàn thiện trong tương lai gồm hai điểm: dân chủ và pháp quyền. Dân chủ, theo cách hiểu nôm na của Bác Hồ, là "để người dân mở mồm nói". Pháp quyền cũng không ngoài mục tiêu bảo vệ quyền góp ý kiến của dân, quyền thông tin và được thông tin của mọi người trong xã hội.

Muốn người dân mở mồm thì phải trao cho họ quyền được nói. Diễn đạt cách khác: muốn dân chủ tức người dân phải biết mình được phép làm gì, trong phạm vi luật pháp ra sao. Bưng bít thông tin, kiểm soát ý kiến đồng nghĩa với hạn chế dân chủ. Thêm nữa ngăn cản nhiều tạo ra tính ỳ, gây tình trạng: có điều đúng mà không dám nói, thấy lẽ phải mà chẳng dám thưa. Xã hội vì thế triệt tiêu luôn động lực phát triển, dẫn đến cái xấu lấn dần cái tốt, chính nghĩa lùi bước trước hung tàn.

Tiêu chí góp ý dự tháo báo cáo chính trị đại hội X mà Tổng bí thư Nông Đức Mạnh nêu “tôn trọng những ý kiến khác biệt” đánh trúng vào hai điểm chính:

- Đảng cần người dân cho ý kiến, muốn lắng nghe đóng góp của mọi tầng lớp. Người dân được khuyến khích phát biểu ý kiến.

- Dẫu có khác nhau về suy nghĩ hay cách thực hiện, cùng ngồi xuống tìm ra giải pháp chung. Tính “ỳ” của xã hội, mà nguyên do chính nằm ở tính sợ hãi công quyền hay sự e ngại tham gia các “hoạt động chính trị” của người dân, một phần bị xô ngã.

Nhiều người lạc quan cho rằng qua đại hội này sẽ có thêm dân chủ, thêm nhiều tiến bộ mới ở VN. Người khác lại hình dung ra không khí ảm đạm của xả hội sau ngày “hoa chợ tết”. Ai cũng có cái lý của họ, riêng tôi thì vẫn cho rằng: trong tâm lý thông thường, người lãnh đạo “dám nghe” sẽ tạo điều kiện cho người có ý kiến trái ngược “dám nói”. Đảng dám trao quyền phát biểu, sẽ kích thích mọi người góp ý kiến xây dựng nhiều hơn.

Trong sự nghiệp phát triển đất nước mọi người yêu cầu thực thi dân chủ. Và dân chủ ở nước ta chắc chắn trước hết phải là quyền được nói, được mở mồm của người dân.