Quạt siêu nhỏ ở Trường Sa

Phóng to

Quạt siêu nhỏ, đèn đọc sách cũng siêu nhỏ

Quạt đa năng, chỉ sử dụng… một năng!

Suốt hành trình gió biển lồng lộng dường như đã khiến chúng tôi quên rằng còn có một Trường Sa oi bức khi đêm ấy, mọi người được ngủ lại cùng đảo An Bang.

Đêm đã về khuya, những dãy nhà cấp bốn một ngày nắng như rang bắt đầu “tỏa nhiệt”. Đêm văn nghệ vừa tan, điện máy nổ đã tắt, đám khách trằn trọc với mồ hôi túa ra nháp nhúa.

Đang thao thức, bỗng có tiếng chân người nhè nhẹ ngoài cửa và ánh đèn pin lấp lóa. Thiếu tá Nguyễn Văn Cần, chính trị viên phó của đảo bước vào phòng, trên tay anh, 3 chiếc quạt điện nho nhỏ, xinh xinh, nhìn còn rất mới:"Biết các anh khó ngủ, anh em phân đội 3 có mấy cái quạt tích điện mời các anh dùng tạm".

"Chúng tôi lấy quạt thì anh em ngủ sao được. Anh em bộ đội vất vả quanh năm, thôi cứ để tôi thử được “khổ” như các anh!".

"Không sao đâu! Bộ đội chịu nóng quen rồi. Đêm nằm bằng năm ở, các anh cứ dùng vô tư đi" - thiếu tá Cần bảo.

Tôi tò mò ngắm nghía. Cũng là cái quạt điện vỏ nhựa, cánh tản nhiệt cỡ vài trăm ngàn đồng thường bán ở đất liền nhưng dưới thân quạt là phần pin được làm theo dạng ắc quy khô. Chưa hết, trên thân quạt còn có cả chiếc đồng hồ, “Ra-đi-ô” và an-ten, còn một góc khác là đèn pin.

Với cái quạt này thì bộ đội có thể vừa nằm ngủ, vừa nghe đài, vừa bật đèn pin đọc sách. Khen cho anh bộ đội hậu cần nào khéo chọn mua quạt thứ quạt đa năng, đủ tiện ích. Tôi thầm nghĩ rồi khoái trá chui vào mùng, bật luôn số 5 cho hết công suất quay vù vù. Thấy còn sớm, tôi móc tờ tạp chí trong túi, bật đèn pin trên quạt, mở xem, bụng thầm nghĩ: “Cái quạt thế mà…hay!”.

Bỗng có tiếng chân gấp gáp, anh Cần trở lại, vỗ vai tôi: "Trời đất! Điện Trường Sa mà. Cái quạt này chỉ nạp được chừng gần 2 giờ đồng hồ thôi. Làm gì mà vừa bật hết cỡ, vừa đọc sách thế! Lãng phí quá!?".

Nhìn vẻ mặt có phần “xót xa” của anh, chúng tôi chợt nhận ra mình thật quá hồn nhiên.

Anh Cần ngồi xuống bên tôi, nói vừa như giải thích, vừa như tâm sự. Trường Sa bây giờ dẫu đã có nhiều cột chong chóng tạo điện sức gió hay pin năng lượng mặt trời nhưng lượng điện ấy mới đủ thắp sáng bảo vệ đảo hay chạy máy móc, khí tài. Điện sinh hoạt vẫn rất thiếu, chủ yếu dùng từ máy nổ mà giá nhiên liệu lại tăng mỗi ngày, một lít dầu mang ra tới Trường Sa, giá cả tốn kém hơn gấp bội so với đất liền.

Vì thế, theo quy định, mỗi ngày các đảo chỉ phát máy nổ 5 giờ (buổi trưa 2 giờ, buổi tối 3 giờ). Anh em mua quạt tích điện, khi “bí” lắm mới mang ra dùng. Quạt đa năng nhưng anh em chỉ dám dùng quạt mát, còn bật đèn pin hay nghe đài thì hầu như… để đó.

Mà bật quạt cũng không ai dám phí phạm bấm số 5 quay tít mù. Có lúc, anh em còn tiết kiệm bằng cách hai người ghép giường vào gần nhau, nằm chung một mùng, bật chung một quạt để tăng hiệu suất sử dụng quạt.

Quạt “cóc” kiểu Trường Sa

Tới đảo Phan Vinh trưa hôm ấy, tôi gặp Đại tá Nguyễn Văn Thuận, Phó chủ nhiệm Chính trị Tổng cục Hậu cần, đang đứng bên một chiếc quạt mà không ngớt xuýt xoa vẻ kinh ngạc: 'Mình đã đi khắp toàn quân, đến những nơi anh em kham khổ nhất. Nhưng chưa bao giờ thấy ở đâu có cái quạt nhỏ như thế này. Thật là kỳ tài!".

Phóng to

Một chiếc quạt cóc Trường Sa

Tôi cầm cái quạt lên. Đúng là nó không thể nhỏ hơn được nữa. Cái quạt này cũng có đầy đủ bộ phận như một chiếc quạt bình thường nhưng thân quạt chỉ nhỏ bằng quả quýt và cánh của nó thì là một miếng nhôm mỏng tang, y như hai lá tre ghép lại.

“Thuyết trình” về sản phẩm độc đáo này, chủ nhân của nó, Đại uý Đinh Trọng Bảy cho biết: Thời tiết ở Trường Sa rất nóng, mặc dù anh em đã được cấp quạt loại tích điện nhưng cũng không đủ điện để dùng, để nạp. Thế là anh em đã chế ra loại quạt “mi-ni” của riêng mình.

Cần quạt được lấy từ bát bếp dầu Trường Sa đã hư hỏng, không sử dụng được. Còn cánh quạt được lấy từ vỏ thịt hộp cắt nhỏ, uốn “tạo thế”. Dĩ nhiên là quạt sẽ chỉ sử dụng nguồn điện ắc quy khô. Vậy thì mô-tơ ở đâu ra? Anh em suy ngẫm rồi kiếm từ những chiếc Ra-đi-ô hỏng, lấy luôn mô-tơ của nó thế vào. Những chiếc quạt như thế đã ra đời và gắn bó với anh em đảo Phan Vinh từ năm 1999 đến nay.

Hiện nay, nhiều đảo khác anh em cũng làm loại quạt tự chế với những “hậu duệ” quạt được cải tiến linh hoạt hơn. Chẳng hạn ở đảo Tiên Nữ, anh em kiếm luôn quạt làm mát “mên” máy vi tính thế vào!

Phóng to

Bàn giao kỷ vật quạt cóc Trường Sa cho cán bộ Tổng cục Hậu cần

Quạt cũng có công tắc, khi bật lên chỉ mát lơ phơ thoang thoảng nhưng với bộ đội Trường Sa thì “một sợi gió đủ làm vơi… cơn nóng rồi”. Bây giờ thì một trong những chiếc “quạt cóc Trường Sa” hôm ấy đã có mặt tại Bảo tàng Hậu cần tại Hà Nội.

Hà Nội bắt đầu vào hè. Đi trên phố, thấy bày bán đủ loại quạt điện hiện đại, tôi bỗng giật mình chợt nhớ đến những chiếc quạt “cóc” Trường Sa.

Mong sao mỗi chuyến hàng ra Trường Sa, có thêm nhiều pin, nhiều ắc quy khô, nhiều loại quạt tích điện… Mong sao các dự án điện sức gió, điện mặt trời được đầu tư nhiều hơn để đám quạt cóc kia sớm “đi vào lịch sử”.