
Ảnh minh họa hệ sao ba Welopō'ai cách Trái đất 28 năm ánh sáng - Ảnh: BENOIT GOUGEON/UNIVERSITY OF MONTREAL
Điều bất thường là sao lùn đỏ vẫn tồn tại trong quỹ đạo ổn định, dù từng ở rất gần một ngôi sao đã phình to hàng trăm lần trước khi chết, theo trang phys.org ngày 19-11.
Nghiên cứu do nhóm khoa học quốc tế dẫn đầu bởi Viện Nghiên cứu Ngoại hành tinh Trottier (IREx) thuộc Đại học Montreal (Canada) thực hiện.
Ban đầu, các nhà khoa học tìm kiếm hành tinh quanh sao lùn đỏ bằng thiết bị SPIRou đặt tại kính thiên văn Canada - Pháp - Hawaii trên núi Maunakea (Hawaii, Mỹ).
Tuy nhiên, họ phát hiện vận tốc của ngôi sao biến đổi gần 16 km/giây, lớn hơn 1.000 lần mức dự kiến nếu chỉ chịu tác động của một hành tinh.
Sau nhiều năm quan sát, nhóm nghiên cứu xác định vật thể đồng hành vô hình có khối lượng lớn hơn một nửa Mặt trời nhưng độ sáng rất thấp. Đặc điểm này gợi ý đó có thể là tàn tích của một ngôi sao đã chết.
Nhóm tiếp tục sử dụng kính thiên văn Gemini North cùng thiết bị 'Alopeke để chụp ảnh độ phân giải cao và xác nhận sự hiện diện của một sao lùn trắng mờ. Một sao lùn trắng thứ hai ở xa hơn cũng đã được biết đến trước đó.
Trong hệ Welopō'ai, sao lùn đỏ và một sao lùn trắng quay quanh nhau ở khoảng cách gần, trong khi sao lùn trắng còn lại chuyển động trên quỹ đạo bao quanh cả hai.
Đây là hệ sao ba duy nhất có cấu trúc tương tự được biết đến trong phạm vi 100 năm ánh sáng quanh Trái đất.
Điều khiến hệ sao này trở nên đặc biệt là lịch sử tiến hóa của các thành viên. Trước khi biến thành sao lùn trắng, ngôi sao đồng hành này từng có khối lượng lớn hơn Mặt trời khoảng 40%.
Khi cạn nhiên liệu, nó phình to thành sao khổng lồ với kích thước lớn gấp hàng trăm lần ban đầu. Ở khoảng cách gần như vậy, sao lùn đỏ đáng lẽ có nguy cơ bị ngôi sao khổng lồ này nuốt chửng hoặc khiến hai thiên thể hợp nhất.
Tuy nhiên, nó vẫn sống sót và duy trì quỹ đạo ổn định đáng ngạc nhiên.
Các nhà khoa học cũng đo được khối lượng của sao lùn trắng mới phát hiện với sai số dưới 1%. Kết quả có giá trị kiểm chứng các mô hình tiến hóa sao và hiểu biết về vật chất ở mật độ cực cao.
Giáo sư Patrick Dufour thuộc Đại học Montreal nhận định hệ sao này chưa có lời giải thích thỏa đáng về cách hình thành. Nhóm nghiên cứu dự kiến tiếp tục quan sát để tìm hiểu bí ẩn này.
Nghiên cứu công bố trên tạp chí Astronomy & Astrophysics.
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận