
Một con cá heo cái trưởng thành ở vịnh Shark, Úc - Ảnh: STEPHANIE KING
Từ lâu, các nhà khoa học đã biết cá heo đực có thể có hành vi cưỡng ép trong quá trình giao phối. Khi con cái tìm cách bỏ đi, một số con đực có thể đuổi theo, cắn, húc hoặc dùng đuôi quất.
Trong khi hành vi của cá heo đực đã được nghiên cứu khá kỹ, giới khoa học vẫn chưa hiểu rõ cách cá heo cái đối phó với những đối tượng "khó chịu" này.
Để tìm câu trả lời, nhóm nghiên cứu kết hợp dữ liệu quan sát kéo dài hàng chục năm với các thí nghiệm ngoài thực địa.
Họ sử dụng những bản ghi âm chất lượng cao tiếng huýt sáo đặc trưng của 11 cá heo đực trưởng thành. Loài cá heo này sở hữu các tiếng huýt sáo riêng biệt đóng vai trò như "tên riêng", cho phép các cá thể nhận diện nhau tương tự cách con người nhận biết nhau qua tên.
Các nhà khoa học sau đó phát những âm thanh này qua loa dưới nước cho 17 cá heo cái trưởng thành trong môi trường tự nhiên. Máy bay không người lái được sử dụng để ghi lại phản ứng của chúng ngay khi nghe thấy tín hiệu.
Kết quả cho thấy những con cái đang trong giai đoạn sinh sản hoặc sắp bước vào thời kỳ sinh sản có xu hướng lập tức bơi tránh xa khi nghe tiếng huýt sáo của những con đực có lịch sử thường xuyên ép buộc hoặc kiểm soát con cái trong mùa giao phối.
Đáng chú ý, phản ứng này không nhất thiết xuất phát từ trải nghiệm cá nhân của chúng với con đực đó.
Theo nhóm nghiên cứu, cá heo cái dường như có khả năng đánh giá "danh tiếng" của từng cá thể đực dựa trên hành vi mà chúng quan sát được trong cộng đồng. Nói cách khác, một con cái có thể biết con đực nào thường gây rắc rối ngay cả khi chưa từng trực tiếp trở thành nạn nhân của nó.
Phát hiện này cho thấy cá heo không chỉ sử dụng tín hiệu âm thanh để nhận diện cá thể mà còn kết hợp thông tin xã hội với "tên riêng" của từng con đực để dự đoán nguy cơ và điều chỉnh hành vi.
Các nhà khoa học cho rằng đây là một dạng nhận thức xã hội phức tạp hiếm thấy trong thế giới động vật, đồng thời cung cấp thêm bằng chứng về khả năng ghi nhớ, học hỏi và đánh giá mối quan hệ xã hội của loài cá heo.
Nghiên cứu công bố trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences.
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận