Phóng to

Chỉ có qua hoạt động thực tiễn đúc kết, chọn lọc lại mới tạo thành hình mẫu vì không có sẵn hình mẫu theo một khuôn khổ nào, cũng không thể tự dựng lên hình mẫu được, có vậy mới đủ sức thuyết phục -Ông NGUYỄN CHƠN TRUNG (nguyên bí thư Thành đoàn TP.HCM) - Ảnh: Q.LINH

Nhịp sống trẻ đã có cuộc trò chuyện với ông Nguyễn Chơn Trung, nguyên bí thư Thành đoàn TP.HCM. Ông chia sẻ:

- Tôi cho rằng tuổi trẻ thời nào cũng nên có cho mình một hình tượng, tấm gương để noi theo. Có thể tùy từng giai đoạn cuộc đời mà họ tìm thấy những hình mẫu khác nhau. Mỗi tấm gương giúp chúng ta tự soi rọi, làm theo để phấn đấu đạt bằng hoặc thậm chí vượt những điều tấm gương ấy đã làm được.

* Thời tuổi trẻ của ông đó là những tấm gương, hình mẫu nào?

- Hồi còn nhỏ theo cha vô chiến khu kháng chiến, tôi rất khoái hình ảnh chú bộ đội vác balô hành quân trên đường. Chừng 10 tuổi, đọc thông tin về đám tang anh Trần Văn Ơn nên tôi nung nấu quyết tâm sẽ vào học Trường Petrus Ký vì thấy anh Ơn vừa giỏi lại yêu nước, dũng cảm và sẵn sàng hi sinh cho đại cuộc. Rồi những cái tên như Phan Đình Giót, La Văn Cầu đã trở thành thần tượng của tôi suốt thời gian dài.

Khi tham gia cách mạng, tấm gương để tôi noi theo chính là các anh Tám Lượng (liệt sĩ Trần Quang Cơ), Hai Nghị (liệt sĩ Hồ Hảo Hớn). Đó là những thủ trưởng tài tình và là đàn anh rất dũng cảm trong kháng chiến, bảo vệ tổ chức. Chính sự hi sinh quả cảm của các anh đã tiếp thêm sức mạnh để tôi vững vàng hơn khi đấu tranh trong chuồng cọp Côn Đảo. Thật sự đã có đôi lúc dao động vì sự tra tấn tàn khốc trong lao tù, nhưng nhớ lại cái chết của các anh tôi tự hỏi mình sao có thể đầu hàng, sao lại không thể làm được như các anh đã làm.

* Khi làm thủ lĩnh thanh niên TP, có bao giờ cá nhân ông hay Thành đoàn đặt vấn đề xây dựng, đi tìm hình mẫu cho thanh niên TP không?

- Nói xây dựng hình mẫu cho thanh niên TP thì đúng là chưa nhưng những năm đầu sau giải phóng, những cái tên Nguyễn Văn Trỗi, Võ Thị Sáu, Trần Văn Ơn luôn được nhắc đến như những tấm gương cho thế hệ trẻ TP. Báo Tuổi Trẻ lúc ấy cũng thường xuyên giới thiệu những tấm gương mới nổi bật. Ví dụ trong lao động sản xuất có Nguyễn Thị Bé Bảy, trẻ lang thang đường phố có Bảy “đầu bò” - một bạn nhỏ bụi đời mà Đoàn, Đội đã giáo dục được để trở thành hạt nhân tích cực trong hoạt động Đội, được tuyên dương trong đại hội cháu ngoan Bác Hồ toàn TP.

Nghĩa là trong mỗi đối tượng, chúng tôi đều tìm kiếm, tôn vinh những điển hình nổi trội từ chính thực tiễn hoạt động của mỗi phong trào, khu vực. Từ việc phát hiện này, Đoàn chọn ra người tiêu biểu nhất, nhân lên thành ngọn cờ chứ cũng không đặt vấn đề phải tìm ra hình mẫu chung cho tất cả thanh niên TP.

* Ông nói rằng mỗi người trẻ cần thiết phải có một hình tượng, tấm gương để đi theo. Vậy theo ông, có một hình mẫu chung nào cho người trẻ không và hình mẫu ấy nên có tiêu chí nào trong giai đoạn hiện nay?

- Hình mẫu chung chỉ có khi xuất hiện lãnh tụ, chẳng hạn như Bác Hồ hay Đại tướng Võ Nguyên Giáp là những hình mẫu vượt trội. Tôi cho rằng mẫu hình chung là do lịch sử hình thành chứ chúng ta không thể dựng lên được và thường hội tụ những phẩm chất cao quý, giá trị tốt đẹp nhất nhưng hiếm hoi lắm. Có chăng chỉ là hình mẫu ở từng lĩnh vực, thông qua thực tiễn hoạt động sẽ nổi bật, tiêu biểu. Điều này đòi hỏi vai trò giáo dục của Đoàn rất lớn để tạo ra những lớp thanh niên có đạo đức, năng lực xứng đáng là thanh niên thế hệ mới.

Tôi cho rằng mỗi bạn trẻ phải xác định rõ ràng lý tưởng của mình là xả thân xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Các bạn đang có nhiều thời cơ nhưng cũng đối diện với muôn vàn thách thức. Do vậy, mỗi bạn trẻ phải xây dựng cho mình bản lĩnh nội lực, có chí tiến thủ để đủ năng lực tiếp nhận cái hay, cái tốt, đồng thời biết loại bỏ, bài trừ cái xấu trong quá trình hội nhập với thế giới.

Phải là một người trẻ sống có ích cho xã hội, gia đình và bản thân, sống khát vọng chứ không phải tham vọng. Nếu trong chiến tranh chỉ biết xả thân cho lý tưởng độc lập dân tộc thì nay phải biết cân đối giữa lợi ích xã hội với lợi ích bản thân, gia đình. Người trẻ dù thời kỳ nào cũng phải luôn biết đặt lợi ích cộng đồng lên trên hết, nhưng cũng không thể coi thường lợi ích cá nhân, gia đình.

Người trẻ nên nhìn vấn đề trên quan điểm lịch sử, có quá trình và quy luật phát triển thăng trầm để lúc thăng không tự mãn, lúc trầm không thối chí. Và hơn lúc nào hết, mỗi bạn trẻ phải thật sự vững vàng, đặt niềm tin lên hàng đầu vì đất nước đang đối diện với nhiều đe dọa từ bên ngoài cũng như có nhiều quan điểm khác nhau trong xây dựng đất nước hiện nay.