Thời gian gần đây, một số ô tô đang đi trên cao tốc bị ném đá làm vỡ kính lái. Vấn đề pháp lý được quan tâm trong trường hợp này là chủ xe có được doanh nghiệp bảo hiểm bồi thường hay đơn vị quản lý, khai thác đường cao tốc phải chịu trách nhiệm bồi thường.

Theo luật sư Nguyễn Thị Thu Sương - Công ty Luật TNHH TaPha, tình trạng ném đá vào xe đang chạy trên cao tốc không phải mới xuất hiện mà đã xảy ra từ nhiều năm trước. Hành vi nguy hiểm này từng gây ra những vụ việc thương tâm, để lại hậu quả đối với tính mạng, sức khỏe và tài sản của người tham gia giao thông.

"Khoan bàn đến những hậu quả khác cũng như trách nhiệm hành chính hoặc hình sự của người thực hiện hành vi, trước hết cần xem xét quyền được bồi thường thiệt hại về tài sản của chủ xe, xem trách nhiệm của doanh nghiệp bảo hiểm, người ném đá và đơn vị quản lý, khai thác đường cao tốc" - luật sư Thu Sương cho hay.

Quyền lợi phụ thuộc loại hình bảo hiểm chủ xe đã mua

Theo luật sư Thu Sương, về trách nhiệm của doanh nghiệp bảo hiểm đối với trường hợp này, trước hết cần phân định rõ loại hình bảo hiểm mà chủ xe đã tham gia.

Nếu chủ xe chỉ tham gia bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới, doanh nghiệp bảo hiểm không có trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với kính lái hoặc các bộ phận khác của chính chiếc xe được bảo hiểm.

Theo điểm a khoản 5 Điều 3 và khoản 1 Điều 7 Nghị định số 67/2023 (quy định về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới, bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc, bảo hiểm bắt buộc trong hoạt động đầu tư xây dựng, được sửa đổi, bổ sung bằng Nghị định số 220/2026), phạm vi của loại bảo hiểm này là bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về sức khỏe, tính mạng và tài sản của bên thứ ba do xe cơ giới gây ra, cũng như thiệt hại về sức khỏe, tính mạng của hành khách trên xe.

Vì vậy, bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự không phải là loại bảo hiểm cho những thiệt hại vật chất của chính chiếc xe.

Trường hợp chủ xe có hợp đồng bảo hiểm vật chất ô tô - một dạng hợp đồng bảo hiểm tài sản thì căn cứ vào phạm vi bảo hiểm, điều khoản loại trừ, mức khấu trừ và các điều kiện cụ thể được thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm tài sản đã được ký kết.

"Nhiều sản phẩm bảo hiểm vật chất xe có phạm vi bảo hiểm đối với thiệt hại do vật thể từ bên ngoài rơi, va chạm vào xe, hoặc do hành vi cố ý gây thiệt hại của người khác.

Do đó, trường hợp xe bị ném đá làm vỡ kính lái có thể được doanh nghiệp bảo hiểm bồi thường nếu thuộc phạm vi bảo hiểm và không rơi vào trường hợp loại trừ trách nhiệm bảo hiểm" - bà cho hay.

Căn cứ theo Điều 46, 51 và 54 Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2022, khi xảy ra sự kiện bảo hiểm, chủ xe cần thông báo kịp thời cho doanh nghiệp bảo hiểm, bảo vệ hiện trường trong phạm vi có thể, phối hợp giám định và cung cấp các tài liệu chứng minh nguyên nhân, mức độ thiệt hại.

Sau khi bồi thường, doanh nghiệp bảo hiểm có quyền yêu cầu chủ xe chuyển giao quyền yêu cầu người gây thiệt hại bồi hoàn trong phạm vi số tiền mà doanh nghiệp bảo hiểm đã chi trả.

Chủ xe vẫn có quyền yêu cầu người gây thiệt hại bồi thường phần tổn thất thực tế chưa được doanh nghiệp bảo hiểm thanh toán, nhưng không được yêu cầu bồi thường trùng lặp đối với cùng một khoản thiệt hại.

Người ném đá có thể phải bồi thường toàn bộ thiệt hại

Xét về trách nhiệm của người ném đá - chủ thể phải chịu trách nhiệm chính, theo luật sư Thu Sương, căn cứ các Điều 584 và 589 Bộ luật Dân sự năm 2015, người ném đá làm hư hỏng xe phải chịu trách nhiệm bồi thường toàn bộ thiệt hại thực tế, hợp lý phát sinh, như chi phí thay kính, sửa chữa xe, cứu hộ...; lợi ích gắn liền với việc sử dụng, khai thác xe bị mất hoặc giảm sút nếu chủ xe có đầy đủ tài liệu, chứng cứ chứng minh.

"Tùy tính chất, mức độ và hậu quả, người ném đá còn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Việc xử lý hành chính hoặc hình sự không làm mất đi trách nhiệm bồi thường dân sự cho chủ xe", luật sư nhấn mạnh.

Trách nhiệm của đơn vị quản lý cao tốc

Luật sư Thu Sương phân tích, Điều 49 Luật Đường bộ năm 2024 và Điều 53, Điều 54 Nghị định số 165/2024 quy định đơn vị quản lý, vận hành, khai thác đường cao tốc phải tuần đường, tuần kiểm, theo dõi tình trạng công trình, xử lý sự cố và thường xuyên kiểm tra các hạng mục liên quan đến an toàn xe chạy.

"Tuy nhiên, việc xe bị người khác ném đá trên cao tốc không đồng nghĩa đơn vị quản lý đương nhiên phải bồi thường. 

Trách nhiệm này chỉ được đặt ra khi có căn cứ chứng minh họ không thực hiện, hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ được giao; không kịp thời xử lý nguy cơ đã được phát hiện hoặc cảnh báo; và sự thiếu trách nhiệm đó có quan hệ nhân quả trực tiếp với thiệt hại của chủ xe", bà cho hay.

Xử lý người ném đá vỡ kính xe ô tô trên cao tốc Hà Nội - Hải Phòng

Công an Hải Phòng đã phát hiện, xử lý người đàn ông ném đá vỡ kính xe ô tô trên cao tốc Hà Nội - Hải Phòng.