Phóng to

“Người nông dân mỏi mòn chờ đợi”, đại biểu Nguyễn Thị Kim Bé (Kiên Giang) nói về việc nông dân ĐBSCL chờ các trạm bơm điện do Nhà nước đầu tư trên đồng ruộng - Ảnh: Việt Dũng

Ông Cao Đức Phát cũng nhấn mạnh: thời gian tới, cần tiếp tục tăng đầu tư cho nông nghiệp, nông thôn và nông dân mạnh hơn nữa, đảm bảo năm năm sau cao gấp 2-5 lần trước đó. Nhiều ý kiến tại buổi thảo luận cho thấy: đầu tư cho nông thôn chưa đủ, mức sống của nông dân còn thấp và họ là đối tượng được hưởng ít nhất thành quả phát triển kinh tế - xã hội.

Vốn chỉ lưng lửng bụng

Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ: Ưu đãi thuế cho dự án chế biến nông sản Đối với chính sách thuế, chúng tôi dự kiến trình Chính phủ tiếp tục các chính sách ưu đãi từ tiền thu sử dụng đất, thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp nhằm khuyến khích đầu tư, nhất là các dự án đầu tư áp dụng công nghệ cao, công nghệ chế biến nông sản, thực phẩm sau thu hoạch, dự án đầu tư vào các vùng đặc biệt khó khăn... Tiếp tục dành nguồn vốn tín dụng ưu đãi cho nông nghiệp, nông thôn thông qua chương trình kiên cố hóa kênh mương, đường giao thông nông thôn, cơ sở nuôi trồng thủy sản, hạ tầng thủy lợi cho cánh đồng mẫu lớn...

Báo cáo giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội do Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Nguyễn Văn Giàu trình bày cho hay trong giai đoạn 2009-2011, mức đầu tư cho khu vực này tăng lên theo từng năm, tổng vốn đầu tư bố trí cho lĩnh vực này trong ba năm là 286.212 tỉ đồng, gấp 1,95 lần so với giai đoạn 2006-2008. Tuy nhiên, qua giám sát cho thấy hầu hết các bộ, ngành, địa phương đều thiếu vốn cho nhu cầu đầu tư phát triển của ngành, địa phương.

Chưa kể từ chủ trương đầu tư cho “tam nông” đến thực tế vẫn khập khiễng. Đại biểu Nguyễn Thị Kim Bé (phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Kiên Giang) nói: “Chẳng hạn chủ trương đầu tư, xây dựng trạm bơm điện cho khu vực đồng bằng sông Cửu Long: Thủ tướng đã có phê duyệt năm 2009, nhưng đến nay bóng dáng trạm bơm vẫn còn quá vắng vẻ. Người nông dân mòn mỏi chờ đợi”.

Đại biểu Nguyễn Quốc Cường - chủ tịch Hội Nông dân VN - cho rằng mặc dù Nhà nước đã chú trọng đầu tư cho khu vực nông nghiệp, nông thôn, nông dân nhưng mới đáp ứng được 55-60% nhu cầu thực tế. Theo ông Cường, nếu chỉ trông chờ vào đầu tư của Nhà nước thì khó đảm bảo, do vậy cần có các chính sách huy động được nhiều nguồn lực đầu tư cho khu vực này.

Được hưởng ít nhất

Một vấn đề được nhiều vị đại biểu đặc biệt quan tâm là chênh lệch thu nhập giữa các hộ, nhóm hộ, các vùng, các dân tộc còn cao.

Theo báo cáo giám sát, tại tỉnh Quảng Nam, chênh lệch về thu nhập và mức sống giữa nông thôn và thành thị là 1,5 lần; khoảng cách thu nhập giữa nhóm cao nhất và nhóm thấp trong nông thôn là gần 6 lần. Bà Nguyễn Thanh Thụy (phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bình Định) cho rằng chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp rất chậm, chênh lệch về mức sống giữa nông thôn và thành thị ngày càng lớn và nông dân là thành phần được hưởng ít nhất từ những thành quả phát triển kinh tế - xã hội.

Báo cáo giám sát nêu năm 2011 tỉ lệ hộ nghèo nông thôn còn 9,45%, giảm 12% so với năm 2006. Theo Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Giàng Seo Phử, bên cạnh những kết quả tích cực trong giảm nghèo, tỉ lệ hộ nghèo ở vùng dân tộc thiểu số, miền núi còn cao so với tỉ lệ chung cả nước.

Vào cuối phiên thảo luận, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho biết dự kiến đến ngày 21-6, Quốc hội sẽ biểu quyết thông qua nghị quyết giám sát chuyên đề về việc thực hiện chính sách, pháp luật về đầu tư công cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Trước đó, bà Nguyễn Thị Khá (ủy viên thường trực Ủy ban về các vấn đề xã hội) đề nghị Chính phủ đánh giá mức độ hài lòng của người dân về đầu tư công dành cho “tam nông”.

Tăng hạn mức sử dụng đất nông nghiệp Việc khống chế hạn điền trong sử dụng đất nông nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân quy định tại điều 70 của Luật đất đai đã ảnh hưởng quá trình tích tụ ruộng đất để tạo ra những vùng sản xuất chuyên canh lớn. Quy định liên quan đến công tác giải phóng mặt bằng còn nhiều bất cập trong việc giải quyết thỏa đáng mối quan hệ giữa quyền sở hữu và quyền sử dụng đất; giữa quyền của Nhà nước (đại diện sở hữu toàn dân về đất đai) khi thực hiện thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc gia, lợi ích công cộng, phát triển kinh tế và quyền của người dân... Về thời hạn sử dụng đất, đến nay một số loại đất đã gần hết thời hạn nhưng Nhà nước chưa có chủ trương, quyết định cụ thể nên nông dân không yên tâm mạnh dạn đầu tư. Quốc hội cần sớm rà soát, sửa đổi, bổ sung hoàn thiện các quy định của pháp luật về đất đai, theo hướng tăng thời hạn giao đất nông nghiệp, tăng hạn mức sử dụng đất nông nghiệp... (Nguồn: Báo cáo giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội)