Nguy cơ lạm phát cao vẫn còn đó, lãi suất vẫn còn cao ngất ngưởng cũng không có gì lạ.

Nhưng nếu loại bỏ những nguyên nhân thuộc về yếu kém nội tại, lạm phát và lãi suất tăng cao có nguyên nhân do điều chỉnh giá một số mặt hàng cơ bản của nền kinh tế như điện, đặc biệt là xăng dầu. Dù việc điều chỉnh này là hướng đi đúng nhưng mục tiêu hướng tới giá thị trường trong bối cảnh kinh tế thế giới có quá nhiều bất định phía trước lại mâu thuẫn với mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô. Làm sao ổn định vĩ mô được khi chỉ số giá tiêu dùng công bố mỗi tháng tuy đã quá cao nhưng vẫn chưa phản ánh hết những gì mà người lao động phải chi trả khi mỗi sáng thức dậy. Lãi suất vì vậy cũng không thể giảm đi như mong muốn vì thị trường còn nhiều biến động.

Vì vậy, dù ủng hộ xu hướng giá phải theo thị trường nhưng không ít chuyên gia kinh tế cho rằng cần phải khéo léo trong việc xử lý bài toán điều hành giá các mặt hàng nhạy cảm như điện, xăng dầu. Thả quá mạnh như những tháng vừa qua đã làm lạm phát kỳ vọng cả năm mà hầu hết các chuyên gia dự đoán thấp nhất cũng khoảng 12%. Đó là chưa tính đến hết những bất ổn trong giá nhiên liệu và thực phẩm trên thị trường thế giới trong thời gian tới. Chẳng lẽ nếu giá xăng dầu trên thị trường thế giới lên 150 USD/thùng thì giá trong nước cũng phải tăng lên thêm 10.000 đồng/lít?

Vì vậy, kiềm chế lạm phát phải còn trông vào các công cụ khác. Cách duy nhất chỉ còn ở việc cắt giảm đầu tư công để giảm bớt sức ép lên lạm phát, tạo tiền đề cho giảm lãi suất. Các con số cắt giảm đầu tư công phải thật đủ lớn, cần được công khai cả ở trung ương, địa phương và các tập đoàn nhà nước. Cắt giảm đầu tư công giờ đây chính là phương thuốc cuối cùng để chống lạm phát vì chính sách tiền tệ đã thắt chặt đến mức khó còn không gian để tiếp tục thắt chặt thêm nữa. Nếu không làm được những yêu cầu tối thiểu này, không hi vọng gì chống được lạm phát và cũng khó lòng giảm được lãi suất. Cái giá phải trả sẽ cao hơn khi doanh nghiệp do không thể chịu nổi lãi suất cao, rơi vào cảnh đình đốn.

Kiềm chế lạm phát phải trả giá bằng nỗi đau. Nhiều doanh nghiệp đang khó khăn, thậm chí đình đốn sản xuất. Đây là thực tế mà người dân và doanh nghiệp đồng lòng chia sẻ với Chính phủ. Nhưng nếu nỗi đau này cứ kéo dài mà nguyên nhân là đã thấy bệnh, đã bốc thuốc nhưng không chữa trị đúng liều khi cắt giảm đầu tư công một cách khiên cưỡng, thì đó là nỗi đau khó có thể chấp nhận.