Phóng to

Bạn trẻ VN hải ngoại về nước dự Trại hè thanh niên Việt kiều 2005, đang đi trên đường làng

Với Phương có vẻ mọi thứ khá đơn giản nhưng với các em cô thì khác!

3 người em của Phương đều mang tên Mỹ là Kim, Alex, Brenda (24, 16 và 11 tuổi). Kim ra đời trong trại tị nạn, Alex và Brenda sinh ra trong một bệnh viện ở Mỹ. May mắn là chúng còn có thể nói được tiếng Việt nhưng lại không thể viết và đọc trôi chảy được tiếng mẹ đẻ. Các em của Phương nói: “Cha mẹ tôi phải adjust (thích nghi) với nền văn hóa mới. Chúng tôi rất kiên nhẫn, chúng tôi sẽ hiểu nhau!”.

Trường hợp của Jackie Vu thì lại khác. Là một tình nguyện viên trẻ của chương trình ProjectVietnam với các chuyến công tác từ thiện giúp đồng bào Việt Nam tại các vùng hẻo lánh, thiếu phương tiện y khoa. Jackie Vu, 21 tuổi - một công dân thành phố Santa Ana, Mỹ - vừa tốt nghiệp đại học San Diego, định học tiếp luật khoa. Jackie Vu đã biết về ProjectVietnam qua một người bạn của mẹ. Cô nghĩ, về quê hương để giúp đồng bào mình là một việc tốt, vả lại cô đang rảnh rỗi, năm nay nên đi, sang năm cô sẽ rất bận.

Thực tế, Jackie Vu vẫn còn nhiều bà con ở cả hai miền Nam, Bắc Việt Nam, cách đây 2 năm cô cũng đã có lần về thăm họ. Nhưng cô có "bi kịch" của riêng mình: là một cô gái trẻ gốc Việt nhưng khi giao tiếp với đồng bào cô lại không nói được tiếng Việt! Jackie Vu thẳng thắn cho rằng điều này đôi lúc cũng hơi khó xử, cô có thể nghe, hiểu lõm bõm, nói đôi chút... và lúc nào cô cũng phải đi cùng với những người biết tiếng Việt! Khi thấy cô là người Việt mà lại không nói được tiếng Việt, bà con nhìn cô với ngụ ý khuyên cô nên học nói tiếng Việt.

Riêng trẻ em lại rất thích và đi theo và tập nói tiếng Anh với cô. Trong khi công việc của Jackie Vu trong đoàn ProjectVietnam là "chăm sóc cơ bản" đi đến các trường ở làng xã. Khi thì cô làm công việc xét nghiệm thính giác, thị giác, khi thì xét nghiệm máu để xem bệnh nhân có bị thiếu máu không? Cô cũng bộc trực rằng: những người Việt Nam trẻ tuổi ở hải ngoại như cô rất nên về Việt Nam để có dịp tiếp xúc với một nền văn hoá "hoàn toàn khác", được gặp những người dân Việt rất dễ mến, thêm nhiều bạn bè mới trong nước.

Theo thống kê, hiện có khoảng 2,7 triệu người Việt Nam sinh sống, định cư ở hơn 90 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Tại một số quốc gia, tiếng Việt đã được đưa vào giảng dạy như một ngoại ngữ chính thức trong chương trình giáo dục ở phổ thông cũng như ở đại học, chẳng hạn như ở Úc. Ở Mỹ, việc dạy và học tiếng Việt phát triển khá mạnh. Năm 1996 ở tiểu bang California, có các trung tâm Việt ngữ lớn như: Văn Lang, Rạng Đông... chuyên dạy tiếng Việt.

Ở Nam Califofnia có hơn 50 trường và ở Los Angeles có 17 trường dạy tiếng Việt. Riêng tại tiểu bang Hawai, chương trình dạy tiếng Việt được chính quyền chính thức hỗ trợ thông qua chính sách ''Bảo tồn khả năng ngoại ngữ châu Á và Thái Bình Dương''. Ở Đông Âu và Liên Xô cũ cộng đồng người Việt liên tục mở các lớp dạy tiếng Việt từ bậc mẫu giáo, tiểu học, hợp tác với các cơ sở giáo dục trong nước mở phân hiệu tại nước sở tại.

Nhằm nâng cao việc dạy tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài, Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài đang phối hợp với Bộ Giáo dục - Đào tạo và một số bộ, ngành liên quan để xây dựng đề án hỗ trợ việc dạy và học tiếng Việt. Đây là một đề án có quy mô lớn nhằm mục đích dạy tiếng Việt cho con em Việt kiều thế hệ thứ 2, 3.

Vừa qua, nhân dịp nghỉ hè, Hội thanh niên Việt Nam tại Pháp đã đưa 15 thành viên cũng thanh niên Việt Nam tại Pháp về Hà Nội suốt nửa tháng (từ 1 đến 15-8-2005) để vừa học tiếng Việt, vừa có cơ hội tìm hiểu văn hoá, lịch sử của dân tộc thông qua các chuyến đi thực tế thăm các di tích lịch sử văn hoá, làng nghề, phố cổ ở Hà Nội.

Mô hình học tiếng Việt này được thực hiện như sau: Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài hỗ trợ tìm địa điểm, nơi ăn chốn ở, mời thầy dạy và trích quỹ hỗ trợ một nửa giá vé máy bay cho các học viên. Toàn bộ chi phí còn lại, gồm tiền ăn, ở, học phí, đi lại... các học viên tự lo liệu. Mong rằng mô hình này sẽ được mở rộng đến cả thanh niên gốc Việt tại các nước khác trên thế giới!

Ông Trần Quang Hoan, Trợ lý Bộ trưởng Ngoại giao, Phó Chủ nhiệm Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài, cho rằng: “Cái lớn khi phổ cập tiếng Việt cho con em mình là giúp họ giữ bản sắc dân tộc, giữ văn hoá VN, nhờ đó gắn bó với quê hương đất nước. Từ tình cảm ấy, họ sẽ có đóng góp cho quê hương đất nước. Họ sẽ làm cầu nối tốt hơn để góp phần thúc đẩy mối quan hệ hữu nghị giữa nước ta và nước sở tại”.