Xóm trọ gần khu công nghiệp phường An Lạc (TP.HCM) mấy ngày này đang dần vắng người. Nhìn quanh các quầy thịt, cá ở phiên chợ chiều vốn thường nhộn nhịp lúc tan tầm nay cũng thưa thớt.

Chồng về, vợ ở lại

Có dãy trọ trời đã sập tối vẫn đen ngòm, nhìn sâu bên trong mới có vài căn phòng còn lờ mờ ánh điện. Đó là ánh điện của mấy công nhân về sau, hoặc của những gia đình chọn đón Tết ở thành phố.

Gia đình chị Lê Thị Ngọc Dung (38 tuổi) là một trong số đó. Vừa đón đứa con trai đi học về, hôm nay cũng là buổi học cuối trước khi nghỉ Tết của cậu bé lớp 4, chị Dung ghẹo: "Nghỉ học rồi có cuốn đồ theo cha về ăn Tết hông?"

Thằng bé lắc đầu lia lịa. Hỏi ra mới biết chị quê ở Vĩnh Long, lên đây làm công nhân nhưng lấy chồng xa lắc ngoài Quảng Ngãi. Hai vợ chồng giao kèo mỗi năm sẽ về ăn Tết ở một quê nội, ngoại cho đều.

"Nhưng năm nay công ty tui chừng mùng 7 là bắt đầu làm lại rồi nên để ổng về thăm nhà mình ên thôi. Chứ cả gia đình về, chơi được có mấy ngày đâu mà tiền vé gần 3 triệu bạc", chị Dung nói.

Chị khẳng định cũng hổng hẳn tiếc tiền xe, tại thấy không đáng, để tiền chờ thằng nhỏ nghỉ hè rồi chị có ngày phép dẫn nó về chơi lâu luôn. "Chứ thử nghĩ bình thường đi vé có chừng 400.000 đồng là cao. Giờ Tết mỗi vé phải trên 800.000 đồng. Nhường cho ổng về trước, đến lúc thằng nhỏ nghỉ hè tui dẫn nó về chơi sau", chị Dung kể.

Đã từng ở lại thành phố ăn Tết vài lần, chị Dung tâm sự Tết ở phố khác Tết quê. "Đường sá vắng hơn, nhiều khi hàng quán người ta đóng cửa hết. Chiều nhá nhem cỡ này mà ngay mùng 1 Tết nhìn ra đường có khi nhớ quê rớt nước mắt", chị Dung tâm sự nỗi niềm người ăn Tết xa quê.

"Tết Sài Gòn cũng vui mà!"

Trong khi đó, nghe người tâm sự nhớ Tết quê, ông Nguyễn Minh Chánh (57 tuổi, ngụ phường Hiệp Bình, TP.HCM) cười xua tay: "Vậy là người ta chưa ở đủ lâu, Tết Sài Gòn cũng vui mà".

Người đàn ông tuổi gần 60 này vẫn loay hoay sửa điện cho mấy khu trọ trong xóm khi Tết cận kề. Ông kể mình từ ở dưới Bến Tre (cũ) lên thành phố mưu sinh mấy chục năm nay rồi.

Ông đã trải qua nhiều nghề và giờ chủ yếu đi sửa điện dạo. "Được cái mấy khu trọ quen gần đây họ có số, hư hỏng hay cần thay gì họ gọi là mình tới liền nên trở thành mối quen, kiếm ít đồng sống qua ngày cũng được", ông kể.

Ông Chánh không có con, vợ chồng ông lên thành phố từ những năm 2000 làm thuê khắp nơi. "Dưới quê giờ còn ít bà con lắm, nên gần như là không có thói quen về đó ăn Tết", ông nói thêm.

Dịp cuối năm này, ông ngược xuôi khắp nơi để sửa điện kiếm thêm tiền bánh mứt. Vợ chồng ở cái tuổi lục tuần chẳng ăn uống gì nhiều, nhưng năm nào cũng cố mua thêm ít thèo lèo, mứt dừa, hạt dưa và mấy đòn bánh tét cúng.

Không họ hàng gì trên này, song ông Chánh khẳng định Tết cũng vui lắm bởi nhà này vác thùng bia qua chúc Tết thì ông sẽ làm mồi. Nhà kế bên mà nướng thịt thơm phức "hú" qua thì chiều đó ông sẽ gói ghém mua lại thùng bia.

Một lý do nữa khiến ông thợ điện này khoái cái Tết Sài Gòn là vì không khí yên tĩnh của nó. Ông nói ngày nào cũng xe cộ tấp nập, khói bụi, kèn vang inh ỏi ngán quá rồi. Tết tới đường sá vắng lặng, không khí trong lành… mới là khoảng thời gian ông tận hưởng được sự bình yên.

Có năm ông còn cùng vợ mình cưỡi xe máy lên tới quận 1 (cũ) xem đường hoa. Cầm trên tay cái điện thoại cảm ứng màn hình đã nứt ngang dọc, ông khoe hình nền của mình là hình vợ chồng nhờ người ta chụp ở phố đi bộ Nguyễn Huệ hồi Tết 2022.

"Nếu năm nay khỏe thì dắt bả lên đó chơi nữa. Đi cỡ mùng 2, mùng 3 thôi chứ già rồi không có chen lấn đi coi pháo hoa gì nổi đâu", ông cười phì.

Tết là "mùa kiếm tiền"

Nhiều người lại xem Tết là mùa kiếm tiền, họ cày cuốc dịp này đợi ra giêng "chơi bù". Dễ thấy nhất là ở các sạp bán hoa chưng Tết, có những người như anh Phạm Văn Minh (42 tuổi) theo chủ vườn đi từ dưới Sa Đéc lên thành phố bán hoa Tết. Công việc của anh là canh chừng hoa, tưới hoa và tư vấn cho người mua.

Mỗi ngày làm từ 6h30 sáng tới khuya thưa người mới đóng sạp nghỉ ngơi, mức thu nhập theo anh là ổn, còn từ 28 âm lịch chủ vựa tăng lương cho anh gấp đôi.

"Nếu làm đều, cỡ chục ngày không chơi bời gì, tới mùng 3 dọn dẹp xong về đem cho vợ chục triệu xài Tết cũng được", anh Minh chia sẻ.

Anh kể làm nghề này có khi được về sớm, mùng 2 là có mặt ở nhà ăn Tết được. Còn lúc bán chậm phải ráng trụ lại với chủ, có năm phải tới mùng 4 anh mới về đến nhà.

Ở dưới quê, anh Minh làm thuê quanh năm, số tiền gần 10 triệu mỗi mùa Tết anh làm rất lớn đối với gia đình. "Nhiều khi muốn ở nhà chơi Tết lắm chứ, mấy năm rồi đâu có biết mùi đón giao thừa là thế nào đâu. Mà nghĩ lại ráng cày tới đó về có tiền mua cho vợ con thêm mấy bộ đồ, bánh mứt sau cũng được", anh Minh trải lòng.

Anh nói hên là chủ sạp hiểu lòng anh em. Cứ tới giao thừa là mua đồ ăn ngon, thêm mấy lon bia rồi anh em xa nhà mưu sinh cùng nhau đón năm mới nơi đất khách.

Cô gái Nguyễn Thị Kim Ngọc (22 tuổi, quê Quảng Ngãi), sinh viên năm cuối Trường ĐH Công nghệ Kỹ thuật TP.HCM, cũng đang chuẩn bị tinh thần đón Tết xa nhà đầu tiên trong đời.

Ngọc cho biết tới ngày 25 âm lịch mới học xong, cô đã gọi nhiều nhà xe, đa phần thời điểm đó đều hết chỗ: "Thật ra họ có nói nếu chịu đi, mức giá lên tới 700.000 đồng. Mình thấy vậy quá mắc, còn không được chỗ đàng hoàng, nên quyết định mùng 5 về quê sau vì tới 15 âm lịch mình mới có tiết học".

Theo Ngọc, thật ra vẫn còn nhiều cách có thể về quê như mua vé lại trên các group Facebook. Nhưng trên đó đa phần là người bán kiếm lời nên giá vé có khi cao hơn gấp 2-3 lần.

"Mẹ mình nói nếu không về được thì mẹ sẽ gửi đồ ăn vào cho mình ăn mấy ngày Tết. Ba mẹ mong mình về lắm, mà do năm cuối nhiều môn kết thúc trễ nên đành phải chịu chứ không ai muốn ăn Tết xa nhà như vậy cả", Ngọc nói.

Ở lại TP.HCM, Ngọc xin làm tại quán cà phê gần nhà với mức lương ngày Tết 40.000 đồng/tiếng. Cô nhẩm tính, nếu làm qua Tết, cô dư tiền để về quê và còn có thể mua thêm quà cho ba mẹ …

Tiếc tiền vé máy bay dịp Tết

Tâm sự không về quê Hưng Yên ăn Tết, cô bán rau Hà Thị Lượt tâm sự dịp này cả vợ chồng đều tranh thủ bán kiếm tiền. "Khách có nhu cầu mua rau cải muối, hành tỏi nhiều lắm nên tụi tôi tranh thủ bán để kiếm thêm tiền nhà trọ cho yên tâm" - chị Lượt kể thêm gia đình 5 người mà về quê thì phải tốn vài chục triệu đồng cho vé máy bay và quà cáp, ăn uống này nọ.

"Tụi tôi ăn Tết Sài Gòn nhiều lần rồi, cũng vui mà. Bạn bè quê cùng xóm trọ cũng có người ở lại quây quần vui chung. Ra Tết, chúng tôi về quê chơi vẫn được, lễ hội vẫn còn, mà chi phí giảm hẳn", chị vui vẻ tâm sự.

Xa nhà, canh cánh nỗi nhớ Tết quê

Tôi vẫn nhớ về Tết quê, nhớ hình ảnh bà nội đi chợ, bày mâm ngũ quả. Bà luôn dặn dò con cháu dù có đi đâu cũng phải luôn hướng về gia đình và cội nguồn.