Góp ý Tuổi Trẻ Online phiên bản mới Tại đây

Những bất thường kinh nguyệt tuổi vị thành niên

15/11/2017 15:07 GMT+7

Kinh nguyệt là hiện tượng chảy máu từ buồng tử cung ra ngoài do thay đổi hormone (còn gọi là nội tiết tố) sinh dục nữ của buồng trứng.

Những bất thường kinh nguyệt tuổi vị thành niên - Ảnh 1.

Đó là biểu hiện cho thấy người phụ nữ bắt đầu có khả năng sinh sản và là một trong những dấu hiệu quan trọng biểu hiện dậy thì.

Tuổi hành kinh

Tuổi có kinh lần đầu của các trẻ gái thường bắt đầu từ 13 - 16 tuổi. Những năm gần đây, xu hướng có kinh sớm hơn, có trẻ hành kinh lúc 11-12 tuổi.

Nếu có kinh trước 10 tuổi gọi là hành kinh sớm và thường là bệnh lý. Nếu có kinh sau 16 tuổi là có kinh muộn. Nếu sau 18 tuổi chưa có kinh thì được gọi là vô kinh nguyên phát.

Nếu hành kinh mà thời gian ra máu kéo dài hơn 7 ngày gọi là rong kinh. Rong kinh rất hay gặp trong năm đầu khi bắt đầu hành kinh, nguyên nhân thường là do vòng kinh không phóng noãn. Một vòng kinh hay còn gọi là chu kỳ kinh kéo dài từ 28-30 ngày. Thời gian hành kinh 3-4 ngày. Lượng huyết kinh thường nhiều vào ngày thứ nhất và thứ hai. Tổng số huyết kinh khoảng 60 - 80ml.

Hành kinh muộn

Những trường hợp trên 16 tuổi mới hành kinh lần đầu tiên gọi là hành kinh muộn. Lượng máu kinh có thể ít hơn so với những người khác. Nguyên nhân của tình trạng này là do dậy thì muộn, buồng trứng kém phát triển, hoặc phát triển muộn. Thường là do dinh dưỡng kém, người bé nhỏ, gầy yếu hoặc do bệnh tật nên cơ thể kém phát triển.

Rong kinh tuổi dậy thì

Rong kinh tuổi dậy thì là những trường hợp thời gian hành kinh kéo dài trên 7 ngày, hậu quả làm cho các em gái xanh xao thiếu máu, người mệt mỏi. Vì ra máu kéo dài tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển nên các em gái dễ bị viêm đường sinh dục.

Viêm nhiễm có thể lan tỏa lên hai vòi tử cung (vòi trứng) làm hẹp hoặc tắc, gây thai ngoài tử cung hoặc vô sinh sau này. Mặt khác, rong kinh có thể gây rối loạn phóng noãn (rụng trứng), cũng là một nguyên nhân gây vô sinh.

Vô kinh tuổi dậy thì

Vô kinh tuổi dậy thì là khi quá 18 tuổi mà vẫn chưa hành kinh. Nguyên nhân do rối loạn nội tiết của trục dưới đồi - tuyến yên - buồng trứng và bất thường về phát triển của bộ phận sinh dục.

Bế kinh

Bế kinh là tên gọi khác của hiện tượng kinh nguyệt bất thường. Thông thường, một chu kỳ kinh nguyệt của phụ nữ diễn ra 1 lần/tháng, nhưng khi đã có kinh nguyệt mà 3 hay 5 tháng sau vẫn chưa hành kinh trở lại gọi là bế kinh. Thường gặp một số loại bế kinh sau:

- Bế kinh do màng trinh không thủng: là những trường hợp bộ phận sinh dục phát triển bình thường nhưng màng trinh dày, không thủng nên huyết kinh không thoát ra ngoài được.

- Bế kinh do âm đạo có vách ngăn: vì trong âm đạo có vách ngăn ngang hoặc âm đạo không phát triển ở đoạn dưới nên huyết kinh không chảy ra ngoài được.

- Bế kinh do không có âm đạo: do bộ phận sinh dục chỉ có tử cung và buồng trứng nhưng không có âm đạo nên huyết kinh bị đọng lại trong tử cung và tràn lên vòi tử cung.

- Những triệu chứng gợi ý bế kinh: đến tuổi dậy thì có đau bụng vùng dưới đều đặn hàng tháng, mỗi lần đau kéo dài 3 - 4 ngày, sau đó trở lại bình thường. Những lần đau sau tăng hơn lần đau trước. Năm sáu lần đau như vậy sẽ thấy một khối ở trên xương mu, nhiều khi đau căng, quằn quại, các em kêu khóc do quá sức chịu đựng. Nếu bế kinh do màng trinh không thủng thì thấy nặng, căng tức ở âm hộ, khi vạch hai môi bé ở âm hộ thấy huyết kinh làm giãn căng màng trinh và có màu tím.

Hậu quả của bế kinh: do huyết kinh không thoát ra được, ứ đọng lại sẽ làm căng phồng tử cung, rồi huyết kinh tràn lên vòi tử cung, làm tử cung và vòi tử cung giãn căng, phá hủy niêm mạc tử cung và vòi tử cung nên không thể có thai được. Huyết kinh ứ đọng là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, có thể làm nhiễm khuẩn rồi vỡ và sẽ gây viêm ổ bụng. Có thể vỡ vòi tử cung do căng giãn quá mức.

Phòng ngừa

Để phòng tránh những bất thường kinh nguyệt tuổi vị thành niên, khi thấy các em gái tuổi 13 - 16 mà chưa hành kinh hoặc đau bụng hàng tháng có tính chất chu kỳ mà không hành kinh hay có bất kỳ một băn khoăn nào, bố mẹ và người thân nên đưa các em đến cơ sở y tế để được khám và tư vấn. Nếu các cháu bị rong kinh phải đưa đến khám bệnh ở những cơ sở y tế chuyên khoa để điều trị sớm, tránh rối loạn phóng noãn sẽ gây vô sinh.

'Chú kinh nguyệt' tìm cách phá bỏ cấm kỵ ở Ấn Độ

TTO - "Công việc hàng ngày của tôi là nói về kỳ 'đèn đỏ' của phụ nữ" - hãy nghe Pravin Nikam, một thanh niên Ấn Độ đẹp trai, cao lớn, nói về sự thay đổi mà anh tha thiết đem lại cho cộng đồng của mình.

Nguồn: Trung tâm Truyền thông Giáo dục Sức khỏe Đà Nẵng