Dù vấp phải nhiều khó khăn trong quá trình vận hành và chi phí, Bắc Kinh vẫn đưa hydro vào kế hoạch phát triển 5 năm mới nhất. 

Theo giới phân tích, đất nước tỉ dân đã đặt cược vào sự phát triển của lĩnh vực này, đồng thời xem đây là "ngành công nghiệp tương lai" trong lộ trình phát triển kinh tế.

Tham vọng của Bắc Kinh

Theo báo The Strait Times, ý tưởng về nền kinh tế hydro đã xuất hiện từ sau cuộc khủng hoảng dầu mỏ những năm 1970. Tuy nhiên lĩnh vực này vẫn chưa trở nên phổ biến, do chi phí sản xuất nhiên liệu sạch còn khá cao. 

Trong khi đó, các phương pháp sản xuất truyền thống từ khí tự nhiên hoặc nhiên liệu hóa thạch lại gây ô nhiễm do phát thải carbon.

Điển hình là quận Nam Hải (thành phố Phật Sơn) - khu vực được xem là một trong những địa phương đi đầu trong việc thúc đẩy hydro tại Trung Quốc. 

Nơi này đã triển khai hệ thống xe buýt công cộng chạy bằng hydro, tuy nhiên chi phí cao và các vấn đề về cơ sở hạ tầng đang cản trở việc ứng dụng rộng rãi.

Dù vậy, Trung Quốc vẫn nỗ lực thúc đẩy sử dụng hydro ít carbon, đặc biệt là hydro xanh, từ năng lượng tái tạo như một giải pháp cắt giảm phát thải. 

Nền kinh tế lớn thứ hai thế giới dự kiến sớm triển khai chương trình thí điểm bán hydro cho người dùng dưới mức 3,6 USD/kg vào năm 2030. 

Thông báo của Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc không nêu rõ thời điểm bắt đầu chương trình, nhưng cho biết các đơn vị có thể đăng ký tham gia đến ngày 15-4, theo Hãng tin Bloomberg.

Đây là một phần trong kế hoạch phát triển kinh tế 5 năm lần thứ 15 của Bắc Kinh, nhằm đưa hydro xanh trở thành một trong bảy ngành công nghiệp mới nổi quan trọng cho tăng trưởng tương lai. Các lĩnh vực ưu tiên khác bao gồm năng lượng nhiệt hạch, công nghệ lượng tử và giao diện máy tính - não (BCI).

Bên cạnh đó, Bắc Kinh cũng muốn mở rộng ứng dụng công nghiệp của hydro, như sản xuất amoniac xanh dùng làm phân bón hoặc nhiên liệu cho tàu biển. 

Theo nhận định của giới phân tích, Trung Quốc đang đánh một canh bạc khi mở rộng "lĩnh vực ngách" này. Trong trường hợp bài toán kinh tế trở nên khả thi, Bắc Kinh sẽ ở vị thế hưởng lợi.

Nhà nghiên cứu Li Shuo từ Viện chính sách Asia Society đánh giá Trung Quốc tin rằng mô hình kinh doanh hydro xanh "sẽ sớm khả thi", nếu không phải trong thập niên 2020 thì sẽ là 2030. 

Do đó, việc đặt cược sớm sẽ mang lại lợi thế lớn khi thời điểm chín muồi. Ông lập luận: "Trung Quốc là một quốc gia đủ lớn mạnh để đặt cược ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Và đôi khi, những canh bạc đó sẽ mang lại kết quả".

Xu thế toàn cầu

Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) dự báo công suất sản xuất hydro ít carbon toàn cầu đến năm 2030 đã giảm gần 25% trong năm 2025 so với một năm trước đó, do nhiều dự án bị trì hoãn hoặc hủy bỏ, phần lớn trong số đó là hydro xanh. 

Tuy nhiên các quốc gia trên thế giới vẫn tiếp tục đẩy mạnh phát triển ngành công nghiệp này như một chiến lược chuẩn bị cho tương lai.

Vào tháng 3, Ủy ban châu Âu (EC) đã phê duyệt một cơ chế hỗ trợ trị giá 6 tỉ euro (6,88 tỉ USD) cho Ý nhằm mở rộng sản xuất hydro tái tạo, đánh dấu bước đi chính sách quan trọng hướng tới khử carbon các ngành tiêu thụ nhiều năng lượng. Mục tiêu của sáng kiến là nhắm tới việc sản xuất hydro phát thải thấp ở quy mô lớn để sử dụng trong giao thông và công nghiệp.

Đức cũng đã thông qua Đạo luật Tăng tốc hydro, nhằm rút ngắn thời gian cấp phép, gỡ bỏ các rào cản pháp lý và tạo điều kiện tối đa cho các dự án hydro. Đạo luật bao quát toàn bộ chuỗi cung ứng hydro - từ sản xuất, nhập khẩu đến lưu trữ và vận chuyển.

Tương tự Trung Quốc, Nhật Bản cũng đang đối mặt với nhiều thách thức trong phát triển và vận hành phương tiện vận tải chạy hydro. Tại xứ sở hoa anh đào, doanh số xe điện sử dụng pin nhiên liệu hydro (FCEV) đã giảm tới 83% trong giai đoạn 2021 - 2025.

Tuy vậy, nước này vẫn tiếp tục mở rộng ứng dụng hydro trong nhiều lĩnh vực. Theo trang tin hàng hải MarineLink ngày 30-3, hai công ty Japan Engine Corporation và Kawasaki Heavy Industries của Nhật Bản đã bắt đầu thử nghiệm công nghệ đồng đốt hydro trên động cơ chính cỡ lớn dành cho tàu thương mại, đánh dấu bước tiến hướng tới phát triển vận tải biển sử dụng hydro.

Theo báo cáo của Market Data Forecast, thị trường sản xuất hydro khu vực châu Á - Thái Bình Dương, với sự dẫn đầu của Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc và Úc, đang ở vị trí tiên phong trong quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu. 

Trong đó, "Lộ trình nền kinh tế hydro" của Hàn Quốc đặt mục tiêu sản xuất 6,2 triệu tấn hydro/năm vào năm 2040 với vốn đầu tư lên tới 38 tỉ USD.

Nhật Bản dùng năng lượng hydro trong sản xuất phim

Theo Hãng tin Kyodo, Công ty Toho - nhà sản xuất của loạt phim ăn khách như Godzilla - đã bắt đầu sử dụng điện từ nguồn hydro cho trường quay chính tại Tokyo.