Chuyện vùng cao trước ngày khai giảng

Phóng to

Bữa ăn trưa đạm bạc của học sinh nội trú tại điểm Trường Tả Lùng Thắng (xã biên giới Pha Long, huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai) - Ảnh minh họa: Nguyễn Khánh

Hỗ trợ kinh phí, cấp học bổng cho học sinh khó khăn

* Từ ngày 1-9, theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ số 36/2013/QĐ-TTg, học sinh tại các trường ở khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn sẽ được nhận hỗ trợ 15 kg gạo/học sinh/tháng. Đối tượng được hưởng hỗ trợ là học sinh tiểu học, THCS đang học tại các trường dân tộc nội trú; học sinh bán trú tại các trường công lập ở địa bàn đặc biệt khó khăn; học sinh dân tộc thiểu số có bố, mẹ, người giám hộ hợp pháp có hộ khẩu thường trú tại xã, thôn có điều kiện kinh tế đặc biệt khó khăn, nhưng không hưởng chế độ nội trú, nhà ở cách xa trường, địa bàn giao thông cách trở. Mỗi học sinh sẽ được hưởng hỗ trợ trên trong 9 tháng/năm học.

* Theo thông tư liên tịch số 27/2013/TTLT-BGDĐT-BTC, học sinh THPT ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn được hưởng mức hỗ trợ tiền ăn/tháng bằng 40% mức lương tối thiểu chung. Với những học sinh phải tự lo chỗ ở, mỗi tháng các em được hưởng hỗ trợ tiền nhà bằng 10% mức lương tối thiểu chung và được hưởng hỗ trợ không quá 9 tháng/năm/học sinh. Văn bản này sẽ thực hiện từ 1-9, nhưng học sinh trong diện này sẽ được tính hưởng hỗ trợ từ 15-3-2013 khi văn bản trên có hiệu lực.

* Cũng trong năm học 2013-2014, Bộ GD-ĐT ban hành Thông tư 31/2013/TT-BGDĐT sửa đổi, bổ sung khoản 3, điều 2 Quyết định số 44/2007/QĐ-BGDĐT về học bổng khuyến khích học tập đối với học sinh, sinh viên trong các trường chuyên, trường năng khiếu, các cơ sở GD ĐH và TCCN thuộc hệ thống GD quốc dân. Theo đó, quỹ học bổng khuyến khích học tập được bố trí tối thiếu bằng 8% nguồn thu học phí hệ GD chính quy đối với trường công lập và tối thiểu bằng 2% nguồn thu học phí hệ ngoài công lập. Đối với các trường sư phạm và các ngành nghề đào tạo không thu học phí thì quỹ học bổng được trích tối thiểu bằng 8% nguồn ngân sách Nhà nước cấp bù học phí.

* Theo Nghị định số 74/2013/NĐ-CP của Chính phủ vừa ban hành, sẽ có thêm 3 đối tượng nữa được miễn, giảm học phí. Theo đó, sinh viên học chuyên ngành Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh; Học sinh, sinh viên, học viên các chuyên ngành lao, phong, tâm thần, pháp y, giải phẫu bệnh; Học sinh, sinh viên người dân tộc thiểu số ở vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn. Theo Nghị định trên, chính sách miễn, giảm học phí đối với người dân tộc thiểu số và học viên, sinh viên ngành xiếc, múa cũng được áp dụng thống nhất theo Nghị định, bãi bỏ các quy định tương ứng đã ban hành trước đó.

Theo quy định, Chính phủ sẽ cấp bù trực tiếp học phí cho các cơ sở GD, do đó đối tượng được miễn giảm học phí ở bậc đại học sẽ được miễn giảm trực tiếp tại trường, thay vì phải nộp học phí bình thường rồi về địa phương nhận lại khoản hỗ trợ này như trước đây.

Kéo dài phụ cấp thu hút đối với GV vùng khó

Một bất cập từng được đề cập lâu nay là những giáo viên công tác tại vùng khó khăn, sau khi hết thời hạn được hưởng phụ cấp thu hút (trong 5 năm) thì không được nhận phụ cấp nữa, trong khi vẫn không được luân chuyển về vùng thuận lợi. Bất cập này khiến cho việc huy động giáo viên công tác tại vùng khó khăn không dễ, nhiều giáo viên mang nặng tâm lý “bị bỏ rơi” không nhiệt tình gắn bó với nghề.

Nghị định 19/2013/NĐ-CP của Chính phủ ban hành và có hiệu lực từ 15-4-2013 có tác động trực tiếp tới tâm lý giáo viên ở vùng khó trong năm học mới này. Theo Nghị định, nếu nhà giáo, cán bộ quản lý GD đến công tác tại vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn, có gia đình chuyển đi theo thì được hưởng trợ cấp chuyển vùng bằng 12 tháng lương tối thiểu chung cho một hộ (thay cho mức trợ cấp 6,5 triệu đồng như quy định trước). Mức trợ cấp lần đầu đối với đối tượng trên bằng 10 tháng lương tối thiểu chung (thay bằng mức 4 triệu đồng theo quy định trước). Giáo viên hết thời hạn công tác tại vùng kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn mà chưa thực hiện được việc luân chuyển, giáo viên vẫn tiếp tục được hưởng phụ cấp thu hút.

* Quyết định số 52/20130QĐ-TTg quy định chế độ hưởng trợ cấp đối với nhà giáo nghỉ hưu chưa được hưởng chế độ phụ cấp thâm niên trong lương hưu cũng vừa mới ban hành. Theo đó các nhà giáo nghỉ hưu khi đang trực tiếp giảng dạy ở các cơ sở GD công lập, học viện, trường, trung tâm làm nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng thuộc cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị-xã hội hoặc nhà giáo giảng dạy, hướng dẫn thực hành tại các xưởng trường, trạm, trại, phòng thí nghiệp, tàu huấn luyện của các cơ sở GD nghề nghiệp, các cơ sở GD ĐH công lập có thời gian làm việc đủ 5 năm trở lên nghỉ hưu hoặc chờ hưởng lương hưu trong khoảng thời gian từ 1-1-1994 đến ngày 31-5-2011 được hưởng trợ cấp một lần bằng tiền, được xác định theo công thức: Trợ cấp = lương hưu hằng tháng (ở thời điểm hiện hành) x 10% x số năm được tính trợ cấp (tổng thời gian trực tiếp giảng dạy). Quyết định có hiệu lực từ ngày 15-10-2013.