Phóng to

Một cửa hàng bán thuốc đông y - Ảnh: T.Lũy

Phòng khám các Bệnh viện Đa khoa, Nhi Đồng, Da liễu TP Cần Thơ... ghi nhận nhiều trường hợp bệnh nhân bị tai biến, ngộ độc phải nhập viện do sử dụng các loại thuốc bắc, thuốc nam không rõ nguồn gốc, không đảm bảo chất lượng.

Bệnh nặng thêm

Khoa ngoại Bệnh viện Nhi Đồng là nơi ghi nhận nhiều trường hợp trẻ em bị nhiễm trùng vết phỏng do bôi hoặc đắp thuốc bắc, thuốc nam.

Bé Nguyễn V.M. ở xã Đông Thạnh, huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang bị phỏng bắp chân phải. Mẹ cháu V.M. cho biết: “Sau khi từ bệnh viện trở về, nghe một số người nói dùng thuốc bắc bôi sẽ mau lành nên tôi ra tiệm thuốc bắc mua thuốc về đắp cho con. Tôi cũng không nhớ rõ hiệu thuốc, chỉ nghe người bán nói đó là thuốc bôi loại tốt. Bôi xong mấy ngày sau thì vết phỏng của cháu bị tấy lên, nhiễm trùng nặng hơn nên phải vào bệnh viện”.

Đông dược... pha tân dược Dược sĩ Nguyễn Hoàng Việt, giám đốc Trung tâm Kiểm nghiệm dược phẩm - mỹ phẩm Cần Thơ, cho biết qua nhiều năm tiến hành kiểm nghiệm, trung tâm nhận thấy một số mặt hàng đông dược loại trị thấp khớp, hạ sốt, giảm đau... thường tùy tiện pha chế một liều lượng lớn tân dược như paracetamol, corticoid... Thậm chí có thuốc còn chứa hoàn toàn tân dược với hàm lượng cao. Bên cạnh đó, vi phạm phổ biến của các cơ sở sản xuất đông dược là sản phẩm không đạt về chỉ tiêu vi sinh, không đảm bảo hàm lượng, chất lượng.

Còn bé N.H.V. (8 tuổi) ở quận Ninh Kiều, bị phỏng nước sôi ở đùi và bộ phận sinh dục, người nhà không đưa vào bệnh viện cấp cứu ngay mà đâm lá sống đời đắp lên, khi đến bệnh viện thì vết phỏng đã nhiễm trùng.

Bác sĩ Trần Văn Dễ, trưởng khoa ngoại BV Nhi Đồng Cần Thơ, nói vẫn còn nhiều người chưa ý thức được việc bôi, đắp bừa bãi các loại thuốc không rõ nguồn gốc, lá cây lên vết phỏng hay vết thương ngoài da sẽ gây nhiễm trùng thêm.

Tiến sĩ Nguyễn Văn Quy, phó giám đốc Bệnh viện Ung bướu Cần Thơ, cho biết vẫn còn tình trạng nhiều bệnh nhân ung thư điều trị bằng cách đắp thuốc bắc, thuốc nam lên khối u suốt nhiều tháng liền gây lở loét và làm khối u phát triển nhanh, không thể điều trị.

Không kiểm soát được

Việc hướng dẫn sử dụng thuốc đông y cho người dân thời gian qua chưa được quan tâm đúng mức. Mặt khác, mạng lưới sản xuất và tiêu thụ các mặt hàng thuốc đông y khá rộng, được các cơ sở quảng cáo rầm rộ, giá lại rẻ, do vậy người dân cứ vô tư sử dụng.

Hiện nay do quy trình sản xuất đơn giản, không đòi hỏi kỹ thuật cao, nguyên liệu dễ tìm, lợi nhuận lớn nên rất nhiều cơ sở, tổ hợp sản xuất đông dược ra đời. Thậm chí các hộ gia đình, cơ sở khám chữa bệnh y học cổ truyền còn tự bào chế một số dạng thuốc bột, thuốc tán mà không đăng ký.

Một phòng chẩn trị y học cổ truyền ở quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ ngoài việc châm cứu, giác hơi, chẩn bệnh, còn lấn sân (trái phép) tây y để chích thuốc, truyền nước biển. Riêng ở phòng khám dành cho trẻ em, nhiều bé sơ sinh còn bị cắt lễ đến chảy máu cho ra hết ban, nóng. Phòng khám này còn bán cho bệnh nhân những thuốc không nhãn hiệu rõ ràng. Thuốc tán màu vàng, đen được chia ra làm nhiều bọc nhỏ bên ngoài ghi chữ “nóng”, “ói”... hoặc thuốc nước. Mỗi phần thuốc uống như vậy lên đến 200.000-300.000 đồng. Có người ở xa còn không đem bệnh nhân đến, chỉ khai bệnh rồi lấy thuốc uống cả tuần.

Theo tiến sĩ Tôn Chi Nhân, giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền Cần Thơ, cắt lễ là phương pháp cổ truyền dân gian xưa thường được dùng để giảm sốt, trong những trường hợp bệnh nhân bị nóng sốt hoặc để làm tỉnh người bệnh ngất xỉu. Tuy nhiên hiện nay phương pháp này không được khuyến khích, vì việc cắt lễ có thể bị nhiễm trùng, đặc biệt là gây đau đớn, mất máu nhiều cho trẻ em, trẻ sơ sinh.

Đặt vấn đề mua bán thuốc tán, đông dược không đăng ký, Thanh tra Sở Y tế Cần Thơ cho biết rất khó phát hiện trường hợp mua bán thuốc đông dược không rõ nguồn gốc tại các cơ sở khám chữa bệnh y học cổ truyền. Vì khi đoàn kiểm tra đến không thấy các loại thuốc này bày ra bán mà thường họ cất phía trong.

Việc quản lý chất lượng sản phẩm đông dược của các cơ sở này gặp nhiều khó khăn vì có những nơi hoàn toàn không đăng ký sản xuất và đăng ký chất lượng sản phẩm. Trung tâm Kiểm nghiệm dược phẩm - mỹ phẩm Cần Thơ chỉ khuyến khích các cơ sở sản xuất tự nguyện gửi mẫu đến kiểm nghiệm và trung tâm chỉ lấy mẫu bất kỳ trên thị trường để kiểm định khi có vấn đề nghi ngờ.

Dược sĩ Đặng Thanh Thủy, phòng quản lý dược thuộc Sở Y tế TP Cần Thơ, cho biết: hiện nay vẫn tồn tại các cơ sở chế biến thuốc đông y dạng hộ gia đình, không đăng ký chất lượng. Ngành chức năng chỉ có cơ sở xử phạt hay đình chỉ hoạt động khi kiểm tra phát hiện được. Theo quy định, đối với tất cả các loại thuốc dù đông hay tây y cũng phải có đăng ký và được cơ quan chức năng cấp phép sơ chế, chế biến. Không được mua bán, cho bệnh nhân uống các loại thuốc tán, thuốc không đăng ký do cơ sở tự chế biến.