Nhà máy nước kênh Đông: Có nước, chờ ống

QUANG KHẢI

TT - Tốn hàng ngàn tỉ đồng xây dựng nhà máy cấp nước, nhưng xây xong nước không đến được với dân vì thiếu đường ống truyền tải. Dự án Nhà máy nước Kênh Đông (công suất 200.000m3/ngày) tiếp tục đi theo “vết xe đổ” của Nhà máy nước Tân Hiệp, Nhà máy nước BOO Thủ Đức.

Phóng to

Hồ chứa nước sạch 1,25 triệu m³ đã xây dựng xong hơn 95% nhưng tuyến ống truyền tải chưa có -Ảnh: QUANG KHẢI

Báo cáo với Ban kinh tế - ngân sách HĐND TP.HCM mới đây, ông Hà Văn Sang, tổng giám đốc Công ty cổ phần cấp nước Kênh Đông (chủ đầu tư), cho biết hạng mục hồ chứa nước 1,25 triệu m³ hoàn thành hơn 95%, nhà máy xử lý công suất 200.000m³/ngày sẽ xây dựng xong cuối năm 2009. Còn tuyến ống truyền tải dài hơn 8km thì đang bị “quy hoạch treo lơ lửng”. Nguy cơ Nhà máy nước Kênh Đông xây dựng xong để “trùm mền” gần như chắc chắn.

Tuyến ống liên tục điều chỉnh

Dự án xây dựng Nhà máy nước Kênh Đông được Thủ tướng Chính phủ cho phép xây dựng năm 2004 với tổng mức đầu tư gần 1.000 tỉ đồng. Thế nhưng, trong quá trình triển khai dự án có nhiều chỉ đạo không nhất quán của các cơ quan chức năng về hướng đi của tuyến ống truyền tải nước.

Theo thiết kế ban đầu, tuyến ống truyền tải nước sạch phi 1.200, dài 8km từ nhà máy xử lý (xã Tân Thông Hội, huyện Củ Chi) được lắp đặt trên đường Tam Tân dọc kênh Thầy Cai về Nhà máy nước Tân Hiệp (xã Tân Hiệp, huyện Hóc Môn) để hòa vào mạng của Tổng công ty Cấp nước Sài Gòn (Sawaco). Thiết kế này được Bộ Xây dựng thẩm định, phê duyệt tháng 6-2005, đồng thời được sự thỏa thuận của UBND huyện Củ Chi về hướng đi của tuyến ống.

● Dự án Nhà máy nước Tân Hiệp công suất 300.000m³/ngày, vốn đầu tư 957 tỉ đồng. Tháng 6-2004, Nhà máy nước Tân Hiệp phát nước nhưng giai đoạn đầu chỉ phát ở mức 34.000m3/ngày do nhiều tuyến ống chưa hoàn thành để tiếp nhận. Phải mất gần ba năm sau Nhà máy Tân Hiệp mới phát hết công suất.

● Dự án Nhà máy nước BOO Thủ Đức công suất 300.000m³/ngày, vốn đầu tư lên đến 1.487 tỉ đồng. Theo kế hoạch, nhà máy sẽ phát nước vào tháng 8-2007, nhưng đến thời điểm trên nhà máy phải “trùm mền” do đường ống truyền tải chưa xong.

Đến tháng 5-2009, Nhà máy nước BOO Thủ Đức mới phát được 100.000m³ đầu tiên nhưng nguồn nước trên vẫn chưa về được khu vực cuối nguồn do tuyến ống bị cắt khúc. Trong khi hàng ngàn người dân khu vực Q.7, huyện Nhà Bè vẫn thiếu nước sạch.

Dự án sắp triển khai thì UBND huyện Củ Chi thông báo tạm ngưng thực hiện dự án nâng cấp đường Tam Tân vì kênh Thầy Cai sẽ được mở rộng theo quy hoạch. Thông báo này đồng nghĩa với đoạn ống 8km trên đường Tam Tân không thực hiện được. Do đó, Công ty cổ phần cấp nước Kênh Đông phải điều chỉnh lại hướng tuyến. Theo đó, sẽ có khoảng 1,8km đường ống đi qua phần đất của Ban quản lý khu đô thị Tây Bắc, nối vào đường D4 của Khu công nghiệp Tân Phú Trung (có văn bản thỏa thuận với các đơn vị liên quan như: Ban quản lý khu đô thị Tây Bắc, UBND huyện Củ Chi, Khu Quản lý giao thông đô thị số 3...). Để khắc phục phát sinh trên, chủ đầu tư đã phải mất hai năm mới có đủ điều kiện cho dự án triển khai.

Chưa dừng lại ở đó, tháng 7- 2007, Ban quản lý khu đô thị Tây Bắc lại thông báo cần phải di dời 1,8km tuyến ống trên vì trùng dự án phát triển sân golf (có sau dự án Nhà máy nước Kênh Đông). Công ty cổ phần cấp nước Kênh Đông tiếp tục mất thêm sáu tháng, tốn hàng tỉ đồng để thực hiện khảo sát thiết kế lại. Hướng tuyến mới sẽ được điều chỉnh đi dọc theo ranh sân golf để nối vào đường D4.

Phương án điều chỉnh lần này đã được Bộ Xây dựng và Phó chủ tịch UBND TP Nguyễn Hữu Tín chấp thuận. Tưởng đã êm xuôi, đến tháng 3-2008, Sở Quy hoạch kiến trúc tham mưu cho UBND TP ba phương án về hướng tuyến ống, trong đó có phương án đưa toàn bộ tuyến ống ra khỏi khu công nghiệp. Trên cơ sở đó, tháng 6-2008, văn phòng UBND TP có công văn truyền đạt ý kiến của chủ tịch UBND TP: “Không để tuyến ống cấp nước đi trên đường D4 trong Khu công nghiệp Tân Phú Trung”.

Một cán bộ chủ đầu tư cho rằng dự án Nhà máy nước Kênh Đông được phê duyệt, thực hiện theo đúng trình tự thủ tục pháp lý và có trước các dự án trong Khu công nghiệp Tân Phú Trung... Tuy nhiên, để tạo điều kiện cho TP thu hút đầu tư vào khu công nghiệp nên đã chịu thiệt qua hai lần điều chỉnh. Nếu phải tiếp tục điều chỉnh một lần nữa thì dự án này có nguy cơ phá sản.

“Treo dai”, trả nợ dài dài

Theo chủ đầu tư, nếu đưa tuyến ống ra khỏi Khu công nghiệp Tân Phú Trung, phải khảo sát thiết kế lại toàn bộ khoảng 8km tuyến ống truyền tải trên địa bàn huyện Củ Chi. Việc thay đổi hướng tuyến sẽ làm chiều dài, các đoạn gãy khúc của tuyến ống tăng lên. Điều này đồng nghĩa với việc phải mua lại máy bơm, dây chuyền công nghệ và điều chỉnh cao trình của nhà máy. Chưa hết, theo khảo sát sơ bộ của Công ty cổ phần Tư vấn cấp thoát nước môi trường, muốn đưa đường ống ra khỏi khu công nghiệp phải giải tỏa nhiều nhà, vườn cây của các hộ dân.

Chưa kể tuyến ống phải đi qua nhiều khu vực ao hồ, ruộng trũng nên gặp rất nhiều khó khăn trong khâu làm nền móng. Theo chủ đầu tư, dự án sẽ kéo dài thêm ít nhất hai năm nữa (phụ thuộc vào việc đền bù giải tỏa). Vì vậy, Công ty cổ phần cấp nước Kênh Đông tiếp tục có văn bản kiến nghị UBND TP chấp thuận theo phương án điều chỉnh lần hai để sớm triển khai dự án đồng bộ.

Dự án chậm trễ, người dân không có nước để dùng, Công ty cổ phần cấp nước Kênh Đông phải trả lãi vay cho ngân hàng 2 tỉ đồng/tháng. Ông Hà Văn Sang - tổng giám đốc Công ty cổ phần cấp nước Kênh Đông - cho biết con số này có thể lên đến 5 tỉ đồng/tháng vào cuối năm 2009. Như vậy, nếu dự án kéo dài thêm hai năm thì tiền lãi phát sinh hơn 120 tỉ đồng. Trong khi đó, tiền đầu tư dự án Nhà máy nước Kênh Đông được đầu tư theo chủ trương xã hội hóa nhưng nguồn vốn đều thuộc sở hữu của Nhà nước.

Ban kinh tế - ngân sách TP nhận định nếu tiếp tục điều chỉnh hướng tuyến không những làm dự án kéo dài mà còn gây lãng phí, giảm hiệu quả đầu tư của dự án. Còn theo Sawaco, nếu tuyến ống đi bên trong khu công nghiệp vẫn có thể xử lý đảm bảo an toàn hệ thống hạ tầng kỹ thuật và an toàn đường ống cấp nước khi có xe trọng tải lớn hoạt động.