* Tham sân nhỏ, bỏ sân lớn

Phóng to

Dù không nhận được đầu tư tốt nhất nhưng Vũ Thị Hương (phải) vẫn xuất sắc đoạt 1 HCB, 1 HCĐ cho điền kinh VN - Ảnh: N.K.

Asiad 15 (Doha, Qatar), đoàn VN đoạt 3 HCV (xếp hạng 19) trong khi mục tiêu ngành thể thao đề ra là từ 5-7 HCV, dù trước ngày lên đường ông Nguyễn Hồng Minh - trưởng đoàn VN tại Doha - cho rằng đoàn VN chỉ có thể đoạt khoảng 3 HCV.

Bỏ quên mục tiêu

Sau Asiad 15, đã có nhiều lời cảnh báo về việc phải dốc tổng lực đầu tư để chuẩn bị cho Asiad 16 hòng tránh thất bại như tại Doha. Nhưng những lời cảnh tỉnh ấy đã không được ghi nhận. Và thế là từ năm 2007-2010, tại các hội nghị triển khai công tác năm, mọi kế hoạch đều được tập trung vào việc tham dự các đại hội thể thao...

Cụ thể, năm 2007 tập trung đầu tư cho SEA Games 24, năm 2008 đầu tư cho Olympic Bắc Kinh, năm 2009 đầu tư cho SEA Games 25 và AIG3 tại Hà Nội. Đó là chưa kể mỗi năm VN còn tham dự 7-10 đại hội thể thao khác như: Đại hội thể thao võ thuật châu Á, Đại hội thể thao trẻ châu Á, Đại hội thể thao Pháp ngữ...

Hàng trăm VĐV của hàng chục môn thi, rất nhiều tiền đã được đầu tư cho các đại hội này trong khi mục tiêu quan trọng là Asiad 16 lại bị bỏ quên.

Nhắm cái nhỏ, quên cái lớn

Thương cho điền kinh và Hương Ngân sách nhà nước đầu tư cho ngành thể thao năm 2009 là 264 tỉ đồng, năm 2010 là 284 tỉ đồng. Trong số đó, ưu tiên hàng đầu được đặt ra: đầu tư cho VĐV. Tuy nhiên, do điền kinh chỉ được đầu tư chưa đến 2 tỉ đồng nên kế hoạch chuẩn bị cho Vũ Thị Hương trong năm 2010 bị gạt ra khỏi chi phí của bộ môn. Chuyên gia người Đức Uwer Freimuth cho rằng nếu được đưa đi Đức tập huấn từ đầu năm, Hương có khả năng tranh đoạt HCV. Thành tích 1 HCB, 1 HCĐ của Hương tại Asiad 16 là sự nỗ lực quá tuyệt vời của cô trong hoàn cảnh không được đầu tư.

Những năm qua, Bộ VH-TT&DL đã giao ngành thể thao triển khai xây dựng chiến lược phát triển thể thao VN từ năm 2010-2020 để xây dựng lực lượng kế cận, đề ra và thực hiện những mục tiêu mới. Tháng 9-2009, lần cuối cùng Viện Khoa học thể thao tổ chức hội thảo góp ý kiến cho dự thảo lần hai của chiến lược phát triển thể dục thể thao VN đến năm 2020. Và từ đó đến nay, không biết dự thảo này đã đi về đâu trong khi năm 2010 sắp trôi qua.

Đáng nói, trong dự thảo chiến lược này, thể thao VN vẫn đặt mục tiêu chính là các kỳ SEA Games. Đồng thời đưa ra 10 môn trọng điểm loại 1 cần được đầu tư gồm: điền kinh, cử tạ, taekwondo, karatedo, thể hình, bắn súng, vật nữ, billiards & snooker và cả wushu, cầu mây. Trong khi đó, một số môn Olympic như bơi lội, cầu lông, thể dục dụng cụ, bóng bàn lại được gom vào các môn nhóm 2 có khả năng giành huy chương SEA Games.

Chiến lược “ngắm cái nhỏ” này đã khiến ngành TDTT đầu tư dàn trải, không có trọng tâm, không phân biệt được VĐV nào, nội dung nào, môn nào là quan trọng phải đầu tư. Thế là tuy luôn thắng tưng bừng tại SEA Games, Asian Indoor Games (Đại hội thể thao trong nhà châu Á, AIG) nhưng đoàn VN lại thất bại ê chề tại Asiad 16.

Đó là nỗi đau khi Malaysia, Indonesia, Singapore, Philippines qua mặt VN tại đấu trường Asiad dù ở SEA Games họ thuộc loại “chiếu dưới” so với VN. Một chuyên gia của ngành thể thao cho rằng thể thao VN đang lệch hướng nghiêm trọng khi coi đấu trường đỉnh cao của thể thao phong trào là SEA Games, AIG là mục tiêu và thước đo của sự phát triển.

Chuẩn bị theo kiểu “có cũng như không”

Thất bại tại Asiad 16 phản ánh đúng thực trạng và sự chuẩn bị của thể thao VN những năm qua. Cụ thể, mãi đến ngày 13-1-2010 trong hội nghị triển khai công tác năm 2010, việc chuẩn bị cho Asiad 16 mới được đề cập. Tại hội nghị này, ngành thể thao VN đề ra mục tiêu chuẩn bị lực lượng VĐV để tham dự 27/42 môn thi, phấn đấu đoạt từ 4-6 HCV... Nhưng người ta quên rằng để có được lực lượng VĐV có khả năng đạt thành tích cao tại Asiad, việc chuẩn bị phải được tiến hành cách đó vài năm, thậm chí hàng chục năm.

Ngoài ra, do kinh phí đầu tư cho Asiad không có thay đổi lớn so với bình thường nên Vũ Thị Hương (điền kinh) rơi vào cảnh vỡ kế hoạch tập luyện chuẩn bị Asiad 16, bắn súng chỉ có được một chuyến đi tập huấn hai tuần ở Hàn Quốc... Đấy là tất cả những gì người ta chuẩn bị cho những môn trọng điểm ở Asiad. Về việc chuẩn bị lực lượng, năm 2009 vì thiếu kinh phí, Tổng cục TDTT đã cho giải tán các đội tuyển trẻ quốc gia. Lớp VĐV trẻ này không được đầu tư đúng mức thì lấy đâu ra lớp kế cận cho tương lai.

Tại hội nghị triển khai công tác năm 2010, nhiều ý kiến đã cho rằng với sự chuẩn bị “có cũng như không” nói trên, mục tiêu đoạt 4-6 HCV của thể thao VN là điều viển vông. Và thất bại tại Asiad 16 đã chứng minh điều đó.