Phóng to

Cuốn sách vi phạm bản quyền (trái) và cuốn sách bị sao chép (phải) - Ảnh: Như Hùng

Sự việc đã rõ rành rành và phía vi phạm bản quyền cũng đã được xác định, nhưng câu chuyện vẫn chưa được giải quyết ổn thỏa từ nhiều tháng qua...

“Không biết cách làm sách”?!

Vụ việc liên quan đến ông Nguyễn Oanh, người biên soạn bộ sách “Kỹ thuật sửa chữa ôtô và động cơ nổ hiện đại” (NXB Đồng Nai) và ông Việt Trường - Văn Sơn, người đứng tên tác giả quyển sách “Kỹ thuật sửa chữa chuyên điện ôtô” do NXB GTVT ấn hành. Ông Nguyễn Oanh, nguyên là trưởng ban ôtô Trường TH Kỹ thuật Cao Thắng, hiện là trưởng cơ sở dạy nghề máy nổ An Phú, Q.2, TP.HCM. Bộ sách của ông gồm bốn quyển, được xuất bản lần đầu tiên năm 1992 và đã được chứng nhận đăng ký bảo hộ quyền tác giả ngày 10-7-1992.

Thế nhưng 77 trang sách trong phần nội dung “Trang bị điện ôtô” tập 3 bộ sách nói trên của tác giả Nguyễn Oanh đã bị sao chép hoàn toàn thành một phần chương 1, toàn bộ chương 8 và 9 sách “Kỹ thuật sửa chữa chuyên điện ôtô” của tác giả Việt Trường - Văn Sơn. Cụ thể, phần nội dung từ chương 2 (trang 30-42) sách của tác giả Nguyễn Oanh trở thành một phần chương 1 (trang 7-16) trong sách “Kỹ thuật sửa chữa chuyên điện ôtô”.

Nội dung chương 10 (trang 209-222) và chương 11 (trang 223-245) sách của ông Nguyễn Oanh cũng được biến thành chương 8 và 9 cuốn sách của tác giả Việt Trường - Văn Sơn. Những trang sách này giống hệt nhau từ cách hành văn, từng dấu ngắt câu, từng đề mục đến tất cả hình vẽ và thứ tự hình vẽ!

Ngay từ hai cái tên tác giả, tên biên tập viên, đến nhiều phần mục trong sách của NXB GTVT cũng bộc lộ nhiều điều khuất tất, không rõ ràng. Sách ghi hai tên tác giả, trong đó một trong hai người (theo giới thiệu của chi nhánh phía Nam NXB GTVT) là Việt Trường, kỹ sư hiện đang làm việc tại Khu công nghiệp Tân Bình, là cộng tác viên của NXB. Còn “tác giả” Văn Sơn, phía NXB chỉ giới thiệu đại khái đó là một “người anh em” với Việt Trường, không rõ là ai! Khi tác giả Nguyễn Oanh đề nghị được gặp anh Văn Sơn thì được trả lời “đó là cái tên ghi vậy thôi chứ thật ra chỉ có một tác giả là Việt Trường”?!

Lạ hơn nữa, ông Việt Trường, tác giả quyển sách vi phạm bản quyền cũng chính là người được giao phần việc biên tập quyển sách! Sách bê nguyên văn ba chương sách của người khác để in lại nhưng không có dòng nào ghi tên tác giả và nguồn gốc sách đã trích dẫn. Lý giải về việc làm thiếu minh bạch này, tác giả Việt Trường cho rằng do lúc viết chưa biết cách làm sách nên không ghi(?!). Một cuốn sách thuộc thể loại biên soạn nhưng không có phần ghi tài liệu tham khảo vẫn suôn sẻ đi qua bao nhiêu công đoạn trước khi được in ấn tung ra thị trường, liệu có phải chỉ là sơ suất của tác giả?

Bồi thường 5 triệu đồng là xong!

Ngay sau khi phát hiện sách của mình bị sao chép, ngày 23-2-2004 tác giả Nguyễn Oanh đã có đơn gửi chi nhánh phía Nam NXB GTVT thông báo về việc bị xâm phạm quyền tác giả. Ông Oanh yêu cầu NXB GTVT thu hồi sách và bồi thường thiệt hại cho ông. Phía NXB GTVT cũng thừa nhận có sự sao chép, nhưng đến nay (gần ba tháng sau khi vụ việc được phát hiện) vụ việc vẫn chưa được giải quyết ổn thỏa.

Trong khi đó hai quyển sách có phần nội dung giống nhau này vẫn song song xuất hiện ở các nhà sách và tiếp tục làm tổn hại đến uy tín tác giả, vì người đọc không khỏi đặt câu hỏi: ai đã “luộc” sách của ai?

Phía NXB và tác giả Việt Trường cho rằng cuốn sách vi phạm bản quyền nhưng không vi phạm điều 22 Luật xuất bản (tức không thuộc loại sách bị cấm lưu hành), không gây nguy hại cho xã hội nên không thuộc diện phải thu hồi (?!). Ông Hoàng Chí Dũng, giám đốc chi nhánh phía Nam NXB GTVT, cho biết: “Người chịu trách nhiệm pháp lý trong vụ này là tác giả Việt Trường. Phía NXB đã có yêu cầu ông Việt Trường bồi thường 5 triệu đồng và xin lỗi ông Oanh”.

Nhưng cách giải quyết như vậy liệu đã thỏa đáng chưa và trách nhiệm của NXB đến đâu khi đã đứng tên là đơn vị xuất bản một cuốn sách vi phạm bản quyền?

Tác giả Nguyễn Oanh không đồng ý với cách giải quyết do phía vi phạm bản quyền đề nghị. Sao chép sách là một việc làm trái pháp luật, tổn hại đến uy tín, danh dự của những tác giả lao động chân chính, không thể cứ sao chép sách của người khác để kinh doanh, nếu bị phát hiện thì bồi thường bằng tiền là xong!

Dù quyển sách của NXB GTVT không gây nguy hại cho xã hội nhưng đó là một sản phẩm hoàn thành từ một việc làm gian dối, phạm pháp. Vụ việc đã được trình báo đến cơ quan chức năng là Cục Bản quyền và Cục Xuất bản (chi nhánh phía Nam). Những người quan tâm đến vụ việc hiện vẫn mong chờ cơ quan này phối hợp xử lý nghiêm minh để bảo vệ quyền lợi chính đáng của tác giả.