Hôm 28-6, có 329 đại biểu đã tham gia năm diễn đàn gắn với nhiều nội dung nhằm khơi sức trẻ chung sức dựng xây thành phố, đất nước trong kỷ nguyên mới.

5 diễn đàn được tổ chức đồng thời tại các địa điểm lịch sử, văn hóa trên địa bàn TP.HCM đã trở thành không gian đối thoại giữa các chuyên gia, nhà khoa học, cán bộ Đoàn và những gương thanh niên tiêu biểu, cùng bàn về vai trò của tuổi trẻ trong giai đoạn phát triển mới của TP.

Học để hành, tri thức phải tạo ra giá trị

Tại diễn đàn "Học để hành, rèn đức luyện tài, nâng tầm tri thức trẻ, thúc đẩy TP.HCM trở thành biểu tượng phát triển năng động của Việt Nam trong thế kỷ 21", nhiều ý kiến cho rằng việc học chỉ thật sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành những giá trị phục vụ cộng đồng.

Phát biểu tại đây, chị Trịnh Thị Hiền Trân - Phó bí thư Thành Đoàn, Chủ tịch Hội đồng Đội TP.HCM - cho biết các diễn đàn trong khuôn khổ Đại hội Thanh niên tiên tiến TP.HCM làm theo lời Bác năm 2026 không chỉ là nơi trao đổi học thuật mà còn là không gian để những người trẻ chia sẻ trách nhiệm và khát vọng trước yêu cầu phát triển mới của TP.

Theo chị Trân, TP.HCM trong thế kỷ 21 cần những người trẻ có tri thức, đạo đức, bản lĩnh, năng lực hội nhập và tinh thần phụng sự. Người trẻ không chỉ giỏi chuyên môn mà còn phải dám nhận trách nhiệm, chủ động sáng tạo và sẵn sàng giải quyết những vấn đề mới của xã hội.

Đồng quan điểm, Đỗ Huỳnh Thanh Thảo - Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam, phân hiệu Trường ĐH Ngoại thương tại TP.HCM - cho rằng thanh niên không chỉ là đối tượng thụ hưởng thành quả phát triển mà cần trở thành chủ thể tham gia giải quyết các bài toán của TP.

"Tôi mong người trẻ sẽ có thêm nhiều cơ chế để tham gia nghiên cứu, thực tập và trực tiếp đóng góp vào những lĩnh vực như chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, tăng trưởng xanh và hội nhập quốc tế", Thảo chia sẻ.

Làm chủ công nghệ, giữ gìn bản sắc

Tại Bảo tàng Tôn Đức Thắng, diễn đàn "Tuổi trẻ thành 3tiên phong đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ trong kỷ nguyên số" thu hút nhiều ý kiến xoay quanh trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu số và kỹ năng số. 

Nhiều đại biểu cho rằng AI đang tạo ra những thay đổi rất nhanh trong học tập, nghiên cứu và công việc. Tuy nhiên, công nghệ chỉ phát huy giá trị khi được sử dụng có trách nhiệm.

Từ những trăn trở của các đại biểu, bà Võ Thị Trung Trinh - Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TP.HCM - cho biết thành phố đang xây dựng hệ sinh thái dữ liệu số lấy người dân làm trung tâm, trong đó ứng dụng công dân số sẽ sử dụng tài khoản định danh điện tử VNeID để tạo thuận lợi cho người dân tiếp cận các dịch vụ công. 

Theo bà Trinh, TP.HCM cũng đang từng bước hình thành kho dữ liệu y tế và kho lưu trữ hình ảnh y khoa nhằm phục vụ việc ứng dụng AI trong khám chữa bệnh và quản trị.

Tuy nhiên, đi cùng cơ hội là yêu cầu bảo vệ dữ liệu cá nhân và tuân thủ pháp luật. Vì vậy, bà khuyến khích sinh viên và thanh niên không chỉ học cách sử dụng AI mà còn cần tìm hiểu về đạo đức AI, quyền riêng tư và trách nhiệm khi khai thác dữ liệu. 

Nhiều đại biểu cũng cho rằng người trẻ cần xem AI như một công cụ hỗ trợ nâng cao năng suất thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ.

Một trong những diễn đàn nhận được nhiều sự quan tâm là "Chủ động hội nhập, tự lực tự cường, nâng cao vai trò, vị thế và uy tín quốc tế của Việt Nam trên trường quốc tế" diễn ra tại Di tích Depot xe lửa Bình Dương. 

TS Trần Nguyên Khang - Trưởng ngành quan hệ quốc tế Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM) - cho rằng bạn bè quốc tế đánh giá cao năng lực học tập của thanh niên Việt Nam. 

Theo ông, trong bối cảnh toàn cầu hóa, người trẻ không thể chỉ nhìn các vấn đề trong phạm vi địa phương mà cần có tư duy toàn cầu, quan tâm đến các vấn đề như biến đổi khí hậu, đói nghèo, phát triển bền vững.

"Cần nhìn một vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau. Tư duy phản biện, tư duy liên văn hóa và đa văn hóa là những năng lực quan trọng để hội nhập", TS Khang nói.

Nghệ sĩ Đinh Nhật Minh - Công dân trẻ tiêu biểu TP.HCM năm 2023 - chia sẻ kinh nghiệm trong quá trình học tập tại Trung Quốc, nơi âm nhạc dân tộc được đưa vào trường học từ rất sớm thông qua các chương trình đào tạo và các câu lạc bộ nghệ thuật dành cho thiếu nhi. Theo anh, đây là cách làm hiệu quả để hình thành tình yêu đối với văn hóa truyền thống ngay từ nhỏ.

Từ thực tiễn hoạt động của bản thân, anh cho biết gia đình đã duy trì lớp dạy nhạc cụ dân tộc miễn phí "Trúc Mai House" từ năm 2004, đồng thời thường xuyên tổ chức các chương trình biểu diễn, giao lưu tại trường học nhằm đưa âm nhạc dân tộc đến gần hơn với học sinh, sinh viên. 

Anh đề xuất cần đổi mới phương thức tiếp cận văn hóa truyền thống theo hướng tự nhiên, phù hợp với tâm lý của giới trẻ; thay vì tạo áp lực học tập, nên tăng cường các hoạt động trải nghiệm, đưa âm nhạc dân tộc vào môi trường học đường, tạo cơ hội để thanh thiếu nhi thường xuyên được tiếp xúc, từ đó hình thành tình yêu và ý thức gìn giữ các giá trị văn hóa dân tộc.

TP.HCM đăng cai Đại hội Thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác toàn quốc

Đại hội Thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác toàn quốc lần thứ VIII năm 2025 sẽ được Trung ương Đoàn tổ chức tại TP.HCM từ ngày 16 đến 18-5.