Người đàn ông và một cô bé cong lưng đẩy xe, đi bên cạnh là một phụ nữ mặt buồn rượi, tay nâng cao cái đĩa trên chất đầy những que thịt nướng.

Phóng to

Hàng cơm tấm, bánh ướt, bún thịt nướng này là thu nhập chính của gia đình chị Hoa - Ảnh: T.Đ.

Chiếc xe dừng ngay trên khoảnh đất lổn nhổn cát, đá, gạch. Ba chiếc bàn, năm bảy cái ghế nhựa được hạ xuống. Hai cái nồi, thẩu nước mắm, âu dưa leo từ trong thùng xe được lấy ra. Chiếc bảng ghi: “Cơm tấm, bánh ướt, bún thịt nướng, 10.000 đồng/phần” được bày ra.

30.000 đồng

Hàng triệu người di cư Số người di cư giữa các tỉnh trong năm năm qua là 3,3 triệu người, tăng 1,3 triệu người (63,4%) so với tổng điều tra năm 1999 (2 triệu người). Đông Nam bộ là vùng nhập cư cao nhất với tỉ suất di cư thuần 107,7‰, đồng bằng sông Cửu Long là vùng xuất cư lớn nhất với tỉ suất di cư thuần -40,4‰. Các khu công nghiệp tập trung và các thành phố lớn luôn có sức hút mạnh mẽ: tỉ suất di cư thuần của Bình Dương 341,7‰, TP.HCM 116‰, Đà Nẵng 77,9‰, Đồng Nai 68,4‰, Hà Nội 50‰... Đến nay đã có 29,6% dân số sống ở khu vực thành thị.

Ba người lặng lẽ vào việc của mình. Chị Nguyễn Thị Diệu Hoa luôn tay múc nước mắm vào từng túi nilông con con cột lại, xỏ tay vào bao, chia bún, bánh ướt vào hộp xốp thành từng phần để sẵn. Bé Thu, con chị, nhẹ tay gỡ từng lá bánh ướt, cầm kéo cắt ra từng lát nhỏ. Anh Hùng, chồng chị Hoa, lui cui dọn bàn ghế, bật bếp gas mini giữ nóng nồi cơm tấm.

5g30, đèn đường tắt nhưng trời vẫn chưa sáng. Những người khách đầu tiên xuất hiện: mấy anh tài xế xe tải đậu chờ lấy hàng ở làn đường bên kia kéo ghế ngồi chờ, mấy anh công nhân áo xanh ghé đến kêu “một cơm tấm” và để xe nổ máy đợi. Ba thìa cơm nóng, một miếng sườn nướng mỏng, vài lát dưa leo, túi nước mắm mau chóng được đóng hộp để khách bắt đầu một ngày lao động. Mỗi phần bánh ướt được chuẩn bị với chả lụa, chả chiên, nem chua, giá luộc. Mỗi phần bún có kèm xâu thịt nhỏ được quấn quanh chiếc đũa, vài lát chả. Chị Hoa chăm chút từng đĩa, từng gói. Có ba phần đặc biệt nhất lúc nào cũng làm bàn tay chị cuống quýt: phần bánh ướt cho bé Thu và em trai nhét vội vào cặp khi đạp xe qua chào ba mẹ đi học, phần cơm của anh Hùng nhận trước khi đẩy chiếc xe ba bánh cắm cúi đạp về hướng quận 8.

Luôn tay như thế cho đến qua 7g30 là vãn. Những người công nhân đã đến chỗ làm. Chị Hoa liếc nhìn, ước lượng phần bánh còn lại. Bây giờ chị mới ngồi xuống ghế nhựa đặt sau xe hàng dõi về phía dòng người xe đang ngày một tấp nập. Nắng đã lên, đoạn đường này xe cộ đi ngang tung bụi mù mịt, thỉnh thoảng một chiếc xe cẩu ở xưởng sửa chữa bên cạnh lại lui ra, xả khói đen kịt. Chị ngồi đó, đón những khách hàng hiếm hoi thảng hoặc dừng xe. 10g, nắng gắt, chị Hoa dọn bàn ghế, đẩy xe vào con ngõ nhỏ. Hôm nay ế lại mấy phần, mấy đứa nhỏ lại phải ăn thay bữa cơm trưa.

Phóng to

Bé Thu phụ bán với mẹ ngoài giờ đến trường - Ảnh: T.Đ.

Hi vọng mong manh

Chị Hoa rớm nước mắt. Cách nay mười mấy năm, khi ôm hai con nhỏ từ An Giang lên Sài Gòn, chị đâu có nghĩ đến những bài toán khó giải thế này. Cồn Tàu (ấp Vĩnh An, xã Vĩnh Hòa, huyện Tân Châu, An Giang) nơi chị sinh ra, lớn lên, lấy chồng, sinh con và quần quật ngày đêm với ruộng vườn lần lần sạt lở hết xuống lòng sông Tiền. Hơn 1.000 gia đình bỗng lâm vào cảnh chơ vơ. Trắng tay, cả mẹ, các chị em trong nhà lần lượt dắt díu nhau lên Sài Gòn tìm đất sống. Chị được nhận vào làm công nhân ở một xí nghiệp may, chồng đi làm ở một cơ sở bán vật liệu xây dựng, vất vả từ sáng đến tối nhưng đồng lương cũng đủ để tằn tiện, chắt chiu cho con đi học.

Nhưng cuộc đời không như thế mãi. Đi làm được gần chục năm, chị Hoa mắc bệnh cột sống, không ngồi máy được nữa phải nghỉ việc. Con ngày một lớn, tiền học, tiền sách vở, quần áo cũng tăng theo. Rồi nhà trọ lên giá, cả gia đình dọn từ quận 8 sang huyện Bình Chánh, đường đi học của bé Thu dài ra gấp mấy lần. Thu ham học và học giỏi. Ở lớp 8 chuyên Trường THCS Chánh Hưng, Thu xếp hạng 2. Cô bé đã rành rọt xác định ước mơ trở thành cô giáo dạy vẽ, nhưng Thu cũng gật đầu nói sẽ chấp nhận nghỉ học nếu mẹ ốm không bán hàng được nữa: “Con sẽ bán thay mẹ. Mẹ khỏe thì con đi học lại”.

Mấy năm liền làm lớp trưởng, sổ công tác lớp của Thu ghi chép dày đặc những khoản thu chi, những chuyến đi dã ngoại. “Con ghi để thông báo cho các bạn chứ con chưa bao giờ đi chơi với lớp. Con ở nhà phụ mẹ. Con không buồn” - Thu quả quyết lắc đầu. Chị Hoa thì nói Thu có hơi buồn khi phải trễ hạn đóng học phí, có bối rối khi chưa mua được đồng phục. Chị thở dài: “Tội cho con gái, suốt cả mấy tháng, trời nắng nóng nhưng nó đi học vẫn khư khư trùm cái áo lạnh, sợ bị thầy giám thị ghi tên vì đồng phục cũ chưa có phù hiệu trường in trên tay áo như năm nay. Tận tết vừa rồi, ba nó mới sắm được cho con đồng phục mới”. Bộ đồng phục ấy Thu cứ sáng mặc tối giặt. Sự học của Thu là tất cả hi vọng của chị Hoa, nhưng hi vọng ấy đang ngày một mong manh dù rằng Thu đang miệt mài ôn luyện cho kỳ thi học sinh giỏi cấp quận tháng 4 này.

Nhưng rồi một tin vui đến với họ: Thu đã được đưa vào danh sách nhận học bổng Bạn tôi - người vượt khó của báo Tuổi Trẻ qua sự giới thiệu của cô Nguyễn Thị Ngọc Tuyết, cô giáo đã dạy em suốt ba năm ở lớp học nhà cô. “Vậy là đỡ lo được một khoản, khoản quan trọng nhất mang hi vọng của cả nhà” - chị Hoa đã nở được nụ cười.

_________

Tin bài liên quan:

Kỳ 1:Một ngày của bà Sáu Phượng Kỳ 2: Trĩu thêm gánh nặng Kỳ 3: Sổ cơm và quán vui Kỳ 4: Chuyện xóm bắp luộc Kỳ 5: Níu lấy tương lai

Đón đọc số tới: Két sắt ký sự Bên trong chiếc két sắt không chỉ là tài sản mà còn có cả những bí mật thâm sâu nhất. Nó trở thành miếng mồi thơm cho nhiều tên tội phạm. Xung quanh những vụ trộm két sắt có không ít những câu chuyện ly kỳ...