Trong lịch sử quan hệ quốc tế hiện đại, có rất ít mối quan hệ vừa bền chặt, vừa sâu sắc như tình hữu nghị giữa nhân dân Việt Nam và nhân dân Cuba. Hai dân tộc ở hai nửa bán cầu, cách nhau hàng vạn cây số, với những khác biệt lớn lao về địa lý, văn hóa và lịch sử, nhưng lại gắn bó với nhau bằng một tình cảm đặc biệt - tình đoàn kết trong sáng, thủy chung và đầy nghĩa tình.

Nghĩa tình Cuba - Việt Nam

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc ta, khi đất nước còn phải đối mặt với vô vàn hy sinh và mất mát, Cuba đã luôn đứng bên cạnh Việt Nam bằng một mối ân tình hiếm có trong quan hệ giữa các quốc gia. 

Không chỉ trên các diễn đàn quốc tế hay trong những tuyên bố chính trị, tình cảm ấy còn được thể hiện bằng những hành động cụ thể, bằng sự sẻ chia chân thành của Chính phủ và nhân dân Cuba đối với nhân dân Việt Nam.

Đặc biệt, trong lĩnh vực y tế và sức khỏe cộng đồng, lĩnh vực gắn liền với sự sống và nhân phẩm của con người, sự giúp đỡ của Cuba đối với Việt Nam mang ý nghĩa vô cùng nhân văn, sâu sắc. 

Ngay từ những năm 1960, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn có nhiều chuyển biến khó khăn, Cuba đã cử nhiều đoàn chuyên gia và bác sĩ sang giúp đỡ nhân dân Việt Nam. 

Trong điều kiện thiếu thốn thuốc men, trang thiết bị và cơ sở y tế, sự có mặt của các thầy thuốc Cuba không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn mà còn là nguồn động viên tinh thần to lớn để các y bác sĩ và nhân dân Việt Nam vững vàng bước qua những giai đoạn lịch sử đầy khốc liệt. 

Hành trang của họ không chỉ là những ống thuốc, những thiết bị sơ cứu, phẫu thuật, mà còn có cả kinh nghiệm chuyên môn từ một đất nước nơi ngành y là mũi nhọn phát triển, và lòng nhân ái, y đức - tinh thần của những con người tin rằng việc cứu chữa một sinh mạng ở bất cứ nơi đâu cũng chính là trách nhiệm chung của nhân loại.

Một dấu ấn đặc biệt trong lịch sử tình hữu nghị giữa hai dân tộc là chuyến thăm Việt Nam năm 1973 của lãnh tụ Cuba Fidel Castro. Trong chuyến thăm lịch sử ấy, Fidel đã đến vùng giải phóng tại Quảng Trị - nơi chiến sự vừa tạm lắng sau những năm tháng bom đạn ác liệt. Đây là lần đầu tiên và cho đến nay vẫn là một trong rất ít trường hợp một nguyên thủ quốc gia trực tiếp đến thăm một vùng chiến sự khi cuộc chiến còn chưa kết thúc. 

Tại vùng đất tuyến lửa ấy, Fidel Castro đã thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ đối với cuộc đấu tranh chính nghĩa của nhân dân Việt Nam. Hình ảnh vị lãnh tụ Cuba giương cao lá cờ của lực lượng cách mạng Việt Nam ngay trên vùng đất vừa thoát khỏi bom đạn đã gây xúc động cho đông đảo nhân dân yêu hòa bình khi ấy, và cũng trở thành một biểu tượng đẹp đẽ, cao cả của lòng nhân ái và tình hữu nghị. 

Chính trong chuyến thăm này, ông đã đề xuất ý tưởng giúp Việt Nam xây dựng một bệnh viện hiện đại tại miền Trung - một hành động thể hiện rõ nét tinh thần nhân đạo và tình nghĩa anh em giữa hai dân tộc.

Ý tưởng ấy sau này đã trở thành hiện thực với sự ra đời của Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cuba Đồng Hới. Công trình được xây dựng với sự giúp đỡ to lớn của Chính phủ và nhân dân Cuba, từ thiết kế, trang thiết bị cho đến đào tạo đội ngũ cán bộ y tế công tác tại bệnh viện. Trong suốt nhiều năm, đây là một trong những bệnh viện hiện đại hàng đầu của khu vực miền Trung Việt Nam, góp phần chăm sóc sức khỏe cho hàng triệu người dân. 

Đối với nhiều người dân Việt Nam, Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cuba Đồng Hới không chỉ là một cơ sở y tế, mà còn là một biểu tượng sống động của tình hữu nghị giữa hai dân tộc - một biểu tượng được xây dựng bằng sự sẻ chia, lòng nhân ái và tinh thần quốc tế cao đẹp.

Không chỉ giúp xây dựng cơ sở vật chất, Cuba còn dành cho Việt Nam sự hỗ trợ quý báu trong đào tạo nguồn nhân lực y tế. Nhiều thế hệ sinh viên Việt Nam đã được gửi sang học tập tại các trường đại học y khoa của Cuba. Từ những giảng đường xa xôi bên kia đại dương, họ đã tiếp thu và mang về cho nước nhà không chỉ kiến thức chuyên môn mà còn cả tinh thần nhân ái của nền y học Cuba - một nền y học luôn đặt con người và sức khỏe cộng đồng ở vị trí trung tâm. 

Ngược lại, nhiều chuyên gia và bác sĩ Cuba cũng đã sang Việt Nam làm việc, giảng dạy và chuyển giao kỹ thuật y học. Những cuộc gặp gỡ nghề nghiệp ấy đã tạo nên một cây cầu tri thức và tình cảm giữa các thầy thuốc hai nước, một cây cầu được xây dựng không chỉ bằng khoa học mà còn bằng lòng nhân ái.

Những 'chiến sĩ áo trắng' gieo mầm nhân ái

Trên phạm vi toàn cầu, Cuba còn được thế giới biết đến với hình ảnh những "chiến sĩ áo trắng" - đội ngũ bác sĩ và nhân viên y tế sẵn sàng lên đường tới nhiều quốc gia để cứu chữa người bệnh, hỗ trợ khắc phục hậu quả thiên tai và đối phó với các dịch bệnh nguy hiểm. Từ những vùng nghèo khó ở châu Phi đến các quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề của dịch bệnh, các bác sĩ Cuba đã để lại dấu ấn sâu sắc bằng tinh thần tận tụy và lòng nhân ái. 

Tinh thần quốc tế cao đẹp ấy đã trở thành niềm tự hào của nhân dân Cuba và là nguồn cảm hứng đối với cộng đồng quốc tế. Những người thầy thuốc Cuba, trong chiếc áo blouse trắng giản dị, đã trở thành biểu tượng của lòng nhân ái và trách nhiệm đối với con người.

Ngày hôm nay, trong bối cảnh Cuba đang phải đối mặt với nhiều khó khăn về kinh tế và đời sống do những biến động phức tạp của tình hình thế giới, nhân dân Việt Nam càng thêm thấu hiểu và trân trọng những nghĩa tình mà đất nước Cuba anh em đã dành cho mình trong những năm tháng gian khó của lịch sử.

Những bệnh viện được xây dựng, những lớp sinh viên y khoa được đào tạo, những ca bệnh được cứu chữa - tất cả đều là những minh chứng sinh động cho tình đoàn kết đặc biệt giữa hai dân tộc. Đó không chỉ là sự hỗ trợ về vật chất hay kỹ thuật, mà còn là biểu tượng của lòng nhân ái, của tinh thần quốc tế cao đẹp và của một tình bạn lớn đã được thử thách qua thời gian.

Nhân dân Việt Nam luôn ghi nhớ câu nói nổi tiếng của lãnh tụ Fidel Castro: "Vì Việt Nam, Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình". Trải qua nhiều thập kỷ, câu nói ấy vẫn vang lên như một lời khẳng định đầy xúc động về tình đoàn kết đặc biệt giữa hai dân tộc. Đó không chỉ là một tuyên bố chính trị, mà còn là lời thề của tình hữu nghị - một tình hữu nghị đã được chứng minh bằng những hành động cụ thể, bằng sự sẻ chia chân thành và bằng lòng nhân ái của biết bao con người.

Từ Việt Nam, với tất cả sự trân trọng và lòng biết ơn sâu sắc, những người thầy thuốc Việt Nam xin gửi tới nhân dân Cuba, cùng đội ngũ những người thầy thuốc tận tâm của đất nước các bạn, lời tri ân chân thành nhất. Những nghĩa tình mà Cuba đã dành cho Việt Nam sẽ mãi mãi được ghi nhớ trong trái tim của nhân dân Việt Nam. 

Chúng tôi tin tưởng rằng, với bản lĩnh kiên cường, ý chí mạnh mẽ và truyền thống nhân văn cao đẹp của mình, đất nước Cuba anh em sẽ vượt qua những khó khăn hiện nay, tiếp tục phát triển và tiếp tục tỏa sáng như một biểu tượng của lòng nhân ái và tinh thần quốc tế cao đẹp.

Tình hữu nghị Việt Nam - Cuba, được xây dựng bằng sự sẻ chia, hy sinh và tình người, sẽ mãi mãi bền vững cùng thời gian.

Cuốn sách gìn giữ ký ức lịch sử và tình đoàn kết đặc biệt Việt Nam - Cuba

Cuốn sách ‘65 năm vun đắp tình hữu nghị thủy chung, mẫu mực Việt Nam - Cuba’ là một đóng góp xuất sắc trong việc gìn giữ ký ức lịch sử và tình đoàn kết, hữu nghị đặc biệt giữa hai dân tộc do Chủ tịch Hồ Chí Minh và Lãnh tụ Fidel Castro khởi dựng.