Mặt khác, nỗi sợ sau ba tháng hè con sẽ ít nhiều quên mất vốn kiến thức cộng với mối lo con có thể sa vào những cạm bẫy tệ nạn nếu cứ rong chơi đã khiến không bậc cha mẹ nào an tâm với việc không cho con đi học văn hóa dịp hè. Và cứ như vậy, như một vòng luẩn quẩn, chuyện học thêm, dạy thêm không sao giải quyết được.

Có lẽ không có nước nào mà học sinh có kỳ nghỉ hè dài như ở nước ta: đến 90-100 ngày. Ở Nhật một năm học có ba học kỳ, giữa mỗi học kỳ học sinh có một kỳ nghỉ: nghỉ đông từ 26-12 đến 6-1 (10 ngày), nghỉ xuân từ 25-3 đến 4-5 (10 ngày), và nghỉ hè từ 20-7 đến 31-8 (khoảng 40 ngày). Học sinh Úc được nghỉ nhiều hơn, mỗi năm có bốn kỳ nghỉ: hai tuần vào giữa học kỳ 1, hai tuần giữa năm học, hai tuần giữa học kỳ 2 và 6-7 tuần nghỉ hè. Học sinh ở Anh cũng có bốn kỳ nghỉ: 8 ngày cho lễ Phục sinh, 15 ngày cho kỳ nghỉ đông, 15 ngày cho kỳ nghỉ xuân và khoảng hơn 40 ngày cho kỳ nghỉ hè.

Hiện nhiều nước cũng quan tâm đến việc phát triển các chương trình vui chơi cho học sinh vào các kỳ nghỉ. Học sinh chơi nhưng mà học. Học đích thực. Họ không học văn hóa để củng cố bài vở đã học. Họ không học trước một phần của chương trình năm học kế tiếp.

Mỗi trường thi đua nhau đưa ra những chương trình hoạt động hấp dẫn và bổ ích cho trẻ. Một chương trình huấn luyện và tổ chức cho học sinh chơi golf, trong đó trẻ được sinh hoạt theo những nhóm nhỏ vừa học một môn thể thao mới vừa thực hành chơi (New Zealand). Với chương trình “Học sinh đến với kỳ nghỉ trong thế giới của sách” (The daily online Californian - Hoa Kỳ), học sinh thuộc các gia đình có thu nhập thấp ở miền tây nam Berkeley sẽ được hưởng một kỳ nghỉ hè với nhiều cuốn sách thú vị và nhận được sự hướng dẫn giúp đỡ của các anh chị sinh viên Trường đại học UC Berkeley.

Một chương trình khác giúp học sinh trung học đạt được những kỹ năng nghiên cứu đánh giá: chương trình Ánh sáng và cuộc sống của Viện Kỹ thuật Georgia - Hoa Kỳ. Trong chương trình này, các em được làm quen với môi trường đại học với những khảo sát thực - động vật và một số công việc nghiên cứu thực nghiệm trong lĩnh vực sinh học...

Thật ra ý tưởng về việc có nhiều kỳ nghỉ rải đều trong một năm học không phải là một điều hoàn toàn mới mẻ ở nước ta. Tôi còn nhớ có lần đã nghe cố thứ trưởng Bộ GD-ĐT Lê Vũ Hùng đề cập đến vấn đề này. Và cũng ước gì vào các kỳ nghỉ, con cái chúng ta được đến trường chơi - chơi mà học với những chương trình hoạt động thực tiễn bổ ích và thú vị!