Gia đình anh Hà Văn Quang, bản Chít, xã Mường Than, là một trong số nhiều gia đình trắng tay sau lũ. Cả cơ nghiệp tích cóp bao năm trời bỗng chốc bị cuốn bay theo dòng lũ dữ.

Bát hương thờ người mất bằng thân chuối ở Mường Than

Trước đây, gia đình anh Quang có một cửa hàng tạp hóa 15 mét mặt tiền, một cửa hàng kim khí, 2 kho hàng... Cơn lũ đi qua, cơ nghiệp cả một đời người chỉ còn lại khung nhà xiêu vẹo, đầy bùn đất. 

Đau xót hơn, mẹ anh - bà Đỗ Thị Hoa bị lũ cuốn đến nay vẫn chưa tìm được tung tích. Trở về trước tổ ấm ngày xưa, anh Quang mệt mỏi ngồi xuống tảng đá bị lũ bỏ lại trước ngôi nhà đổ nát, hai khóe mắt cay như có ai xát ớt.

“Tôi chẳng biết làm gì bây giờ... chỉ mong sớm tìm lại được mẹ tôi. Tài sản bị mất rồi nhưng còn bàn tay thì còn đi làm được. Điều chúng tôi mong mỏi nhất lúc này là sớm tìm thấy mẹ” - anh Quang xúc động.

Những người còn lại của gia đình anh Quang chia nhau đi tìm mẹ. Mỗi người một nơi, cứ lần theo vết tàn phá của cơn lũ để lại về hạ nguồn. Cả quãng đường gần 20 cây số. Họ đặt di ảnh, cắt khúc thân chuối làm bát hương đặt ngay trong ngôi nhà trống hoác, cột xiêu. Nhiều người đi qua dừng xe lại, lội bùn vào thắp cho người mất một nén nhang, động viên người nhà đang mệt lử ngồi bên khúc gỗ đầy bùn đất. 

Chị Lưu Thị Lan - xã Bắc Hà, tỉnh Lào Cai - đi hơn 200 cây số đến Mường Than để trao tận tay những đồng tiền của đồng bào khắp nơi gửi gắm. Chị Lan từng đến nhiều bản vùng cao bị thiên tai làm tình nguyện, trao quà hỗ trợ người dân, nhưng chuyến đi lần này khiến chị không kìm lòng được trước khung cảnh điêu tàn sau cơn lũ.

Chị cho biết trước mắt, chị chuyển tiền mặt của các nhà hảo tâm gửi cho bà con. Nhân chuyến đi này, chị cũng tìm hiểu về cuộc sống của bà con sau lũ, nắm bắt thông tin từ Ủy ban MTTQ xã để bàn bạc, tiếp tục có chương trình hỗ trợ sinh kế lâu dài cho bà con. 

“Tôi chỉ nghĩ đơn giản vì chúng ta là người Việt Nam. Trong lúc hoạn nạn khó khăn này thì người Việt chúng mình đều có tinh thần chia sẻ, lá lành đùm lá rách. Tôi muốn đóng góp một phần nhỏ, động viên để bà con có động lực vượt qua hoạn nạn này” - chị Lan nói. 

Ông Tạ Hữu Tuyến - ở xã Bình Minh, TP Đồng Nai - lặn lội hơn 2.000 cây số đến Mường Than. Ông Tuyến cũng hỗ trợ bà con bằng tiền mặt, số tiền mà người dân nhiều nơi gửi gắm ông. Ông dự định ngay sau đợt mưa bão này sẽ tiếp tục kêu gọi nhà hảo tâm ủng hộ để bà con có sinh kế, làm ăn ổn định, lâu dài. 

“Khi xuống xe tôi không kìm lòng được! Tôi không thể tưởng tượng được khung cảnh hoang tàn đến vậy. Nhiều người đã trắng tay, mất người thân, mất nhà cửa, mất cả cơ nghiệp. Chúng tôi mong đóng góp để bà con vực dậy qua cơn hoạn nạn này” - ông Tuyến nói.

Vượt đường dài giúp dân xây lại cuộc sống

Những người nơi xa có mặt trong những nhóm đầu tiên đến Mường Than, tỉnh Lai Châu hỗ trợ bà con là thành viên của các Đội cứu hộ biển Hải Hòa (Thanh Hóa) và Đội cứu hộ 0 đồng Thanh Hóa.

Sau khi nắm bắt được thông tin lũ quét tàn phá ở Mường Than (Lai Châu), hai đội họp bàn trong chưa đầy 1 tiếng đồng hồ rồi lên đường lúc 1h sáng. Họ thuê xe chở một máy xúc lật của cá nhân thành viên trong đội, một máy cày gắn lồng (dùng chở lúa) và một xe tải chở theo máy phát điện, lương thực, nước uống để lên Lai Châu.

“Chúng tôi xác định là đi đến đâu mở đường đến đó" - ông Cao Ngọc Tùng, Đội trưởng Đội cứu hộ biển Hải Hòa, bày tỏ rồi kể tiếp: "Đến nơi, chúng tôi được hướng dẫn của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã Mường Than. Việc đầu tiên là dọn bùn đất để mở con đường lên bản Nậm Sáng, bản Chít (đang bị cô lập) rồi tiếp tục dùng máy móc hỗ trợ bà con. Bà con cần gì chúng tôi sẽ giúp việc đó". 

Còn ông Lê Mạnh Hiệp - Đội trưởng Đội cứu hộ 0 đồng Thanh Hóa - kể lại, nghe bà con thông báo trên bản đang có 20 tấn chè đã thu hái nhưng không mang đi bán được. Nếu không kịp mở đường để chở chè đi bán thì 20 tấn chè ấy sẽ phải bỏ. 

 “Rất gấp gáp, chúng tôi thay ca nhau làm xuyên đêm, cố gắng sớm nhất để bà con không bị thiệt hại thêm nữa” - ông Hiệp nói.

Trận lũ quét kinh hoàng sáng 17-7 tràn qua khu vực bản Đội 11 (nay là bản Chít), xã Mường Than khiến 24 gia đình mất hoàn toàn nhà cửa và tài sản. Trận lũ đã làm 8 người chết và mất tích, 8 người khác bị thương. 

Cuộc sống của người dân các bản Chít, Che Bó, Nậm Sáng, Sắp Ngụa, Ngà Phát bị thiệt hại nặng nề. Hàng nghìn người phải rời bỏ nhà cửa đến nơi ở tạm tập trung để tránh nguy cơ sạt lở, lũ quét.

Một tuần nay, hàng nghìn người thuộc các lực lượng công an, quân đội, dân quân và người dân địa phương đang nỗ lực tìm kiếm người mất tích, giúp người dân ổn định cuộc sống. 

Mỗi ngày, hàng chục đoàn xe chở hàng cứu trợ đến ủng hộ bà con bị thiệt hại. Những tấm lòng nhân ái từ khắp nơi vượt đường xa, mưa lũ đến Mường Than. Nhưng hơn thế, hàng nghìn người dân ở địa phương này đang rất cần chỗ ở an toàn, ổn định và có sinh kế để xây lại cuộc sống.