Thứ nhất, chủ động nắm bắt thông tin của bản tin “Dự báo thời tiết” hàng ngày trên các phương tiện thông tin đại chúng. Người chăn nuôi nên chủ động nghe thông tin thời tiết từ tối hôm trước và sáng sớm hôm sau để có kế hoạch cụ thể về che chắn chuồng trại, chủ động nguồn thức ăn nước uống. Quan trọng hơn là để kịp thời đối phó với những cơn giông, lốc và những trận mưa lớn đột xuất trong ngày (thực tế những ngày nắng nóng thường kèm những cơn giông, lốc, mưa lớn vào buổi chiều rất đột ngột).

Thứ hai, giảm mật độ nhốt gia súc gia cầm trong chuồng nuôi cũng như trên phương tiện vận chuyển. Điều này rất quan trọng và được đặt lên hàng đầu để tạo sự thông thoáng làm mát cho con vật, hạn chế sức nóng từ chuồng nuôi cũng như từ bản thân con vật. Với trâu bò, đơn giản chỉ cần đưa trâu bò ra nhốt ở những nơi có cây bóng mát, khi vận chuyển nên giảm số trâu bò 1 - 2 con/1 phương tiện vận chuyển so với trước đây là được. Với lợn, gia cầm cần cải tạo bổ sung các ô chuồng mới để giảm mật độ nuôi. Các trang trại lợn, gia cầm chuyên thịt nên xuất bán và nhập số lượng nhỏ hơn so với bình thường.

Việc vận chuyển nên hạn chế tối đa trong những ngày nắng nóng, trường hợp cần phải vận chuyển chú ý xe có mái che tốt, rải chất độn nền xe (bằng cát, lá cây tươi), để một số cành cây tươi trên phương tiện vận chuyển để làm mát.

Thứ ba, nên có hệ thống giàn phun mưa cả trên mái chuồng và trực tiếp trong chuồng nuôi cho con vật. Hệ thống giàn phun tốt nhất lắp hệ thống tự động để đảm bảo chất lượng giàn phun cũng như lượng nước phun trong chuồng, đảm bảo cân bằng về nhiệt cho con vật. Những nơi chưa có điều kiện lắp giàn phun có thể dùng các liếp che (tốt nhất bằng các chất liệu tranh, tre, nứa, lá, không nên dùng chất liệu bằng tôn, phibroxi măng). Kinh nghiệm ở nhiều nơi dùng các cây dây leo như bìm bìm, mướp… cho leo trên mái làm mát tự nhiên là rất tốt.

Ở nhiều nơi đang vụ thu hoạch ngô, thân cây chuối, các cây họ đậu, người chăn nuôi dùng các loại thân cây trên để che chắn trên mái, che chắn xung quanh chuồng hoặc xếp nhiều ở khu vực có bóng mát để nhốt gia súc cũng là điều rất tốt. Tuy nhiên cần chú ý để kịp thời xử lý khi có giông, bão, lốc mưa lớn không để các vật liệu trên bị đổ hoặc tạo sức nặng cho mái chuồng nuôi làm ảnh hưởng trực tiếp đến con vật.

Thứ tư, chế độ ding dưỡng làm mát cho con vật. Việc đầu tiên là đảm bảo đầy đủ lượng nước uống và dùng chất điện giải cho con vật uống hàng ngày. Nhu cầu nước uống trong ngày nắng nóng là rất lớn (bò sữa có thể tới 30 – 50 lít/ngày); dùng chất điện giải (như Han-Lytevit C…) sẽ bổ sung các loại vitamin, khoáng chất làm tăng sức để kháng cho con vật. Những ngày nắng nóng nên bổ sung các máng uống và thường xuyên vệ sinh sạch sẽ để cho con vật chủ động uống đủ lượng nước sạch. Với trâu bò khi thấy con vật quá mệt mỏi do cảm nắng, cảm nắng có thể dùng bột sắn, nước lá rau má, diếp cá để hòa nước cho con vật uống. Về chế độ ăn, những ngày nắng nóng nên giảm khẩu phần ăn về buổi trưa và tăng bù vào chiều mát, sáng sớm và đêm.

Thứ năm, vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, tắm cho con vật vào buổi chiều mát, nhằm giảm nhiệt cho cơ thể con vật và phòng chống các bệnh ngoài da.

Thứ sáu, khi phát hiện thấy con vật có biểu hiện không bình thường (do cảm nắng, cảm nóng, do vận chuyển có mật độ nhốt cao) cần áp dụng ngay các biện pháp làm mát để hạn chế rủi ro. Cần tách riêng con vật ra nơi có bóng mát, tạo sự thông thoáng nơi nhốt. Với trâu bò, lợn nái có thể dùng đá lạnh chườm mát vùng đầu, vùng mặt, đồng thời cho con vật uống nước điện giải khi ổn định mới cho con vật nhập đàn. Trường hợp con vật có biểu hiện nặng hơn áp dụng các biện pháp phòng trị bệnh kịp thời. Người chăn nuôi cần thực hiện đồng bộ các biện pháp làm mát nêu trên để đảm bảo sức khỏe đàn gia súc gia cầm trong những ngày nắng nóng.

Nguồn: Trung tâm Phát triển chăn nuôi Hà Nội