Phóng to

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Lê Hoài Linh

Một triển lãm ảnh khá đặc biệt, triển lãm của website ảnh có tên là photoworld.com.vn vừa khai mạc tại số 3A Ngô Quyền, Hà Nội. Đây là website quy tụ khá nhiều tên tuổi phóng viên, nghệ sĩ nhiếp ảnh chuyên nghiệp, với kho ảnh hơn 4.000 tác phẩm có giá trị.

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Lê Hoài Linh, một thành viên tích cực trong ban quản trị của website có cuộc trò chuyện sau.

* Anh có phải là người tham gia thành lập website này và định hướng cho nó ngay từ đầu?

- Khi mới ra đời, trang web của chúng tôi chỉ có bốn thành viên là Kỳ Thanh, Hải Thanh, Xuân Lâm và Phú và... không có tôi! Điều vui là những thành viên sáng lập lại là các anh em có nghề thiết kế, kiến trúc chứ không chuyên nhiếp ảnh. Thế nên ban đầu con đường của nhóm cũng tự phát, không rõ ràng.

Phải đến lần gia nhập thứ hai, có sự tham gia của một loạt các tay máy chuyên nghiệp, anh em họp bàn lại thì đường hướng của nhóm mới định hình rõ ràng, đó là lấy phản ánh hiện thực cuộc sống làm chủ đề chính.

* Có lần, trong một cuộc họp báo nhân sự kiện của Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh tổ chức, một phóng viên thắc mắc làm sao các giải thưởng nhiếp ảnh của Hội vẫn cứ xoay quanh các chủ đề: chim, hoa, cá, người dân tộc, ruộng bậc thang, đồng muối, bãi cát... ít thấy hơi thở cuộc sống ở đây vậy mà vẫn đoạt giải như thường.

Câu trả lời từ ông Chủ tịch Hội là: Chúng tôi là các nghệ sĩ nhiếp ảnh, chỉ quan tâm đến cái đẹp. Còn phản ánh hiện thực cuộc sống là nhiệm vụ của ảnh báo chí, do Hội Nhà báo tổ chức. Là một nhà nhiếp ảnh chuyên nghiệp, anh có nhận xét gì về câu chuyện trên?

- Năm 2000, tôi có được đọc một tài liệu kể về câu chuyện khi thời khắc chuyển giao thế kỷ, các danh nhân thế giới họp bàn lại để kể ra những thành tựu lớn của con người cho tới thế kỷ 20. Tôi rất ngạc nhiên khi họ liệt kê ngoài Cách mạng Pháp; Thuyết tương đối; Con người bay vào vũ trụ... còn có sự kiện nhiếp ảnh ra đời. Hết ngạc nhiên rồi thấy có lý.

Nhiếp ảnh ra đời là cả một cuộc cách mạng trong lịch sử con người, đó là nó ghi lại trung thực cuộc sống một cách nghệ thuật; để lại những tư liệu chính xác làm bệ phóng cho sự phát triển. Chức năng và giá trị của nhiếp ảnh nằm ở chỗ đó.

Có lần tôi xem một triển lãm ảnh báo chí của Hội Nhà báo, có những bức ảnh cực kỳ vô hồn. Khi tôi chê thì tác giả nói rằng đây là ảnh báo chí, anh xem xem có đủ 5W 1 H đấy chứ (Công thức cho một sản phẩm báo chí What, Where, When, Who, Why và How). Tôi nghe vậy liền không tranh cãi nữa.

Theo tôi thì chẳng có ảnh nghệ thuật lẫn ảnh báo chí. Hãy trả lại giá trị của nhiếp ảnh cho hai chữ nhiếp ảnh, thế là đủ. Bởi vì một bức ảnh ngoài sự bám sát cuộc sống, mang hơi thở cuộc sống ra thì phải có con mắt, bàn tay nghệ thuật ở đấy, nó gây "sốc", bắt người xem phải chú ý, xúc động, am hiểu những gì đằng sau tấm ảnh.

Sở dĩ nhiếp ảnh ăn sâu vào đời sống bởi chỗ nó ghi lại hiện thực bằng ngôn ngữ nghệ thuật. Khi hai điều đó hòa quyện vào nhau thì bức ảnh sẽ sống mãi với thời gian.

* Nói là vậy nhưng diễn đàn ảnh của các anh tổ chức làm sao để tránh sa vào kiểu một sân chơi "mẹ hát con khen hay" hoặc khoe máy ảnh đắt tiền?

- Ban quản trị chúng tôi vừa họp, quyết định thay đổi một số hình thức tổ chức, trước hết là việc nâng cao về việc bình ảnh. Lời bình ảnh phải trung thực, có phân tích, và người đưa ra phải bảo vệ được quan điểm. Đó là sự sống còn của trang web.

Thứ hai, chúng tôi vẫn tổ chức chọn giải cho ảnh hay nhất trong tháng, giải thưởng mở đầu là một cuộn phim, bây giờ có tài trợ là các thẻ nhớ 1 GB (tiền triệu trở lên đấy) để động viên khuyến khích anh em.

Hiện nay chúng tôi đã có được trên 4.000 tấm ảnh tốt. Quý hay không thì người sau sẽ đánh giá, còn chúng tôi chỉ mong đóng góp một kho tư liệu ảnh cho xã hội. Vì đây là một diễn đàn nghiệp vụ, nên nếu nơi nào dùng lại ảnh, chúng tôi chỉ yêu cầu phải đề nguồn: (tên tác giả)/photoworld và nơi dùng phải trả nhuận ảnh cho tác giả theo luật. Nếu tác giả nào bán được ảnh, thì tích 40% để nhập quỹ của nhóm.

* Hiện tại, số thành viên của photowortd là bao nhiêu, thưa anh?

- Có thể kể tên một số tay máy chuyên nghiệp là phóng viên ảnh như Việt Thanh (Vietnam News), Việt Dũng (Tuổi trẻ), Trang Dũng (CAND), Lê Anh Dũng (VNN), Trần Việt Đức, Việt Tuấn (Thời báo Kinh tế), Bạch Dương (Thể thao & Văn hóa), Hữu Bảo (Heritage), Dũng Fansland, Sang (China Daily), một số sinh viên nhiếp ảnh người Mỹ... và các thành viên khác đã lên tới con số hơn 1.000.