Đằng sau chỉ tiêu mới về tăng trưởng tín dụng là bài toán lớn mà mọi doanh nghiệp, cá nhân sản xuất kinh doanh phải tính toán, tìm lời giải hợp lý cho mình không chỉ trong vài tháng tới mà cả những năm tới.

Giảm tăng trưởng tín dụng, vốn đến tay doanh nghiệp ít đi, hoàn toàn không có lợi cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ chủ yếu dựa vào vốn vay. Không chỉ năm 2011, những năm tới tín dụng cũng chỉ tăng ở mức vừa phải, chấm dứt nhiều năm tín dụng tăng nóng. Thống kê cho thấy trong 15 năm qua, năm thấp nhất là 1998 tín dụng cũng tăng đến 16,4%.

Vốn ngân hàng rất quan trọng với doanh nghiệp. Còn nhớ đợt bùng nổ đầu tư trong năm 2007 với nhiều dự án được xây dựng, người có công ty thì mở thêm đơn vị trực thuộc với nhiều dự án quy mô lớn... Có được không khí làm ăn này là nhờ ngân hàng mạnh tay cho vay, tín dụng tăng trên 50% so với cuối năm trước. Nhưng đi kèm đó là lạm phát cao, vì thế năm 2008 phải thắt chặt tín dụng. Hệ quả là chứng khoán đổ dốc, giá bất động sản xì hơi, hàng loạt dự án đầu tư phải dừng lại. Năm 2009, tín dụng được nới, tăng đến 39% so với năm 2008. Sản xuất kinh doanh khởi sắc, nhưng lạm phát lại ập đến trong năm 2010, buộc năm 2011 phải mạnh tay siết tín dụng.

Phải kiểm soát tín dụng ở mức hợp lý để đưa lạm phát về một con số. Tuy vậy, không thể chỉ thắt chặt mà ít quan tâm khơi thông các nguồn vốn nuôi sống doanh nghiệp. Đã xuất hiện quan điểm chấp nhận để doanh nghiệp “đói” vốn, thậm chí một số doanh nghiệp “chết”. Nhưng cộng đồng doanh nghiệp và các chuyên gia cũng cảnh báo rằng nếu doanh nghiệp cứ khó mãi, việc kiểm soát lạm phát chưa hẳn đã bền vững. Doanh nghiệp thu hẹp sản xuất cũng tạo ra nguy cơ mới cho lạm phát. Khi đó xã hội phải dựa vào hàng nhập khẩu, gây sức ép lên tỉ giá - một nguyên nhân gây mất ổn định kinh tế vĩ mô.

Vì vậy có chuyên gia kinh tế nói rằng nên dung hòa, siết nguyên nhân tạo ra lạm phát cao cũng cần khai thông động lực cho sản xuất kinh doanh. Doanh nghiệp phải gói ghém lại nhưng không đồng nghĩa với khoanh tay chờ thời. Họ sẽ xoay trở nhưng sự linh hoạt đó sẽ ít ý nghĩa nếu không có vốn. Trong khi vẫn có nhiều kênh bơm vốn khác cho doanh nghiệp mà việc khơi thông nó không ảnh hưởng đến mục tiêu kiềm chế lạm phát. Kênh đầu tư có lợi cho doanh nghiệp và nền kinh tế đó là thị trường chứng khoán vẫn trong cảnh “người vào thì ít trở ra thì nhiều”. Thiếu các chính sách để đánh thức thị trường chứng khoán. Gần đây có miễn giảm thuế thu nhập cá nhân cho nhà đầu tư chứng khoán, cho phép giao dịch ký quỹ nhưng chưa đủ mạnh, gần như không tạo ra được cú hích trên thị trường.

Một khi đặt ra mục tiêu kiểm soát lạm phát căn cơ, trong đó có kiểm soát tín dụng thì cũng phải tính đến việc lo vốn cho nền kinh tế, cho doanh nghiệp một cách bài bản. Không gì khác là bên cạnh thu hẹp các kênh đầu cơ (vàng, ngoại tệ...), phải có những chính sách quyết liệt hơn để tạo ra sức hấp dẫn mới cho thị trường chứng khoán, việc mà thời gian qua ít được các cơ quan chức năng quan tâm - như nhiều nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán cùng nhận xét.