Thủ hiến bang Nam Úc Jay Weatherill là một trong những người ủng hộ nền cộng hòa - Ảnh: Aadelaide Now

Trước ngày quốc khánh của Úc vào ngày mai 26-1, 7 trong số 8 lãnh đạo bang và lãnh thổ đã ký vào một tuyên bố kêu gọi nước này có một nguyên thủ quốc gia thay thế cho sự trị vì của hoàng gia Anh.

Lãnh đạo bang duy nhất không ký vào bản tuyên bố là Thủ hiến bang Tây Úc Colin Barnett. Ông nói ông ủng hộ một nền cộng hòa nhưng không nghĩ rằng đây là thời điểm thích hợp.

Thủ tướng Úc Malcolm Turnbull, người dẫn đầu phong trào ủng hộ nền cộng hòa vốn tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý về vấn đề này năm 1999 nhưng thất bại, nói rằng trước đây vấn đề này chưa cấp bách.

Thời cơ của ông Turnbull để mở một cuộc trưng cầu dân ý về nền cộng hòa chỉ có thể xảy ra sau triều đại của nữ hoàng Anh.

Tuy nhiên, Thủ hiến bang Nam Úc Jay Weatherill nói sẽ là một “hành động tôn trọng cuối cùng” nếu nữ hoàng chủ trì việc chuyển đổi Úc từ thể chế quân chủ sang cộng hòa.

Theo AFP, ông Weatherill cũng nói không nên đợi nữ hoàng qua đời mà hãy làm ngay để tỏ sự tôn trọng đối với bà trong việc chuyển đổi.

Trong khi đó, sự ủng hộ một nền cộng hòa ở Úc có sự sụt giảm. Cuộc thăm dò của Fairfax-Nielsen năm 2014 cho thấy 51% trong số 1.400 người được hỏi nói muốn giữ nguyên hiện trạng và chỉ 42% nói ủng hộ nền cộng hòa.