Phóng to

Tòa nhà cao trăm mét ở Huaxi

TT - Những ngôi nhà ở đây khiến người mới đến ngỡ như lạc vào khu nhà giàu ở một nước phương Tây nào đó: nhà cửa sơn mới sang trọng, sàn đá hoa cương, thảm cỏ, hàng hiên rộng rãi, garage rộng đủ chỗ cho hai ôtô.

Thế mà nó lại là một ngôi làng ở Trung Quốc (TQ), làng Huaxi, "làng hàng đầu của thế giới" theo như tấm băngrôn treo ở cổng dẫn vào làng. Huaxi cách Thượng Hải chỉ hai giờ xe về phía tây.Hầu như mọi người dân TQ đều biết đến ngôi làng có đến 60.000 dân này. Năm ngoái, một triệu người đã đến đây du ngoạn. Ừ thì cũng có nhiều thứ đáng xem ở Huaxi. Như tòa tháp cao trăm mét xây giữa đồng theo hình dáng của một ngôi chùa.

Rồi thì ngọn đồi kế cận được biến thành khu giải trí với những thắng cảnh thu nhỏ của cả thế giới như Khải Hoàn Môn của Pháp, Nhà Trắng của Mỹ và dĩ nhiên không thể thiếu Tử Cấm Thành ở Bắc Kinh.Nhưng điều làm du khách mê mẩn nhất ắt hẳn là những con phố rợp bóng cây, đều tăm tắp và ấn tượng với những ngôi nhà hiện đại bao quanh. Nội thất trong các ngôi nhà càng khiến người ta mơ mộng: nhà nhà đều được trang bị hiện đại với tủ bàn gỗ quí, máy giặt, hai máy truyền hình, lò vi ba, tủ lạnh...

Người gọi là nghèo trong làng thì cũng đạt thu nhập tương đương 6.000 euro mỗi năm, người trung lưu kiếm được trung bình 8.000 và người giàu thì phải hơn 10.000. Với thu nhập như thế ở TQ thì người nghèo ở làng Huaxi cũng có trong nhà một ôtô và người giàu thì hai đến ba chiếc làm chân đi.Vì vậy không lạ gì khi du khách, một người có thu nhập bình thường ở TQ (chỉ độ 100 euro mỗi tháng), phải trố mắt ngạc nhiên trước cánh cửa điện tử điều khiển đóng mở từ xa tại một garage của một căn hộ tại đây.

Chẳng vì thế mà một anh giáo ở tỉnh bên phải thốt lên: "Những gì mà người nông dân làm được ở đây thật diệu kỳ. Tôi hãnh diện cho họ, cho đất nước TQ".Nguồn gốc sự giàu có của Huaxi thật ra cũng gây ngờ vực xét theo tình hình phát triển chung của xã hội TQ. Theo diễn giải chính thức lâu nay thì Huaxi đã làm giàu nhờ chuyển đổi từ nông nghiệp sang công nghiệp.

Phóng to

Ngôi nhà khang trang trong làng

Trong thị trấn chỉ còn một nông trại hoạt động nhưng cũng được cơ khí hóa tối đa: chủ nông ở đấy trồng rau củ cung cấp cho Thượng Hải và trồng trong nhà kính! Phải gọi nó đúng tên là "xí nghiệp - nông trại" vì nước tưới cũng được tính toán hợp lý. Nguồn thu chủ yếu của Huaxi là từ hai công ty luyện kim, một nhà máy thiết bị ôtô, các xưởng dệt và một số hãng thuốc lá và rượu. Đấy là chưa kể nguồn thu không nhỏ từ du lịch: vé vào thăm Huaxi đến 9 euro (cao hơn cả vé tham quan Tử Cấm Thành).

Tính mọi hoạt động, thị trấn này đã sản sinh ra 100 triệu euro lợi nhuận và đang nhắm đến cột mốc 1 tỉ euro trong chương trình "1.000 ngày", tức ba năm tới. Một nhà máy cán kim loại thứ ba đang được xây dựng để nhắm đến mục tiêu đó. Trong những năm 1960, Huaxi từng được chính quyền chọn xây dựng làm thành phố thí điểm xã hội chủ nghĩa. Địa phương này từng có lúc nhận được trợ giúp từ chính phủ để chuyển sang bước công nghiệp hóa. Một quan chức địa phương khẳng định: "Làng chúng tôi là tiêu biểu của chủ nghĩa xã hội mà TQ đang mong muốn xây dựng".Điều đó thể hiện trong phương châm sinh hoạt ở làng: tài sản thuộc về tập thể. Mỗi tháng cư dân trong làng nộp thu nhập của mình về cho quĩ phát triển của làng. Vị trưởng làng (từ hơn 40 năm qua), ông Wu Renbao, là người phải đảm bảo cho mọi cư dân trong làng cảm thấy hạnh phúc, theo quan niệm của ông là "có năm thứ của cải: một chiếc ôtô, một ngôi nhà, tiền bạc, một đứa con trai và danh dự".

Đối với ông, "ai kiếm sống đường hoàng đều có thể ngủ ngon". Những sinh hoạt trong làng được tổ chức theo nề nếp (mà với một số người ngoài thì có vẻ cưỡng ép): không có cờ bạc, không karaoke, không có chuyện đầu cơ vì lợi ích cá nhân. Cán bộ trong làng thì phải "tuân thủ cấp trên và phục vụ quần chúng"; mỗi sáng phải tập trung nghe thông tin, quán triệt đường lối lãnh đạo của Đảng và cùng hát bài hát truyền thống của làng.Thảng hoặc cũng có ý kiến phản ứng về mô hình phát triển của ngôi làng XHCN này vì họ cho rằng 30.000 lao động nhập cư đang làm công cho các công ty, xí nghiệp của làng phải sống như công dân hạng hai với nhà ở trong ký túc xá và thu nhập chỉ 100 euro mỗi tháng.

(Nhưng nếu nhìn theo hướng tích cực thì phải chăng đây cũng là một mô hình giải quyết lao động?). Hoặc cũng có ý kiến cho rằng dân làng đang phải đánh đổi nhiều thứ (đặc biệt là tự do cá nhân) để có được sự sung túc vật chất.Có thể cần chờ thời gian để có được phán xét đúng về mô hình này. Nhưng nếu chỉ nhìn từ góc độ du lịch thôi thì Huaxi là một thành công không thể chối cãi.